Huy động nguồn lực triển khai Dự án 'Xây dựng mô hình đồng chi trả xét nghiệm HPV tại Việt Nam'

Sáng ngày 5/5, Sở Y tế thành phố Hải Phòng đã phối hợp với Tổ chức FIND (Foundation of Innovative New Diagnostic) tại Việt Nam tổ chức Hội nghị tham vấn Dự án "Xây dựng mô hình đồng chi trả xét nghiệm HPV tại Việt Nam".

Tham dự Hội nghị có ông Đinh Anh Tuấn, Cục Trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế; bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế; bà Nguyễn Thị Vân Anh, Trưởng đại diện Tổ chức FIND tại Việt Nam; BSCKII Trần Quốc Trinh, Phó Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan đơn vị liên quan thuộc Bộ Y tế và thành phố Hải Phòng.

Các đại biểu dự hội nghị "Xây dựng mô hình đồng chi trả xét nghiệm HPV tại Việt Nam" tại Hải Phòng.

Tại Hội nghị, BSCKII Trần Quốc Trinh, Phó Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng nhấn mạnh: "Ung thư cổ tử cung (UTCTC) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở phụ nữ mặc dù có thể phòng ngừa và phát hiện sớm thông qua sàng lọc. Các bằng chứng cho thấy xét nghiệm HPV DNA có hiệu quả cao trong sàng lọc UTCTC. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất trong việc mở rộng xét nghiệm tại Việt Nam hiện nay là cơ chế tài chính bởi xét nghiệm chưa được BHYT chi trả và chi phí xét nghiệm trên thị trường còn tương đối cao so với người dân.

Tại Hải Phòng, số phụ nữ trong độ tuổi từ 30 - 65 tuổi là 1.097.707 người. Điều này đặt ra yêu cầu rất lớn về nguồn lực tài chính để bao phủ sàng lọc. Nếu để người dân tự chi trả hoàn toàn sẽ làm giảm khả năng tiếp cận, trong khi ngân sách Nhà nước khó có thể bao cấp toàn bộ. Do đó, cần một cơ chế tài chính trung gian nhằm chia sẻ chi phí giữa các bên.

BSCKII Trần Quốc Trinh, Phó Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Thùy Zung

Do đó, mục tiêu chung của Dự án là phát triển mô hình đồng chi trả cho sàng lọc UTCTC tại thành phố Hải Phòng. Đồng thời, áp dụng mô hình xét nghiệm HPV DNA phi tập trung tại các cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu, vận động cho việc tải trợ bền vững, đưa chính sách vào thực hiện ở cấp địa phương và cấp quốc gia", ông Trinh nhấn mạnh.

Đến nay, Dự án đã hoàn thành bản Dự thảo Mô hình đồng chi trả, trong đó chi phí xét nghiệm được đóng góp bởi ngân sách nhà nước cùng với phần đồng chi trả từ người sử dụng dịch vụ và các nguồn quỹ hợp pháp của doanh nghiệp.

Tại Hội nghị, các đại biểu đóng góp ý kiến để hoàn thiện Mô hình của dự án nhằm hướng tới mục tiêu đề xuất mô hình thanh toán nhằm mở rộng hoạt động sàng lọc UTCTC trên địa bàn thành phố dựa trên cơ chế đồng tài trợ, tìm kiếm các cơ hội tài chính từ chính quyền địa phương, nguồn kinh phí từ người thụ hưởng dịch vụ và các nhà tài trợ như doanh nghiệp (chi trả cho lao động nữ), hay các nhà tài trợ khác, tạo cơ sở cho việc huy động kinh phí để sàng lọc UTCTC cho phụ nữ trong độ tuổi 30-65 trên toàn thành phố trong chu kỳ 5 năm.

Đây cũng là cơ hội để củng cố mạng lưới y tế cơ sở trong bối cảnh yêu cầu về trách nhiệm và năng lực đối với Trạm y tế xã ngày càng gia tăng. Mô hình đồng chi trả sẽ là bước đệm cho việc phát triển các chính sách tiếp theo nhằm nâng cao vị thế, vai trò, và năng lực của y tế cơ sở. Mô hình sáng kiến này có tiềm năng nhân rộng ở quy mô Quốc gia cũng như khả năng đề xuất Bảo hiểm Y tế chi trả một phần chi phí xét nghiệm.

Trước đó, tháng 11/2025, Dự án được khởi động tại thành phố Hải Phòng. Mô hình dự án được Sở Y tế thành phố Hải Phòng và Bộ Y tế đánh giá cao vì sự đóng góp vào việc nâng cao năng lực hệ thống y tế cơ sở, yếu tố then chốt để Việt Nam đạt được bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân. Tuy nhiên, việc mở rộng quy mô gặp phải nhiều thách thức, bao gồm việc thiếu phân bổ ngân sách, thiếu khung chính sách cho y tế cơ sở và thiếu cơ chế thanh toán cho các dịch vụ chẩn đoán sàng lọc.

Thùy Dung