Israel tìm kiếm thỏa thuận an ninh mới với Mỹ

Israel đang chuẩn bị đàm phán với chính quyền Tổng thống Donald Trump về một thỏa thuận an ninh mới kéo dài 10 năm nhằm mục đích giảm bớt sự phụ thuộc vào viện trợ quân sự từ xứ Cờ hoa.

Cựu Cố vấn Tài chính Bộ Quốc phòng Israel Gil Pinchas cho biết, quốc gia Do Thái có thể ưu tiên các dự án quân sự và quốc phòng chung hơn là những khoản viện trợ tài chính tại cuộc đàm phán dự kiến diễn ra trong những tuần tới.

“Mối quan hệ đối tác quan trọng hơn vấn đề tài chính đơn thuần. Nhiều thứ có giá trị tương đương với tiền bạc”, Times of Israel dẫn lời ông Gil Pinchas, ngày 27-1.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối năm 2025. Ảnh: Aljazeera

Năm 2016, Chính phủ Mỹ và Israel đã ký một bản ghi nhớ hợp tác có thời hạn đến tháng 9-2028, trong đó quy định viện trợ quân sự 38 tỷ USD, trợ cấp 33 tỷ USD để mua thiết bị quân sự và 5 tỷ USD cho hệ thống phòng thủ tên lửa. Khoản hỗ trợ tài chính thuần túy trị giá 3,3 tỷ USD mỗi năm mà Israel có thể sử dụng để mua vũ khí của Mỹ là một phần của bản ghi nhớ.

Đầu tháng 1, Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố kỳ vọng giảm dần sự phụ thuộc của Israel vào viện trợ quân sự từ Mỹ trong thập kỷ tới và sẽ không tìm cách gia hạn hoàn toàn thỏa thuận viện trợ năm 2016.

Tại cuộc gặp Tổng thống Donald Trump hồi cuối năm 2025, nhà lãnh đạo Israel khẳng định trân trọng sự hỗ trợ từ Mỹ trong những năm qua nhưng quốc gia này đã phát triển được những năng lực đáng kinh ngạc.

Viện trợ từ Mỹ từng chiếm một phần đáng kể trong chi tiêu quân sự của Israel, tuy nhiên đã giảm trong những năm gần đây. Năm 2025, ngân sách dành cho Bộ Quốc phòng Israel đã tăng lên mức kỷ lục 29 tỷ USD, chiếm phần lớn tổng ngân sách quốc phòng trị giá 36,9 tỷ USD.

Một phần động thái thúc đẩy Israel giảm phụ thuộc viện trợ quân sự vào Mỹ xuất phát từ sự thất vọng khi một số đồng minh đã ngừng cung cấp vũ khí, trong đó có chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden. Chính quyền Mỹ tiền nhiệm đã trì hoãn chuyển giao một số loại đạn dược vì lo ngại nguy cơ có thể được sử dụng theo những cách gây hại không đáng có cho thường dân Palestine.

(Theo Times of Israel)

Thương Nguyệt