Iran muốn chủ động tấn công thay vì chờ Mỹ ra đòn?

Kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công quy mô lớn nhằm vào IỈan. Tehran đã tiến hành nhiều đòn tập kích nhằm vào các căn cứ Mỹ và cơ sở hạ tầng tại vùng Vịnh. Giới chức Iran khẳng định các hành động này nhằm đáp trả những cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Tuy nhiên, một số quan chức Iran gần đây bắt đầu công khai đề cập khả năng chuyển từ phòng thủ và trả đũa sang chủ động tấn công. Tehran cũng tiếp tục coi việc duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz là công cụ quan trọng để gây sức ép với Mỹ.

Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đưa ra định hướng này trong đợt cải tổ lãnh đạo quân sự hồi đầu tháng 8, kêu gọi "tăng cường tối đa năng lực răn đe và chuẩn bị mở các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào đối phương".

Một phó tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng cho biết Tehran đang điều chỉnh học thuyết quân sự, ưu tiên "các hoạt động tấn công".

Cuộc đối đầu diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Israel và Iran tiếp tục leo thang sau nhiều đòn tập kích quân sự qua lại.

Ông Mohammad Mokhber, cố vấn của Lãnh tụ Khamenei, tuyên bố việc chuyển xung đột sang thế tấn công nếu các điều kiện của Iran không được đáp ứng sẽ làm thay đổi cán cân quyền lực.

Ông Mohammad Reza Naqdi, cố vấn của tư lệnh IRGC, cho biết lực lượng này đang phát triển khả năng tiến hành chiến dịch ngay trên lãnh thổ đối phương. Theo ông, IRGC được giao nhiệm vụ thực hiện các cuộc tấn công "thông minh, có chọn lọc và nhắm vào các mục tiêu cụ thể".

Chuyên gia Sina Toossi thuộc Trung tâm Chính sách Quốc tế (CIP) cho rằng thay đổi này không đồng nghĩa Iran theo đuổi chiến tranh phủ đầu. Tehran dường như muốn leo thang sớm và mạnh hơn nếu nhận thấy đối đầu là không thể tránh khỏi, thay vì chờ Mỹ hoặc Israel quyết định điều kiện của cuộc xung đột.

Ông Ahmad Zeidabadi, chuyên gia quan hệ quốc tế tại Tehran, nhận định Iran ngày càng tin rằng ngoại giao sẽ không đạt kết quả trong bối cảnh hiện nay. Washington tiếp tục gây sức ép kinh tế, áp đặt trừng phạt dầu mỏ và phong tỏa các cảng Iran.

Trong khi đó, IRGC ngày 29/7 phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào một căn cứ Mỹ tại Jordan. Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đánh giá cuộc tập kích là "bất ngờ", trong khi truyền thông Iran mô tả đây là ví dụ cho cách tiếp cận "đánh phủ đầu".

Ông Hossein Kanaani Moghaddam, cựu tướng IRGC, cho rằng chiến lược mới có thể kết hợp tác chiến mạng, tâm lý chiến, hoạt động tình báo và chiến tranh kinh tế.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo cách tiếp cận này có thể khiến tình hình Trung Đông nguy hiểm hơn. Ông Toossi cho rằng các cuộc khủng hoảng trong tương lai có nguy cơ leo thang nhanh hơn, khi cả Iran và Mỹ đều có thể tin rằng phải tăng sức ép để buộc đối phương nhượng bộ.

Việt Hùng