Hút thuốc lá lâu năm, người đàn ông mắc ung thư thực quản, khối u nằm sát động mạch chủ

Các bác sĩ khoa Ngoại Tiêu hóa 2, Bệnh viện K mới thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi bằng robot để cắt thực quản và tạo hình cho bệnh nhân Nguyễn Hải B. (66 tuổi, trú tại xã Thuần Trung, tỉnh Nghệ An). Đây là một ca bệnh phức tạp, đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối do tổ chức xung quanh thực quản bị xơ hóa nặng sau quá trình hóa xạ trị.

Theo các bác sĩ, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nuốt nghẹn do u thực quản. Bệnh nhân có thói quen hút thuốc lá và uống rượu nhiều năm – những yếu tố từ lâu đã được biết tới là một trong số các tác nhân nguy cơ cao dẫn đến các bệnh lý về đường tiêu hóa và hô hấp.

“Với hình ảnh nội soi thực quản của người bệnh, chúng tôi phát hiện u sùi loét thâm nhiễm chiếm tới 1/2 chu vi thực quản, vị trí cách cung răng trên từ 30 – 34cm. Khối u ở vị trí trung thất ngực giữa này nằm gần các cơ quan quan trọng như khí - phế quản và các mạch máu lớn. Hình thái u sùi loét thâm nhiễm là tổn thương kết hợp giữa việc mô u mọc sùi lên, có vùng bị hoại tử trợt loét và tế bào u đã ăn sâu xuống các lớp cơ bên dưới của thành thực quản. U đã bao quanh một nửa lòng ống thực quản.

Đây là nguyên nhân trực tiếp khiến người bệnh có triệu chứng nuốt nghẹn, nuốt vướng hoặc đau tức sau xương ức khi ăn uống. Giải phẫu bệnh cho kết quả Carcinoma vảy sừng hóa xâm nhập. Chụp CT và PET/CT ghi nhận tình trạng dày thành thực quản 1/3 giữa - dưới, khối u có vị trí tiếp xúc trực tiếp với động mạch chủ ngực và đã có hạch trung thất.”- TS.BS Đoàn Trọng Tú, Trưởng khoa Ngoại tiêu hóa 2 cho hay.

Bác sĩ phẫu thuật nội soi bằng Robot Da vinci thế hệ Xi. (Ảnh: BVK).

Bệnh nhân được chẩn đoán ung thư thực quản 1/3 dưới giai đoạn là bệnh lý tiến triển cục bộ. Khối u đã xâm lấn qua lớp cơ thành thực quản và di căn đến nhiều hạch lân cận, nhưng chưa di căn xa.

Sau hội chẩn, bệnh nhân Nguyễn Hải B. được các bác sĩ khoa Ngoại Tiêu hóa 2 tư vấn và chỉ định thực hiện phẫu thuật nội soi robot, cắt thực quản kết hợp tạo hình sau quá trình hóa, xạ trị đồng thời.

Tuy nhiên, theo TS.BS Đoàn Trọng Tú - Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa 2, ca phẫu thuật có những thách thức lâm sàng như hiện tượng xơ hóa sau hóa xạ trị, bệnh nhân có hạch trung thất trên, việc nạo vét hạch triệt để vùng này sau xạ trị rất dễ làm tổn thương dây thần kinh quặt ngược thanh quản bị xơ dính xung quanh. Ngoài ra là nguy cơ quản lý hô hấp và tim mạch hậu phẫu khó khăn.

“Tiền sử hút thuốc lá và uống rượu nhiều năm của bệnh nhân làm tăng nguy cơ hạ đường huyết, hội chứng cai, cũng như các bệnh lý phổi tắc nghẽn hoặc bệnh mạch vành tiềm ẩn trong và sau mổ”, bác sĩ Tú nhấn mạnh.

Để giải quyết những thách thức này và mang lại cơ hội điều trị tối ưu nhất cho bệnh nhân, các bác sĩ đã quyết định ứng dụng hệ thống phẫu thuật nội soi bằng Robot Da vinci thế hệ Xi.

Những cánh tay robot linh hoạt với hệ thống camera 3D HD phóng đại giúp phẫu thuật viên có thể tiếp cận và nạo vét hạch triệt để ở các vùng khó khăn như cạnh dây thần kinh quặt ngược thanh quản và cạnh động mạch chủ một cách chính xác, giảm thiểu tối đa nguy cơ bỏ sót hạch di căn tiềm ẩn sau hóa xạ trị.

Các bác sĩ khuyến cáo người dân không chủ quan với triệu chứng nuốt nghẹn, đau tức ngực khi ăn uống, đặc biệt ở người hút thuốc lá lâu năm. (Ảnh:BVK).

Theo bác sĩ, với một bệnh nhân lớn tuổi có tiền sử hút thuốc và uống rượu lâu năm, nguy cơ biến chứng phổi sau mổ như viêm phổi, suy hô hấp là rất lớn. Do đó, phương pháp phẫu thuật robot ít xâm lấn đã giúp giảm thiểu tối đa tổn thương thành ngực, giảm đau sau mổ, từ đó giúp bệnh nhân có thể tập thở, ho khạc sớm và nhanh chóng rút nội khí quản.

Bên cạnh đó, kỹ thuật này cũng giúp giảm mất máu trong mổ, rút ngắn thời gian nằm hồi sức và tổng thời gian nằm viện so với phương pháp mổ mở truyền thống; đảm bảo tính triệt căn trong điều trị ung thư và an toàn tối đa cho người bệnh.

Các bác sĩ khoa Ngoại Tiêu hóa 2 cũng đưa ra khuyến cáo, ung thư thực quản giai đoạn sớm thường không đi kèm triệu chứng đặc hiệu. Nhiều người chỉ đến bệnh viện khi xuất hiện nuốt nghẹn, đau ngực, ăn uống khó khăn... Thời điểm đó, bệnh thường đã tiến triển sang giai đoạn muộn hơn, việc điều trị trở nên phức tạp hơn và tiên lượng cũng kém hơn. Việc từ bỏ thói quen sử dụng hút thuốc, rượu bia, sinh hoạt lành mạnh, chế độ ăn uống nghỉ ngơi hợp lý và kết hợp tầm soát sớm là "chìa khóa" để phòng ngừa phát hiện sớm và điều trị thành công.

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do thuốc lá

Theo ước tính từ Nghiên cứu Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu được WHO trích dẫn, sử dụng thuốc lá gây ra khoảng 103.000 ca tử vong mỗi năm tại Việt Nam. Trong đó, khoảng 84.500 người tử vong do hút thuốc chủ động và 18.800 người tử vong do hút thuốc thụ động.

Đáng chú ý, dù tỷ lệ hút thuốc ở phụ nữ Việt Nam thấp hơn nam giới, 48,2% phụ nữ thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động tại nhà và 25,4% phụ nữ hít phải khói thuốc thụ động tại nơi làm việc.

Không chỉ gây tổn hại sức khỏe, thuốc lá còn tạo gánh nặng lớn về kinh tế. WHO ước tính, chi phí y tế và kinh tế hằng năm do thuốc lá gây ra ở Việt Nam lên tới 108.700 tỷ đồng, tương đương 1,14% GDP. Chi phí ô nhiễm môi trường do thuốc lá gây ra ước khoảng 99.000 tỷ đồng/năm, tương đương 1,04% GDP.

Tổng cộng, thuốc lá đang “đốt” hơn 2% GDP mỗi năm, tạo gánh nặng kép lên hệ thống y tế, môi trường và đời sống xã hội. Với các hộ nghèo, chi tiêu cho thuốc lá còn làm giảm nguồn lực dành cho y tế, giáo dục, dinh dưỡng, qua đó làm gia tăng nguy cơ nghèo đói và bất bình đẳng xã hội.

Thanh Hà