Kênh đào Suez có nguy cơ thành 'điểm nóng' mới trong cuộc chiến Mỹ - Iran

Theo đó, một vụ tấn công bằng drone đã làm hư hại hai tàu chở khí đốt trong vùng biển của Ai Cập, làm dấy lên những lo ngại mới về an ninh năng lượng toàn cầu liên quan đến kênh đào Suez và đường ống dẫn dầu qua khu vực này. Đây là một tuyến đường xuất khẩu quan trọng đối với dầu mỏ của Ả Rập Xê Út kể từ khi cuộc chiến tranh giữa liên minh Mỹ/Israel với Iran nổ ra.

Ngay cả khi Iran và lực lượng Houthi đồng minh đã tấn công nhắm vào các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz và eo Bab el-Mandeb dẫn vào Biển Đỏ thì kênh đào Suez và đường ống dẫn dầu Sumed của Ai Cập vẫn tiếp tục cung cấp các tuyến đường xuất khẩu an toàn, hướng về phía bắc cho các lô hàng năng lượng của Ả Rập Xê Út.

Mặc dù chưa có bên nào nhận trách nhiệm về vụ tấn công hôm 29/7 nhằm vào các tàu chở dầu tại cảng Damietta của Ai Cập, nằm trên một nhánh của đồng bằng sông Nile gần Địa Trung Hải, hoặc công khai đe dọa kênh đào Suez, nhưng nguy cơ tiềm tàng đối với điểm nghẽn chiến lược này đã làm gia tăng lo ngại trên thị trường.

Reuters dẫn lời ông Saul Kavonic - người đứng đầu bộ phận nghiên cứu năng lượng tại công ty tư vấn MST Marquee nhận định: "Việc đi qua Biển Đỏ, kể cả khi đi qua tuyến đường Địa Trung Hải có hải trình dài hơn, cũng có thể gặp rủi ro, đe dọa nguồn cung tới 5 triệu thùng dầu mỗi ngày hiện đang có thể được vận chuyển khi bỏ qua eo biển Hormuz".

Ảnh vệ tinh của cảng Damietta, Ai Cập- nơi xảy ra vụ tấn công bằng drone làm hư hại hai tàu chở khí đốt vào ngày 29/7 - Ảnh: Reuters

Đến nay, hầu như không có tàu chở dầu nào đi qua eo biển Hormuz ở Vịnh Ba Tư, trước đây là tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu vì chiến tranh Iran.

Ả Rập Xê Út đã chuyển hướng phần lớn dầu của mình đến Biển Đỏ và cảng Yanbu sau khi chiến tranh bắt đầu, nhưng các mối đe dọa và các cuộc tấn công của lực lượng Houthi kể từ tuần trước đã khiến nhiều tàu chở dầu không thể sử dụng tuyến đường này nữa.

Theo dữ liệu từ Kpler, một công ty nghiên cứu thị trường, một lượng dầu ngày càng tăng của Ả Rập Xê Út, cùng với các tàu vận chuyển khác, thay vào đó đang hướng về phía bắc dọc theo Biển Đỏ về phía kênh đào Suez và đường ống dẫn dầu Sumed.

Đối với khách hàng châu Á, điều đó có nghĩa là họ phải chi trả cho một hành trình vận chuyển dầu dài hơn vòng quanh châu Phi thay vì đi về phía nam qua Vịnh Aden để đến được nơi tiêu thụ. Lượng dầu thô được vận chuyển qua đường ống dẫn dầu, nối liền Ai Cập từ Biển Đỏ đến cảng Sidi Kerir trên Địa Trung Hải đã tăng lên 28,79 triệu thùng trong tháng 7 từ mức 19,52 triệu thùng trong tháng 4, trước khi lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn đưa ra đe dọa vào ngày 20/7 về việc ngăn chặn dầu của Ả Rập Xê Út xuất khẩu qua eo biển Bab el-Mandeb dẫn vào Biển Đỏ.

Khoảng 30 tàu đã tập trung quanh khu vực neo đậu Port Said ở đầu Địa Trung Hải của kênh đào, so với khoảng 20 tàu vào đầu tuần này, theo dữ liệu theo dõi tàu trên nền tảng MarineTraffic cho thấy hôm 30/7.

"Chúng tôi đã thấy sự gia tăng rõ rệt về số lượng tàu chở dầu thô/condensate hướng về phía bắc sau khi bốc hàng ở Biển Đỏ" - George Morris đến từ công ty phân tích năng lượng Vortexa cho biết, đồng thời nhấn mạnh điều này là do các mối đe dọa từ lực lượng Houthi.

Dầu thô hiện vẫn đang được vận chuyển về phía nam qua eo biển Bab el-Mandeb, mặc dù với khối lượng chỉ bằng khoảng một nửa so với đầu tháng, theo dữ liệu của Kpler cho thấy, với khoảng 43% lượng dầu bốc từ Yanbu hướng về phía nam so với 81% trong tháng 6. Mặc dù nhiều tàu chở dầu đang hoàn toàn tránh eo biển Bab el-Mandeb, một số tàu, bao gồm cả tàu Trung Quốc, đã được lực lượng Houthi cho phép đi qua. Ông Morris cho biết, ngày càng có nhiều tàu chở dầu cũng đang di chuyển mà không bật thiết bị theo dõi.

Anh Duy