Ít nhất 8 tàu quay đầu gấp khi đang tìm cách vượt eo biển Hormuz

Tàu thuyền chờ đi qua eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo truyền thông Mỹ, điều này cho thấy tuyến đường thủy trọng yếu này vẫn đang gặp khó khăn dù đã xuất hiện những dấu hiệu ban đầu cho thấy hoạt động vận tải thương mại bắt đầu phục hồi.

Theo dữ liệu của MarineTraffic, ít nhất 5 tàu, gồm hai tàu chở ô tô, một tàu chở hóa chất, một tàu chở các sản phẩm dầu mỏ và một tàu chở hàng, đã quay đầu gấp vào sáng 4/7 theo giờ địa phương.

Iran khẳng định các tàu phải được nước này cho phép mới được đi qua eo biển Hormuz trên các tuyến hàng hải được chỉ định.

Eo biển Hormuz là nơi trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới. Tuy nhiên, ngày càng nhiều tàu lựa chọn tuyến đường bám sát bờ biển Oman, nên có khả năng làm suy giảm đòn bẩy của Iran đối với tuyến đường thủy này.

Trong khi đó, ít nhất ba tàu khác (gồm hai tàu chở dầu/hóa chất và một tàu chở hàng) sau khi quay đầu cùng thời điểm với các tàu nói trên đã đi qua eo biển Hormuz bằng tuyến đường gần phía Iran hơn.

Trước đó, ngày 2/7, Iran đã cảnh báo rằng tất cả các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz phải tuân thủ các tuyến hàng hải do nước này phê duyệt, nếu không sẽ phải đối mặt với phản ứng cứng rắn.

Thông báo do Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran đưa ra và được truyền hình nhà nước dẫn lại, nhấn mạnh việc kiểm soát các tuyến đi qua eo biển Hormuz trong bối cảnh Tehran tiếp tục đối thoại với các bên trung gian về việc chấm dứt xung đột. Theo tuyên bố của quân đội Iran, mọi tàu thuyền không tuân thủ, đi chệch tuyến quy định hoặc không chấp hành quy trình hàng hải của Iran sẽ bị đáp trả ngay lập tức. Iran cũng cảnh báo mọi hành động can thiệp của lực lượng Mỹ tại khu vực này sẽ bị phản ứng nhanh chóng và dứt khoát.

Mỹ và nhiều nước vùng Vịnh từng khẳng định không chấp nhận việc Iran áp đặt thu phí hoặc kiểm soát độc quyền các tuyến vận tải qua eo biển Hormuz. Dù căng thẳng leo thang, lưu lượng tàu qua eo biển này vẫn có dấu hiệu phục hồi. Theo dữ liệu hàng hải, tuần qua có ít nhất 258 tàu đi qua khu vực, tăng so với 138 tàu của tuần trước đó, dù vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trung bình trước xung đột.

Các chuyên gia nhận định tình hình tại eo biển Hormuz hiện không ổn định, khi các hãng vận tải phải liên tục điều chỉnh lộ trình dựa trên đánh giá an ninh và diễn biến chính trị theo thời gian thực.

Eo biển này vẫn là một trong những vấn đề gây bất đồng lớn nhất. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định Iran sẽ không từ bỏ các quyền của mình tại tuyến hàng hải chiến lược này. Theo ông, việc miễn phí lưu thông qua eo biển Hormuz chỉ áp dụng trong thời hạn 60 ngày theo bản ghi nhớ, sau đó cơ chế quản lý sẽ do Iran và Oman quyết định.

Ngày 1/7, Liên đoàn Công nhân vận tải quốc tế (ITF) và các chủ tàu thuộc Diễn đàn Thương lượng quốc tế (IBF) quyết định tiếp tục coi Hormuz là khu vực có hoạt động chiến sự ít nhất đến ngày 9/7, sau khi hai tàu tiếp tục bị tấn công dù Mỹ và Iran đã đạt được bản ghi nhớ.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc