Iran thách thức ông Trump, giá dầu lên 112 USD

Ngày 4/5, Iran tiếp tục cảnh báo tàu bè sẽ đối mặt với hiểm nguy nếu tự ý qua lại eo biển Hormuz mà không xin phép. Động thái này diễn ra ngay sau khi Tổng thống Trump công bố kế hoạch hỗ trợ các tàu đang mắc kẹt tại "tử huyệt" hàng hải này.

Các chủ tàu không muốn đánh cược với rủi ro bị tấn công trong khi kế hoạch của Mỹ vẫn chưa rõ ràng. Giới phân tích nhận định sáng kiến của ông Trump chưa đủ sức phá vỡ bế tắc.

Dự án Tự do và nguy hiểm tính bằng giây

Chiến dịch mang tên Dự án Tự do (Project Freedom) bắt đầu vào thứ Hai với sự hỗ trợ từ quân đội Mỹ. Lực lượng huy động gồm tàu khu trục, hơn 100 máy bay, thiết bị bay không người lái và 15.000 quân nhân. Đây là nỗ lực của Mỹ chuyển từ xung đột vũ trang sang đối đầu kinh tế nhằm ép Tehran nhượng bộ trong các cuộc đàm phán hạt nhân.

"Việc di chuyển tàu thuyền chỉ nhằm mục đích giải vây cho những người dân, doanh nghiệp và quốc gia không làm gì sai - họ là nạn nhân của hoàn cảnh" Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội vào tối Chủ nhật. "Nếu tiến trình nhân đạo này bị cản trở dưới bất kỳ hình thức nào, sự can thiệp đó sẽ bị đáp trả mạnh mẽ bằng vũ lực”.

Tuy nhiên, theo WSJ, Mỹ mới chỉ dẫn đường chứ chưa có kế hoạch cho tàu chiến hộ tống trực tiếp các tàu thuyền đi qua eo biển.

Các chuyên gia cảnh báo việc hộ tống cực kỳ nguy hiểm vì thời gian phản ứng trước hỏa lực từ các vị trí của Iran chỉ tính bằng giây. Ngay cả khi triển khai, số lượng tàu qua được cũng sẽ rất ít so với mức 130 tàu mỗi ngày trước chiến tranh.

Quảng trường Valiasr tại Tehran hôm thứ Bảy, nơi đặt tấm áp phích lớn thể hiện việc đóng cửa eo biển Hormuz. Ảnh: The New York Times.

Giá dầu tăng lên 112 USD/thùng

Trước động thái căng thẳng của hai bên, giá dầu Brent nhảy vọt lên ngưỡng 112 USD/thùng, tăng 4%. Chứng khoán sụt giảm sau khi hãng tin Fars đưa tin Iran tấn công hai tên lửa nhằm vào một tàu hộ tống của Mỹ gần cảng Jask ở Vịnh Oman, sau khi con tàu này phớt lờ những cảnh báo từ hải quân Iran.

Dẫn các nguồn tin giấu tên, Fars cho biết con tàu của Mỹ đã bị buộc phải rút lui và tháo chạy khỏi khu vực. Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ bác bỏ tin thông tin này.

Huyết mạch năng lượng thế giới lâm vào tình trạng bất ổn sau khi bị Iran đóng cửa để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Hiện hàng triệu thùng dầu và hàng trăm con tàu vẫn đang kẹt lại vùng Vịnh.

UAE lần đầu phát cảnh báo tên lửa khẩn cấp từ khi Mỹ - Iran ngừng bắn

Thứ Hai, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) phát nhiều cảnh báo khẩn cấp về nguy cơ tấn công tên lửa trên toàn quốc. Đây là lần đầu UAE phát cảnh báo tên lửa khẩn cấp từ khi Mỹ - Iran ngừng bắn.

Trước đó, UAE lên án vụ "tấn công khủng bố của Iran" nhắm vào tàu chở dầu của Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) khi đang đi qua eo biển Hormuz. Bộ Ngoại giao UAE cho biết hai máy bay không người lái của Iran đã nhắm vào con tàu này, hiện chưa ghi nhận thương vong.

Iran cũng đã tung bản đồ khu vực kiểm soát bao trùm cả cảng Fujairah của UAE nhằm chặn đứng đường ống dẫn dầu vốn được dùng để né eo biển.

Hiện Tehran buộc các tàu phải đi theo lộ trình họ chỉ định và có sự phối hợp với quân đội Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố sẽ dùng vũ lực chặn đứng bất kỳ con tàu nào đi trái luật của họ.

Đa số căn cứ Mỹ tại Trung Đông bị hư hại Cuộc điều tra của CNN cho thấy ít nhất 16 cơ sở quân sự của Mỹ đã bị hư hại sau các đợt tập kích từ Iran. Việc nhiều mục tiêu quan trọng bị đánh trúng đang đặt ra nghi vấn về khả năng duy trì sự hiện diện và vị thế của quân đội Mỹ trong khu vực. Trong khi đó, Iran cho rằng xung đột Trung Đông khiến Mỹ mất 100 tỷ USD.

Minh Anh