IEA hỗ trợ Việt Nam tìm lời giải cho bài toán tích hợp năng lượng tái tạo

Toàn cảnh hội thảo Xây dựng nền tảng cho quá trình chuyển đổi hệ thống điện an toàn do Bộ Công Thương và IEA phối hợp tổ chức ngày 6-7/7/2026. Ảnh: Ngọc Linh

Trong hai ngày 6-7/7, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) phối hợp với Cục Điện lực (Bộ Công Thương) tổ chức hội thảo đầu tiên trong chuỗi chương trình về tích hợp năng lượng tái tạo biến đổi (Variable Renewable Energy - VRE Integration) với chủ đề "Xây dựng nền tảng cho quá trình chuyển đổi hệ thống điện an toàn". Đây là một trong những hoạt động đầu tiên triển khai Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ Công Thương và IEA trong lĩnh vực năng lượng.

Gần 100 đại biểu đến từ Bộ Công Thương, Cục Điện lực, Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Viện Năng lượng, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế tham gia hội thảo.

Nội dung của hội thảo tập trung vào những thách thức trong quá trình tích hợp điện gió và điện mặt trời vào hệ thống điện, kinh nghiệm quốc tế về vận hành hệ thống điện khi tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng tăng, cùng các giải pháp nâng cao tính linh hoạt của hệ thống thông qua lưu trữ năng lượng, điều chỉnh phụ tải, nhà máy điện ảo, dự báo nguồn điện và tăng cường phối hợp giữa lưới truyền tải với lưới phân phối.

Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, chương trình cũng dành dung lượng đáng kể cho các nội dung về chính sách và thiết kế thị trường điện, như cơ chế để các nguồn năng lượng tái tạo tham gia thị trường, hợp đồng mua bán điện (PPA), cơ chế thanh toán công suất, tín hiệu giá, đấu thầu cạnh tranh và phân bổ rủi ro.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy nhanh quá trình chuyển dịch năng lượng theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Cùng với mục tiêu gia tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu nguồn điện, quy hoạch cũng đặt ra yêu cầu phát triển các nguồn điện linh hoạt, hệ thống lưu trữ năng lượng, lưới điện thông minh và thị trường điện cạnh tranh nhằm bảo đảm hệ thống điện vận hành an toàn khi điện gió và điện mặt trời ngày càng chiếm tỷ trọng lớn.

Ông Tăng Thế Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Ngọc Linh

Phát biểu khai mạc, ông Tăng Thế Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, cho biết Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch năng lượng mạnh mẽ với yêu cầu đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện các cam kết giảm phát thải.

Trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tỷ lệ năng lượng tái tạo trong tổng cung năng lượng sơ cấp dự kiến đạt khoảng 28-36% vào năm 2030 và trên 70% vào năm 2050. Điều đó đồng nghĩa với việc bảo đảm hệ thống điện vận hành an toàn, ổn định khi tỷ trọng các nguồn điện tái tạo gia tăng sẽ trở thành yêu cầu cấp thiết.

Trong bối cảnh đó, hợp tác với IEA không chỉ dừng ở trao đổi kinh nghiệm mà còn hỗ trợ Bộ Công Thương và Cục Điện lực nâng cao năng lực xây dựng chính sách, hoàn thiện khung pháp lý và chuẩn bị cho những yêu cầu mới của hệ thống điện.

TS. Peerapat Vithayasrichareon, Chuyên gia phân tích năng lượng cao cấp IEA, phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Ngọc Linh

Đại diện IEA, Tiến sĩ Peerapat Vithayasrichareon, Chuyên gia phân tích năng lượng cao cấp, cho biết Việt Nam hiện là quốc gia duy nhất trong Đông Nam Á đã bước vào Giai đoạn 3 của quá trình tích hợp năng lượng tái tạo biến đổi.

Trong khi phần lớn các nước trong khu vực vẫn ở giai đoạn đầu, sự phát triển nhanh của điện gió và điện mặt trời khiến Việt Nam phải sớm đối mặt với những thách thức về vận hành hệ thống điện, nâng cao tính linh hoạt và bảo đảm an ninh cung ứng điện.

Theo IEA, Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ tăng trưởng nhu cầu điện nhanh nhất Đông Nam Á, đồng thời ghi nhận sự gia tăng mạnh của điện gió và điện mặt trời trong cơ cấu nguồn điện những năm gần đây. Nguồn: IEA

Tiến sĩ Peerapat Vithayasrichareon nhận định, với các mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo đầy tham vọng đến năm 2030 và 2050, việc xây dựng các giải pháp tích hợp nguồn điện tái tạo sẽ giữ vai trò then chốt để bảo đảm hệ thống điện vận hành an toàn, hiệu quả.

Ngọc Linh