Kế hoạch triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình, chuẩn mực con người Việt Nam

Kế hoạch nhằm kịp thời thể chế và tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ về phát triển văn hóa Việt Nam. Ảnh minh họa Trần Huấn

Kế hoạch nhằm kịp thời thể chế và tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7 tháng 01 năm 2026 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24 tháng 4 năm 2026 của Quốc hội khóa XVI và Nghị quyết số 30/NQ-CP ngày 24 tháng 2 năm 2026 của Chính phủ về phát triển văn hóa Việt Nam.

Thiết lập cơ chế vận hành, triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình, chuẩn mực con người Việt Nam (gọi chung là các hệ giá trị) thông suốt từ trung ương đến cơ sở, gắn kết chặt chẽ hoạt động xây dựng hoàn thiện thể chế với yêu cầu thực hành các hệ giá trị trong thực tiễn.

Cùng với đó đưa các hệ giá trị thấm sâu vào đời sống xã hội; phát huy vai trò của văn hóa, gia đình và con người Việt Nam trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Đồng thời tăng cường xây dựng môi trường văn hóa, văn minh, lành mạnh; chủ động ngăn chặn tình trạng suy thoái đạo đức, lối sống; nâng cao sức đề kháng của người dân trước những tác động tiêu cực.

Ngoài ra phát huy nguồn lực nội sinh và lợi thế cạnh tranh quốc gia từ văn hóa, con người Việt Nam trong tiến trình hội nhập, phát huy bản sắc, tính đa dạng văn hóa của dân tộc và định vị thương hiệu quốc gia; gắn triển khai các hệ giá trị với phát triển công nghiệp văn hóa, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Kế hoạch đề ra các yêu cầu:

Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, chỉ điều hành của chính quyền các cấp, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp và cơ quan, đơn vị trong lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ các hệ giá trị. Huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, cộng đồng và toàn xã hội, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả, bảo đảm gắn kết giữa phát triển văn hóa với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Cụ thể hóa các hệ giá trị thành tiêu chí, chuẩn mực ứng xử văn hóa phù hợp với từng đối tượng, lĩnh vực và địa bàn, có khả năng lượng hóa và đánh giá kết quả thực hiện. Lồng ghép các tiêu chí vào chương trình, chiến lược, kế hoạch của ngành, lĩnh vực và địa phương; hoàn thiện các quy tắc ứng xử văn hóa, bảo đảm phân công rõ trách nhiệm, rõ lộ trình thực hiện, tính khả thi cao và không làm phát sinh tổ chức bộ máy hoặc thủ tục hành chính.

Lấy bồi dưỡng, phát triển con người toàn diện làm trung tâm; triển khai Kế hoạch đồng bộ, thống nhất trên phạm vi cả nước, đồng thời phù hợp với đặc điểm của từng ngành, lĩnh vực, địa phương và cộng đồng dân cư. Phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc; kết hợp hài hòa giữa giá trị truyền thống và giá trị hiện đại, giữa bản sắc văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để triển khai đồng bộ, hiệu quả các hệ giá trị. Tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; biểu dương, khen thưởng và nhân rộng các mô hình, cách làm hay, sáng tạo; huy động, quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển văn hóa và xây dựng con người Việt Nam.

Nội dung của các hệ giá trị

Hệ giá trị quốc gia (hòa bình, thống nhất, độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc) định hướng lý tưởng, mục tiêu và khát vọng phát triển đất nước, bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý thức công dân, tinh thần thượng tôn pháp luật, trách nhiệm xã hội, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường và trách nhiệm xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Hệ giá trị văn hóa (dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học) tạo nền tảng tinh thần của xã hội, bồi dưỡng lòng nhân ái, nghĩa tình, trung thực, khoan dung, tôn trọng sự khác biệt, lối sống văn minh, tinh thần dân chủ, tư duy khoa học, năng lực sáng tạo và trách nhiệm giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Hệ giá trị gia đình (ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh) là môi trường đầu tiên hình thành và nuôi dưỡng nhân cách con người, vun đắp tình yêu thương, sự tôn trọng, bình đẳng, chia sẻ, trách nhiệm, hiếu thảo, thủy chung và sự gắn kết giữa các thành viên.

Chuẩn mực con người Việt Nam (yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo) là sự kết tinh các giá trị quốc gia, văn hóa và gia đình, được thể hiện qua các phẩm chất cốt lõi: yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo, khát vọng vươn lên và tinh thần cống hiến.

Mối quan hệ giữa các hệ giá trị

Các thành tố của hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam có mối quan hệ chặt chẽ, thống nhất, tác động qua lại và thúc đẩy lẫn nhau trong quá trình phát triển.

Con người giữ vai trò trung tâm, vừa là chủ thể thực hành, lan tỏa các giá trị, vừa là mục tiêu của sự phát triển; các phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam là nền tảng để xây dựng gia đình hạnh phúc, phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Gia đình là môi trường đầu tiên hình thành, nuôi dưỡng và hoàn thiện nhân cách con người; đồng thời giữ vai trò gìn giữ, trao truyền các giá trị văn hóa, đạo đức và nền tảng xã hội từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Văn hóa tạo môi trường dân chủ, nhân văn để các giá trị được tiếp nhận, thực hành và lan tỏa, góp phần bồi dưỡng phẩm chất, nhân cách con người toàn diện, củng cố gia đình và phát huy sức mạnh nội sinh, tạo động lực cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Các giá trị quốc gia giữ vai trò định hướng mục tiêu, lý tưởng và khát vọng phát triển; đồng thời được hiện thực hóa thông qua sự phát triển của con người, gia đình và văn hóa, môi trường văn hóa góp phần xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Kế hoạch đề ra các nhiệm vụ, giải pháp, trong đóbao gồmhoàn thiện thể chế, chính sách để bảo đảm việc triển khai đồng bộ các hệ giá trị; Truyền thông, giáo dục các hệ giá trị; Vận dụng các hệ giá trị trong xây dựng môi trường văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội; Nghiên cứu ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để triển khai đồng bộ các hệ giá trị; Hợp tác quốc tế trong triển khai đồng bộ các hệ giá trị; Ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện, kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết, thi đua, khen thưởng.

Kế hoạch cũng nêu rõ trách nhiệm thực hiện của Bộ VHTTDL và các Bộ, ngành trong việc triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình, chuẩn mực con người Việt Nam.

Xem Quyết định và Kế hoạch triển khai đồng bộ các hệ giá trị của Thủ tướng Chính phủ

TÙNG QUANG