Iraq ấn định thời điểm tổ chức phiên họp bầu Tổng thống

Iraq ấn định thời điểm tổ chức phiên họp bầu Tổng thống. Ảnh: Iraq News

Phiên họp bầu Tổng thống được xem là yêu cầu hiến định quan trọng, bởi theo quy định, Quốc hội Iraq phải bầu Tổng thống trong vòng 30 ngày kể từ phiên họp đầu tiên của khóa lập pháp mới. Thời hạn này sẽ kết thúc vào cuối tháng 1/2026, khiến việc tổ chức phiên họp sắp tới mang ý nghĩa then chốt đối với tiến trình chính trị của nước này.

Trước đó, Quốc hội Iraq đã công bố danh sách cuối cùng gồm 19 ứng cử viên được phê duyệt, lựa chọn từ 44 hồ sơ đăng ký ban đầu. Các ứng cử viên hàng đầu chủ yếu đến từ hai chính đảng lớn của người Kurd, phản ánh sự cạnh tranh đáng chú ý trong nội bộ lực lượng chính trị Kurdistan, vốn theo thông lệ nắm giữ cương vị Tổng thống tại Iraq.

Theo quy trình hiến định, phiên họp bầu Tổng thống chỉ hợp lệ khi có sự tham dự của ít nhất hai phần ba tổng số nghị sĩ, tương đương 220 trong tổng số 329 ghế Quốc hội. Ở vòng bỏ phiếu đầu tiên, ứng cử viên phải giành được tối thiểu hai phần ba tổng số phiếu của Quốc hội để đắc cử. Trong trường hợp không có ứng cử viên nào đạt được tỷ lệ này, vòng bỏ phiếu thứ hai sẽ được tiến hành giữa hai ứng cử viên có số phiếu cao nhất, và người giành được đa số phiếu sẽ được tuyên bố trúng cử.

Các nhà lập pháp Iraq sẽ bầu tổng thống vào ngày 27/1. Ảnh minh họa: EPA Images pic

Theo hệ thống phân chia quyền lực theo hạn ngạch chính trị (“Muhasasa”) được áp dụng tại Iraq sau năm 2003, chức vụ Tổng thống dành cho người Kurd, Thủ tướng thuộc về cộng đồng Shiite, trong khi vị trí Chủ tịch Quốc hội do đại diện người Sunni đảm nhiệm. Phiên họp bầu Tổng thống lần này diễn ra sau khi ông Heibat al-Halbousi được bầu làm Chủ tịch Quốc hội vào ngày 29/12/2025.

Sau khi được bầu, Tổng thống mới của Iraq sẽ có 15 ngày để giao nhiệm vụ thành lập chính phủ cho ứng cử viên do khối chiếm đa số trong Quốc hội đề cử. Giới quan sát đánh giá, phiên họp sắp tới sẽ phản ánh rõ nét sự cân bằng lợi ích và đàm phán nội bộ giữa các lực lượng chính trị tại Iraq trong giai đoạn hình thành bộ máy lãnh đạo mới.

Lê Hà.

Nguồn: The Report, Kurdiu.