Khách sạn TP.HCM trước bài toán tăng trưởng xanh: ESG không còn để “trang trí”

Tăng trưởng đi cùng áp lực tài nguyên

7 tháng đầu năm 2026, TP.HCM đón hơn 7,1 triệu lượt khách quốc tế và gần 31,7 triệu lượt khách nội địa. Tổng thu du lịch đạt khoảng 237.000 tỉ đồng, tăng 55,3% so với cùng kỳ năm 2025.

Các khách sạn tại TP.HCM đang đứng trước yêu cầu giảm tiêu hao năng lượng, nước và chất thải trong quá trình vận hành.

Dịch vụ lưu trú và ăn uống đóng góp hơn 139.000 tỉ đồng, tăng 13,7%. Riêng lĩnh vực lưu trú tăng khoảng 12% trong 7 tháng và tăng 15,3% trong tháng 7.

Những con số này cho thấy sức bật của thị trường, nhưng với ngành khách sạn, tăng trưởng doanh thu cũng đồng nghĩa với mức tiêu thụ tài nguyên lớn hơn.

Một khách sạn đông khách phải vận hành liên tục hệ thống điều hòa, nước nóng, chiếu sáng, bơm nước, giặt là, bếp, hồ bơi... Cùng với đó là lượng rác thải phát sinh mỗi ngày.

Đáng chú ý, cường độ sử dụng năng lượng (EUI) của khách sạn tại TP.HCM được ghi nhận khoảng 212 kWh/m²/năm, cao hơn 40,4% so với mức trung bình 151 kWh/m²/năm của Việt Nam.

Vấn đề vì vậy không chỉ là khách sạn tiêu thụ bao nhiêu điện, nước mà còn là doanh nghiệp tạo ra bao nhiêu giá trị trên mỗi đơn vị tài nguyên sử dụng.

Đây chính là điểm ESG bắt đầu trở thành một bài toán quản trị.

ESG phải đi vào vận hành

Ngày 20-8, tại Khách sạn Eastin Grand Sài Gòn, gần 200 nhà quản lý cơ sở lưu trú tham gia chuyên đề “Thực hành tiêu chuẩn xanh và ESG trong quản lý” do Sở Du lịch TP.HCM tổ chức theo Kế hoạch 639/KH-SDL.

Ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó giám đốc Sở Du lịch TP.HCM, lưu ý tình trạng “tẩy xanh” (greenwashing) khi một số doanh nghiệp có thể sử dụng hình ảnh xanh như công cụ truyền thông nhưng chưa thực sự thay đổi cách vận hành.

Phân loại và tái sử dụng rác thực phẩm đang mở ra hướng tiếp cận kinh tế tuần hoàn cho ngành lưu trú.

Theo ông Hòa, ESG không nên chỉ được xem là bộ tiêu chí để đạt chứng nhận, mà cần được chuyển thành những giải pháp cụ thể trong quản lý và vận hành. Thực hành ESG tốt không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn giúp tiết giảm chi phí, nâng chất lượng dịch vụ và tăng lợi thế cạnh tranh.

Cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp với ngành khách sạn, nơi một phần lớn chi phí vận hành gắn trực tiếp với tài nguyên.

Thay vì bắt đầu bằng những khoản đầu tư lớn, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ việc đo đếm: khu vực nào tiêu thụ nhiều điện nhất, lượng nước sử dụng ra sao, thực phẩm bỏ đi bao nhiêu và hệ thống nào đang vận hành vượt nhu cầu.

ESG muốn tạo ra giá trị kinh tế trước hết phải có dữ liệu.

54-60% năng lượng nằm ở hệ thống điều hòa

Theo tài liệu về Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn (RECP) trong khách sạn, hệ thống HVAC có thể chiếm khoảng 54% tổng tiêu thụ năng lượng ở khách sạn 4 sao và tới 60% ở khách sạn 5 sao.

Vì vậy, những điều chỉnh nhỏ trong vận hành cũng có thể tác động trực tiếp đến chi phí.

Chẳng hạn, nhiệt độ điều hòa tại khu vực công cộng có thể được thiết lập ở mức 25°C. Theo tài liệu RECP, tăng 1°C có thể giúp tiết kiệm khoảng 6% điện năng tiêu thụ.

Việc kiểm tra khoảng cách và khả năng tản nhiệt của dàn nóng, hạn chế ánh nắng trực tiếp, điều chỉnh minibar hoặc ngắt thiết bị khi phòng không có khách cũng có thể giúp giảm tiêu thụ năng lượng mà không ảnh hưởng đáng kể đến trải nghiệm khách hàng.

Với nước, khảo sát tại một số khách sạn cho thấy lưu lượng vòi rửa tay có thể lên tới 15,6-22,5 lít/phút, trong khi mức khoảng 6 lít/phút có thể đáp ứng nhu cầu thông thường. Việc lắp thiết bị điều chỉnh lưu lượng là giải pháp tương đối đơn giản nhưng có thể tạo hiệu quả tích lũy lớn.

Đây cũng là điểm giao nhau giữa RECP và ESG: giảm tác động môi trường không nhất thiết bắt đầu bằng một dự án đầu tư lớn, mà có thể bắt đầu từ việc vận hành đúng một thiết bị.

Từ thẻ khóa bằng gỗ đến vòng tuần hoàn thực phẩm

Một ví dụ là Novotel Saigon Centre, nơi các giải pháp xanh được triển khai cả ở khu vực phục vụ khách lẫn phía sau hậu trường.

Khách sạn thay chai nhựa dùng một lần bằng chai thủy tinh có thể tái sử dụng, thay thẻ khóa phòng bằng nhựa bằng thẻ gỗ; khuyến khích khách chỉ thay khăn, ga giường khi cần và cung cấp các vật dụng tiện nghi cá nhân theo nhu cầu.

Những thay đổi nhỏ nhưng nếu nhân lên theo hàng nghìn lượt phòng sẽ trở thành khoản tiết kiệm tài nguyên đáng kể.

Thay thế vật dụng dùng một lần và khuyến khích khách sử dụng tài nguyên hợp lý là những giải pháp xanh có thể triển khai ngay trong khách sạn. 

Đáng chú ý hơn là cách quản lý rác thực phẩm. Rác hữu cơ được phân loại tại nguồn, sau đó đưa vào quy trình nuôi ấu trùng ruồi lính đen (BSF). Sinh khối từ ấu trùng được xử lý để tạo nguồn thức ăn cho các trang trại gà thả vườn. Trứng từ mô hình này sau đó được đưa trở lại chuỗi cung ứng thực phẩm của khách sạn.

Từ góc độ kinh tế tuần hoàn, đây không chỉ là câu chuyện xử lý rác mà là cách biến một khoản chi phí thành nguồn nguyên liệu cho một chuỗi giá trị mới.

Cùng với đó, các chứng nhận như Green Key đang trở thành một công cụ để doanh nghiệp chứng minh những cam kết xanh bằng các tiêu chí và cơ chế đánh giá cụ thể, thay vì chỉ dựa vào tuyên bố truyền thông.

Trong giai đoạn du lịch tăng trưởng mạnh, bài toán của ngành khách sạn TP.HCM không chỉ là đón thêm bao nhiêu khách hay tăng bao nhiêu phần trăm doanh thu, mà còn là tạo ra bao nhiêu giá trị từ mỗi đơn vị điện, nước và tài nguyên sử dụng.

ESG vì thế đang dần rời khỏi những báo cáo đẹp và khẩu hiệu “xanh” để bước vào phòng máy, khu bếp, bộ phận buồng phòng và bảng chi phí của khách sạn.

Với một ngành có cường độ sử dụng tài nguyên cao như lưu trú, đó không còn là lựa chọn mang tính hình ảnh. Đó là bài toán năng lực cạnh tranh trong giai đoạn tăng trưởng mới.

Thế Dương - Tấn Đạt