Khám phá Lộc Yên - một trong những làng cổ đẹp nhất Việt Nam

Chính quyền địa phương và người dân đang gìn giữ, bảo tồn 8 ngôi nhà cổ có tuổi đời hơn 150 năm. (Ảnh: Quốc Dũng/TTXVN)

Ẩn mình trong một thung lũng xanh mát, làng cổ Lộc Yên nằm tại xã Tiên Cảnh (nay thuộc xã Thạnh Bình, thành phố Đà Nẵng) không ồn ào, náo nhiệt mà mang trong mình vẻ đẹp trầm lắng, cổ kính hiếm có.

Nơi đây không chỉ là điểm đến du lịch mà còn là không gian lưu giữ ký ức văn hóa của nhiều thế hệ người miền Trung.

Dấu ấn lịch sử của làng cổ Lộc Yên

Làng cổ Lộc Yên là một trong những ngôi làng cổ có lịch sử lâu đời ở Việt Nam. Theo lời kể của các bậc cao niên, làng được hình thành vào khoảng nửa cuối thế kỷ 18, thời Tây Sơn, do ông Nguyễn Công Tuyết đưa người dân đến khai hoang, lập nghiệp.

Trải qua nhiều biến động lịch sử, Lộc Yên vẫn giữ được gần như nguyên vẹn cấu trúc làng cổ với nhiều thế hệ cùng sinh sống hòa thuận. Không gian làng rộng lớn, khoảng 279 ha, nằm trọn trong một thung lũng hình lòng chảo, được bao bọc bởi các dãy núi như Rừng Cấm, Đá Bàn hay Hố Chò. Dưới chân núi là hệ thống suối và mương dẫn nước, giúp cây cối xanh tốt quanh năm.

Đặc biệt, những ngôi nhà gỗ cổ tại đây có niên đại từ hàng trăm năm trước, trở thành chứng tích sống động của một thời đã qua. Năm 2019, Lộc Yên chính thức được công nhận là di tích cấp quốc gia, đánh dấu bước ngoặt trong hành trình gìn giữ và phát huy giá trị di sản.

Di chuyển đến Lộc Yên như thế nào?

Từ trung tâm Tam Kỳ (Quảng Nam cũ), bạn chỉ cần di chuyển khoảng 30 km (mất 45-60 phút đi xe) là có thể đến Lộc Yên.

Bạn có thể sử dụng Google maps. Hoặc cung đường phổ biến là đi theo Quốc lộ 40B, sau đó rẽ vào tỉnh lộ DT616. Khi đến khu vực gần nghĩa trang liệt sỹ Tiên Phước, bạn rẽ trái, qua cầu và đi thêm một đoạn ngắn là đến làng.

Đường làng lát đá, hàng rào trồng cây chè tàu, tạo nên khung cảnh làng quê Việt bình dị. (Ảnh: Quốc Dũng/TTXVN)

Nên tham quan làng cổ Lộc Yên vào thời điểm nào?

Bạn có thể tham quan làng cổ Lộc Yên vào bất cứ thời điểm nào trong năm nhưng phải theo dõi kỹ các điều kiện thời tiết tại đây.

Ngoài ra, nếu muốn thưởng thức vườn cây trái trĩu quả, bạn hãy đến đây vào tháng 8 hoặc tháng 9.

Vì sao Lộc Yên được xem là một trong những làng cổ đẹp nhất Việt Nam?

Lộc Yên từ lâu đã nổi danh là một trong những làng cổ đẹp và đặc sắc bậc nhất tại Việt Nam.

Vào năm 2019, ngôi làng này đã vinh dự được công nhận trong danh sách bốn làng cổ đẹp nhất cả nước, sánh vai cùng các địa danh nổi tiếng như làng cổ Đường Lâm (Hà Nội), làng cổ Phước Tích (Huế) và làng cổ Đông Hòa Hiệp (Đồng Tháp).

Đây không chỉ đơn giản là một danh hiệu mỹ miều, mà còn là sự tôn vinh dành cho những giá trị độc đáo và bền vững mà làng Lộc Yên đã bảo tồn qua nhiều thế hệ.

Quang cảnh thân quen của một làng quê Việt cổ. (Ảnh: Quốc Dũng/TTXVN)

Khung cảnh thiên nhiên còn nguyên vẹn nét hoang sơ

Điều làm nên sức hút đặc biệt của Lộc Yên chính là khung cảnh thiên nhiên còn nguyên vẹn nét hoang sơ, với núi non trùng điệp bao quanh và những dòng suối trong lành tạo nên bầu không khí mát mẻ dễ chịu quanh năm. Những ai đã từng đặt chân đến đây đều khó lòng quên được cảm giác yên bình mà nơi này mang lại, như thể thoát khỏi nhịp sống xô bồ để chạm đến một vùng đất của sự tĩnh lặng và an yên.

Những con ngõ nhỏ lát đá rêu phong uốn lượn qua từng khu vườn, hai bên là hàng chè tàu xanh mướt - tất cả tạo nên một khung cảnh như bước ra từ ký ức.

Do địa hình gò đồi, người dân xưa đã khéo léo dùng đá xếp thành những bờ rào quanh vườn. Cách làm này không chỉ chống xói mòn mà còn vô tình tạo nên một nét kiến trúc đặc trưng, góp phần làm nên “linh hồn” của ngôi làng.

Kiến trúc truyền thống đậm chất Việt Nam

Không chỉ dừng lại ở đó, vẻ đẹp của Lộc Yên còn được khắc họa rõ nét bởi kiến trúc truyền thống đậm chất Việt Nam. Bên trong làng hiện vẫn còn khoảng 8 ngôi nhà cổ trên 100 năm tuổi. Những ngôi nhà gỗ có tuổi đời hàng trăm năm toát lên vẻ giản dị nhưng đầy trang nhã, mang đậm phong cách nhà rường độc đáo. Những căn nhà này chủ yếu làm từ gỗ mít, thiết kế theo kiểu 3 gian 2 chái, lưng tựa núi, mặt hướng ra đồng. Nội thất bên trong vẫn giữ nhiều chi tiết chạm khắc tinh xảo, thể hiện tay nghề của các nghệ nhân xưa, như kể lại những câu chuyện văn hóa mang dấu ấn thời gian.

Nổi bật trong những ngôi nhà cổ tại làng Lộc Yên chính là ngôi nhà cổ của ông Đồng Viết Mão, nay đã ngoài 80.

Theo ông chia sẻ nhà cổ đã được xây dựng cách đây hơn 150 năm với phần mái lợp tranh, đến năm 1981 mới được thay bằng ngói. Những vật dụng trang trí như khảm ngọc trai, lư hương, độc bình, ché, hương án, khảm xà cừ đều được mua tại vùng Châu Ổ, Quảng Ngãi.

Ngoài ra, trong nhà còn có hình ảnh quả bí ngay tại gian giữa được điêu khắc một cách tinh xảo bởi những nghệ nhân của làng mộc Văn Hà. Bộ ấp quả bí mang ý nghĩa về một ước nguyện đủ đầy trong cuộc sống của gia chủ.

Bên cạnh những di sản kiến trúc đặc trưng, đời sống văn hóa cộng đồng ở Lộc Yên cũng nhuốm màu truyền thống, khẳng định sự hòa thuận và đoàn kết của các dòng họ đã cùng chung sống qua bao thế hệ. Trong nhịp sống hiện đại hối hả, thật đáng ngưỡng mộ khi người dân nơi đây vẫn giữ được lối sống xưa cũ, trọn vẹn tình làng nghĩa xóm.

Không gian ban thờ, phòng khách quen thuộc trong những ngôi nhà ba gian của người Việt cổ. (Ảnh: Quốc Dũng/TTXVN)

Hệ sinh thái vườn trái cây trĩu quả

Không thể bỏ qua hệ sinh thái vườn tại Lộc Yên, nơi từng vườn cây xanh tươi mơn mởn mang lại cảm giác thanh bình hiếm có. Vào mùa, những chùm bòn bon vàng ươm hay quả dâu đất chín mọng khiến không gian làng thêm phần sống động. Dạo bước dưới tán cây, nghe tiếng chim hót và tiếng trẻ con vui đùa, bạn sẽ dễ dàng cảm nhận được nhịp sống chậm rãi, bình yên hiếm có.

Những khu vườn trái cây trĩu quả không chỉ làm đẹp thêm cảnh quan mà còn đem lại giá trị kinh tế bền vững cho người dân địa phương, góp phần tạo nên một cuộc sống hài hòa với thiên nhiên.

Một yếu tố khác khiến Lộc Yên được đánh giá cao chính là không khí dễ chịu và thư thái. Sự yên tĩnh cùng nhịp sống chậm rãi nơi đây tựa như một liều “thuốc chữa lành” tự nhiên, giúp bất kỳ ai ghé thăm đều có thể tìm thấy sự cân bằng tâm hồn giữa những bộn bề của cuộc sống hiện đại.

Khám phá “bảo vật” thần bí

Một trong những “bảo vật” thần bí tại làng cổ Lộc Yên chính là chiếc bàn tự xoay khá bí ẩn do nghệ nhân làng mộc Văn Hà tạo ra. Chiếc bàn mộc có đường kính mặt bàn khoảng 80 cm và có khả năng di chuyển theo tâm niệm của những người đặt tay lên bàn.

Nếu những người đặt tay lên bàn vẫn giữ nguyên tay và bước chân theo vòng xoay của mặt bàn và di chuyển nhanh thì bàn sẽ xoay dần theo hướng đó. Nếu có ai hô “dừng lại” thì chiếc bàn này sẽ đột ngột dừng. Bàn sẽ xoay theo chiều ngược lại khi tất cả cùng đảo ngửa tay. Tuy nhiên, không phải lần thực hiện nào cũng thành công.

Nếu có dịp đến Đà Nẵng, bạn hãy ghé thăm nơi đây để thấy giữa nhịp sống hiện đại, vẫn còn những khoảng trời bình yên như thế./.

(Vietnam+)