Huyết áp đã ổn định, có nên ngừng uống thuốc?

Tăng huyết áp là một trong những bệnh mạn tính phổ biến nhất hiện nay. Không ít người bệnh sau một thời gian điều trị thấy sức khỏe ổn định, không còn đau đầu hay chóng mặt nên cho rằng bệnh đã khỏi và tự ý ngừng thuốc.

Tuy nhiên, đây là quan niệm sai lầm có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Việc huyết áp được kiểm soát tốt không đồng nghĩa với việc bệnh đã khỏi hoàn toàn. Trong nhiều trường hợp, chính thuốc điều trị là yếu tố giúp duy trì chỉ số huyết áp ở mức ổn định.

1. Huyết áp đã được kiểm soát có đồng nghĩa với khỏi bệnh?

Tăng huyết áp thường được gọi là "kẻ giết người thầm lặng", bởi bệnh có thể tiến triển trong thời gian dài mà không gây ra triệu chứng rõ ràng. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi xuất hiện các biến chứng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc suy thận. Chính vì không có biểu hiện rõ rệt nên nhiều bệnh nhân cho rằng khi cảm thấy khỏe mạnh, không còn đau đầu, chóng mặt hoặc mệt mỏi thì có thể dừng thuốc. Tuy nhiên, cảm giác khỏe hơn không phản ánh chính xác tình trạng huyết áp.

Trên thực tế, huyết áp đang ổn định có thể là kết quả của quá trình điều trị bằng thuốc kết hợp với thay đổi lối sống. Nếu tự ý ngừng thuốc, huyết áp có thể tăng trở lại mà người bệnh không nhận ra ngay.

Người bệnh nên trang bị máy đo huyết áp tại nhà, đo huyết áp theo hướng dẫn của bác sĩ và ghi chép kết quả để tiện theo dõi.

2. Vì sao phải uống thuốc huyết áp đều đặn?

Mục tiêu của điều trị tăng huyết áp không chỉ là giảm triệu chứng mà quan trọng hơn là kiểm soát huyết áp lâu dài nhằm bảo vệ tim, não, thận và hệ mạch máu. Nhiều người cho rằng thuốc huyết áp chỉ có tác dụng khi xuất hiện triệu chứng. Tuy nhiên, phần lớn trường hợp tăng huyết áp không gây triệu chứng đặc hiệu. Do đó, việc không còn cảm giác khó chịu không có nghĩa là bệnh đã được chữa khỏi.

Các thuốc điều trị tăng huyết áp giúp duy trì áp lực máu trong giới hạn an toàn, từ đó làm giảm nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch. Khi thuốc bị ngừng đột ngột, tác dụng kiểm soát huyết áp mất đi, khiến chỉ số huyết áp có thể tăng nhanh trở lại. Đây là lý do các chuyên gia luôn khuyến cáo người bệnh cần tuân thủ điều trị và không tự ý thay đổi liều lượng hoặc ngừng thuốc nếu chưa được bác sĩ đánh giá.

3. Những nguy cơ khi tự ý ngừng thuốc huyết áp

Theo các chuyên gia, việc ngừng thuốc huyết áp đột ngột có thể dẫn đến tình trạng tăng huyết áp tái phát hoặc tăng huyết áp bật lại (rebound hypertension). Khi đó, huyết áp tăng cao trong thời gian ngắn, làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng cấp tính như:

Đột quỵ.
Nhồi máu cơ tim.
Đau thắt ngực.
Suy tim cấp.
Tổn thương thận.
Tổn thương mạch máu và mắt...

Đáng lo ngại là nhiều trường hợp huyết áp tăng cao nhưng không có triệu chứng cảnh báo rõ ràng. Người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường cho đến khi xảy ra biến cố nghiêm trọng.

Các chuyên gia cho biết tăng huyết áp kéo dài là yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh tim mạch, nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Vì vậy, việc duy trì điều trị có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa các biến chứng lâu dài.

4. Người bệnh tăng huyết áp có phải dùng thuốc suốt đời?

Tăng huyết áp nguyên phát - dạng bệnh phổ biến nhất - thường là bệnh mạn tính. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều người cần điều trị trong thời gian dài, thậm chí suốt đời để duy trì huyết áp ổn định. Tuy nhiên, không phải tất cả bệnh nhân đều phải dùng thuốc với liều lượng cố định mãi mãi. Ở những người kiểm soát tốt cân nặng, duy trì chế độ ăn lành mạnh, tập thể dục thường xuyên và loại bỏ các yếu tố nguy cơ tim mạch, bác sĩ có thể cân nhắc giảm liều thuốc hoặc giảm số lượng thuốc điều trị.

Tuy nhiên, mọi quyết định điều chỉnh thuốc đều phải được thực hiện dưới sự theo dõi của nhân viên y tế. Người bệnh không nên tự ý giảm liều hoặc ngừng thuốc khi chưa được tư vấn chuyên môn.

Tăng cường rau xanh - thực phẩm giàu kali hỗ trợ kiểm soát huyết áp

5. Thay đổi lối sống giúp hỗ trợ kiểm soát huyết áp

Bên cạnh thuốc điều trị, lối sống là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả. Các chuyên gia khuyến cáo người bệnh nên:

Duy trì cân nặng hợp lý.
Tập thể dục đều đặn ít nhất 150 phút mỗi tuần.
Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn.
Tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu kali.
Hạn chế rượu bia.
Không hút thuốc lá.
Ngủ đủ giấc.
Kiểm soát căng thẳng kéo dài...

Những thay đổi này không chỉ giúp hỗ trợ điều trị tăng huyết áp mà còn góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch khác. Việc theo dõi huyết áp định kỳ giúp đánh giá hiệu quả điều trị và phát hiện sớm những biến động bất thường.

Người bệnh nên trang bị máy đo huyết áp tại nhà, đo huyết áp theo hướng dẫn của bác sĩ và ghi chép kết quả để tiện theo dõi. Đồng thời, cần tái khám đúng lịch hẹn để bác sĩ đánh giá tình trạng bệnh và điều chỉnh phác đồ điều trị khi cần thiết.

DS. Thảo An