Iran tấn công 'không ai nghĩ tới', ông Trump thừa nhận bị sốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump được cảnh báo từ trước rằng việc tấn công Iran có thể kích hoạt các đòn trả đũa nhằm vào các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh. Dù vậy, ông nhiều lần khẳng định phản ứng của Tehran gây “bất ngờ”, theo một quan chức Mỹ và hai nguồn thạo tin về báo cáo tình báo. Theo các đánh giá trước chiến sự, phản ứng quân sự từ Iran không phải là điều chắc chắn, nhưng “rõ ràng nằm trong số các kịch bản có thể xảy ra”, một nguồn tin cho biết.

Đến ngày 16/3, ông Trump hai lần nói rằng các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào Qatar, Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Bahrain và Kuwait là điều bất ngờ. Phát biểu tại Nhà Trắng, ông nói: “Không ai nghĩ họ sẽ tấn công các nước Trung Đông khác. Chúng tôi đã bị sốc".

Khói bốc lên từ khu vực gần Sân bay Quốc tế Dubai sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đánh trúng bồn nhiên liệu, tại Dubai, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. (Ảnh: Reuters)

Tuyên bố này được đưa ra sau hàng loạt nhận định khác từ chính quyền mà chưa được các báo cáo tình báo Mỹ xác nhận, như việc Iran sắp sở hữu tên lửa có thể tấn công lãnh thổ Mỹ, hay chỉ cần từ 2-4 tuần để chế tạo vũ khí hạt nhân. Những cáo buộc đó, cùng với lập luận về “mối đe dọa cận kề” từ Iran, là các lý do được ông Trump và một số trợ lý cấp cao đưa ra để biện minh cho quyết định phối hợp cùng Israel mở chiến dịch không kích Iran từ ngày 28/2.

Theo hai nguồn tin khác, ông Trump cũng đã được thông báo trước rằng Tehran nhiều khả năng sẽ tìm cách đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới.

Diễn biến thực tế sau đó phần nào phản ánh các cảnh báo này. Trong hai tuần qua, Iran đã phóng máy bay không người lái và tên lửa tấn công các mục tiêu tại vùng Vịnh, bao gồm căn cứ quân sự Mỹ và một căn cứ của UAE có lính Pháp đồn trú, cũng như các cơ sở dân sự như khách sạn, sân bay và hạ tầng năng lượng.

Iran đồng thời gần như ngừng toàn bộ hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu – khiến giá năng lượng thế giới tăng mạnh.

Trong khi đó, các nghị sĩ đảng Dân chủ sau khi được chính quyền Mỹ báo cáo tuần trước cho biết họ không thấy có bằng chứng về một mối đe dọa cận kề đủ để biện minh cho việc Mỹ và Israel phát động chiến sự.

Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận về thông tin này, trong khi Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ từ chối trả lời.

Một quan chức Mỹ cho biết ông Trump đã được cảnh báo rằng việc tấn công Iran có thể dẫn tới một cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn, bao gồm các đòn trả đũa nhằm vào thủ đô các nước vùng Vịnh, đặc biệt nếu Tehran cho rằng những quốc gia này ủng hộ hoặc tham gia chiến dịch của Mỹ.

Tổng thống Donald Trump phát biểu tại Phòng Đông của Nhà Trắng ở Washington ngày 16/3. (Ảnh: AP)

Tuy nhiên, khi được hỏi liệu có bất ngờ vì không được cảnh báo trước về nguy cơ Iran tấn công các nước vùng Vịnh hay không, ông Trump đáp: “Không ai, không ai cả… Những chuyên gia giỏi nhất cũng không nghĩ họ sẽ tấn công".

Một nguồn tin khác cho biết trước khi Mỹ và Israel tiến hành không kích, cộng đồng tình báo Mỹ đã đánh giá kế hoạch của Israel nhằm vào các lãnh đạo cấp cao Iran có khả năng cao sẽ kéo theo các đòn trả đũa nhằm vào các cơ sở quân sự và ngoại giao của Mỹ, đồng thời “có thể” mở rộng phạm vi trả đũa sang các đồng minh của Mỹ trong khu vực.

Diễm Châu (Nguồn: Reuters)