Iran-Israel tấn công loạt cơ sở quân sự, đan xen thông tin đàm phán

Ngày 27-3, xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang với các đòn tấn công qua lại giữa Israel và Iran, đồng thời lan rộng ảnh hưởng tới nhiều quốc gia trong khu vực.

Leo thang đòn tấn công qua lại

Ngày 27-3, Lực lượng Phòng vệ Israel cho biết Không quân nước này đã không kích một cơ sở được mô tả đóng vai trò “trung tâm nhất” trong mạng lưới sản xuất tên lửa và thủy lôi hải quân của Iran tại thành phố Yazd, theo tờ The Times of Israel.

Theo Lực lượng Phòng vệ Israel, cơ sở này được sử dụng để lên kế hoạch, phát triển, lắp ráp và lưu trữ các loại tên lửa tiên tiến có thể phóng từ tàu chiến, tàu ngầm và trực thăng nhằm vào các mục tiêu trên biển.

Lực lượng an ninh và cứu hộ kiểm tra thiệt hại tại hiện trường một vụ tấn công của Iran nhằm vào TP Kafr Qasim (Israel) ngày 26-3. Ảnh: Jonathan Shaul/Flash90

IDF đánh giá cuộc tấn công, dựa trên thông tin tình báo từ các đơn vị quân đội, đã “giáng một đòn đáng kể” vào năng lực sản xuất vũ khí của lực lượng hải quân Iran. Động thái này diễn ra chỉ một ngày sau khi Israel tuyên bố đã tiêu diệt chỉ huy hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cùng một số sĩ quan cấp cao của Tehran.

Ở chiều ngược lại, IRGC chiều 27-3 tuyên bố đã triển khai làn sóng tấn công thứ 83 trong chiến dịch mang tên “Lời hứa Chân thực 4”, theo hãng tin Al Mayadeen. Theo tuyên bố, các lực lượng hàng không vũ trụ và hải quân Iran đã phối hợp sử dụng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) để tấn công các mục tiêu tại Israel, bao gồm kho dầu và vị trí quân sự của đối phương.

IRGC đồng thời cho biết chiến dịch còn nhắm vào các cơ sở quân sự của Mỹ trong khu vực, cùng một trung tâm trao đổi tình báo quân sự. Ngoài ra, các cơ sở hậu cần như kho nhiên liệu máy bay, nhà chứa bảo dưỡng và hệ thống phòng thủ Patriot tại một số căn cứ cũng bị đưa vào danh sách mục tiêu. Phía Israel cho biết không ghi nhận thương vong sau vụ tấn công bằng tên lửa đạn đạo mới nhất của Iran.

Tại khu vực vùng Vịnh, giới chức Kuwait xác nhận 2 cảng biển lớn là Mubarak Al Kabeer và Shuwaikh đã bị tấn công bằng UAV và tên lửa hành trình, gây thiệt hại về cơ sở hạ tầng nhưng không có thương vong, theo hãng tin Al Jazeera. Tại Bahrain, còi báo động được kích hoạt trên toàn quốc, nhà chức trách kêu gọi người dân giữ bình tĩnh và tuân thủ hướng dẫn an toàn.

Trong khi đó, Qatar chiều 27-3 thông báo đã hạ mức cảnh báo an ninh sau khi xác định “mối đe dọa [xuất hiện trước đó vài giờ] đã được loại bỏ”, và cho biết tình hình đã trở lại bình thường. Các trường học tại nước này dự kiến mở cửa trở lại từ 29-3.

Hãng tin Al Mayadeen dẫn nguồn tin an ninh Iran cho biết rằng do lo ngại các động thái đánh lừa từ đối phương, Tehran đang tập trung chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh quy mô lớn, đồng thời tìm cách kiểm soát mọi tình huống bất ngờ.

Đan xen thông tin đàm phán

Chia sẻ với đài phát thanh Deutschlandfunk ngày 27-3, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho biết Mỹ và Iran đã có các cuộc tiếp xúc gián tiếp và đang chuẩn bị cho các cuộc đàm phán trực tiếp.

Ông Wadephul cho biết công tác chuẩn bị đang được tiến hành cho một cuộc gặp giữa đại diện hai bên và cuộc gặp này dự kiến sẽ sớm diễn ra tại Pakistan. “Dựa trên thông tin tôi có được, đã có các cuộc tiếp xúc gián tiếp, và công tác chuẩn bị cho cuộc gặp trực tiếp đã được tiến hành. Cuộc gặp đó dường như sẽ sớm diễn ra tại Pakistan” - ông Wadephul nói.

Theo tờ Tehran Times, Ngoại trưởng Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đã điện đàm để thảo luận về tình hình khu vực và các nỗ lực nhằm giảm căng thẳng. Các nhà ngoại giao hàng đầu nhấn mạnh cần ưu tiên ngoại giao và đối thoại, coi đây là con đường duy nhất để kiểm soát khủng hoảng. Ba bên cũng nhất trí tiếp tục tham vấn và phối hợp trong những ngày tới nhằm ngăn chặn căng thẳng lan rộng trong khu vực.

Trước đó, ngày 26-3, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn thời gian tạm dừng tấn công các cơ sở năng lượng của Iran thêm 10 ngày, đến ngày 6-4. Ông Trump cho biết các cuộc đàm phán vẫn đang diễn ra và “đang tiến triển rất tốt, bất chấp những tuyên bố sai lệch từ truyền thông tin giả và những bên khác”, theo hãng tin Reuters.

Iran chưa lên tiếng về thông tin trên. Tuy nhiên, tờ Wall Street Journal dẫn các nguồn mà họ gọi là trung gian hòa giải cho biết triển vọng đạt được một thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran và Mỹ tiếp tục đối mặt nhiều trở ngại khi hai bên chưa thống nhất về các điều kiện đàm phán.

Theo nguồn tin, Iran chưa từng đề nghị Mỹ tạm dừng thêm 10 ngày, cũng chưa đưa ra phản hồi cuối cùng đối với kế hoạch 15 điểm do Washington đề xuất nhằm chấm dứt xung đột.

Theo hãng thông tấn TASS, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc tổ chức các cuộc tham vấn kín vào ngày 27-3 để thảo luận về các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Ông Evgeny Uspensky, người phát ngôn của phái đoàn Nga tại Liên Hợp Quốc, cho biết Nga đã đề nghị tổ chức tham vấn kín với HĐBA về các cuộc tấn công đang diễn ra nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự tại Iran, bao gồm các cơ sở giáo dục và y tế.

Bình luận về tình hình hiện tại, ông Zeidon Alkinali, Giám đốc sáng lập Viện Arab Perspectives, cho rằng Mỹ và Iran đang sử dụng những đòn bẩy mới trong cuộc chiến, đặc biệt liên quan năng lượng và kinh tế toàn cầu.

Chia sẻ với Al Jazeera, ông Alkinali nói: “Có những quân bài mới và gây sức ép khác nhau đã xuất hiện từ cuộc chiến này”.

Theo vị chuyên gia, đối với Iran, đòn bẩy nằm ở việc nước này kiểm soát eo biển Hormuz, một trong những tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới. Trong khi đó, đối với Mỹ, sức ép đến từ khả năng tấn công vào cơ sở hạ tầng điện và năng lượng của Iran.

Ông Alkinali cho rằng việc Mỹ phát tín hiệu có thể tấn công các nhà máy điện của Iran cho thấy Washington có khả năng và sự chuẩn bị để “tiếp tục phá hủy và làm tê liệt” cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.

Theo ông Alkinali, nếu cơ sở hạ tầng năng lượng bị phá hủy, nền kinh tế Iran có thể bị tổn hại trong nhiều năm, ngay cả khi chiến tranh kết thúc trong thời gian tới. Ông cũng cảnh báo vấn đề này đã trở nên “rất đáng lo ngại” đối với toàn bộ khu vực và cả thế giới do những tác động kinh tế lâu dài.

DƯƠNG KHANG