Iran cảnh báo tấn công tàu tiếp cận eo biển Hormuz, cáo buộc Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn

Tàu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại lễ kỷ niệm Ngày Vịnh Persia quốc gia ở Vịnh Persia, gần Bushehr. Ảnh: THX/TTXVN

Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay tối 18/4 cho biết trong một tuyên bố được truyền thông nhà nước Iran đăng tải, lực lượng hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) yêu cầu các tàu không được rời vị trí neo đậu và cảnh báo rằng việc tiến gần eo biển Hormuz sẽ bị coi là hành động thù địch.

Tuyên bố nêu rõ: “Chúng tôi cảnh báo rằng không tàu nào được rời khỏi vị trí neo đậu tại Vịnh Ba Tư và Biển Oman, và việc tiếp cận eo biển Hormuz sẽ bị coi là hợp tác với kẻ thù, tàu vi phạm sẽ bị tấn công”.

IRGC cho biết một số tàu đã đi qua eo biển vào ngày trước đó, nhưng cáo buộc Mỹ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với tàu và các cảng của Iran.

Tuy nhiên, kể từ tối 18/4, eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị đóng, viện dẫn điều mà họ mô tả là việc Mỹ vi phạm các điều kiện của lệnh ngừng bắn.

Tuyên bố viết: “Do việc vi phạm các điều kiện ngừng bắn, phía Mỹ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với tàu thuyền và cảng của Iran. Vì vậy, kể từ tối nay, eo biển Hormuz sẽ bị đóng cho đến khi lệnh phong tỏa này được dỡ bỏ”.

Tuyên bố khuyến nghị rằng các tàu và chủ tàu chỉ nên dựa vào các thông tin chính thức từ lực lượng hải quâncủa IRGC và theo dõi cập nhật qua các kênh hàng hải được chỉ định.

Lực lượng này cũng nói rằng các tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến eo biển Hormuz là “không có giá trị” và “không đáng tin cậy”.

IRGC tái khẳng định rằng việc tiếp cận eo biển Hormuz sẽ bị coi là hành vi hợp tác với “kẻ thù” và cảnh báo mọi tàu vi phạm đều có thể trở thành mục tiêu tấn công.

Hình ảnh từ vệ tinh của Cơ quan Vũ trụ và Hàng không Mỹ (NASA) về Eo biển Hormuz. Ảnh: The Gulf News/TTXVN

Mệnh lệnh này được đưa ra sau khi Ngoại trưởng Iran thông báo quyết định mở lại tạm thời eo biển Hormuz trước khi IRGC đảo ngược quyết định.

Cụ thể vào hôm 17/4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố eo biển Hormuz “hoàn toàn mở cửa” cho tất cả tàu thương mại.

Quyết định này được đưa ra “phù hợp với lệnh ngừng bắn tại Liban”, ông Araghchi cho biết trên nền tảng mạng xã hội X của Mỹ.

Sau đó vào ngày 18/4, người phát ngôn Bộ chỉ huy trung ương Khatam al-Anbiya của Iran đã đưa ra tuyên bố chính thức về việc tái phong tỏa eo biển Hormuz và tuyên bố này được hãng thông tấn Tasnim, đài truyền hình nhà nước IRIB đăng tải.

Tuyên bố nêu rõ: “Tại Cộng hòa Hồi giáo Iran, theo các thỏa thuận trước đó trong đàm phán, chúng tôi đã thiện chí đồng ý cho phép việc đi lại có kiểm soát của một số lượng hạn chế tàu chở dầu và tàu thương mại qua eo biển Hormuz”.

Tuy nhiên, theo tuyên bố, điều đáng tiếc là phía Mỹ, với tiền lệ nhiều lần hành xử thiếu thiện chí, vẫn tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa. Vì thế, “việc kiểm soát eo biển Hormuz đã trở lại trạng thái trước đây, và tuyến đường chiến lược này đang nằm dưới sự quản lý và kiểm soát chặt chẽ của lực lượng vũ trang”.

Tuyên bố nhấn mạnh: “Chừng nào Mỹ chưa chấm dứt việc cản trở hoàn toàn quyền tự do đi lại của các tàu từ Iran tới điểm đến và từ điểm đến quay trở lại Iran, thì tình hình tại eo biển Hormuz sẽ vẫn duy trì dưới sự kiểm soát nghiêm ngặt và ở trạng thái trước đây”.

Tàu chở dầu di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: Reuters/TTXVN

Eo biển Hormuz, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33km (21 dặm) giữa Iran và Oman, bình thường xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, khiến mọi gián đoạn tại đây đều có ý nghĩa lớn đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Hai tuyến hàng hải của eo biển Hormuz, mỗi tuyến chỉ rộng khoảng 3,2km (2 dặm), buộc những tàu chở dầu lớn nhất thế giới phải đi qua một trong những hành lang vận tải biển dễ dự đoán và dễ tổn thương nhất trong thương mại quốc tế.

Không giống nhiều tuyến hàng hải chiến lược khác, eo biển Hormuz gần như không có phương án thay thế quy mô lớn khả thi: chỉ có Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vận hành các đường ống dẫn dầu, nhưng tổng công suất vẫn thấp hơn nhiều so với lưu lượng qua eo biển.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc