Hút thuốc lá khiến ung thư phổi kháng thuốc

Theo các chuyên gia y tế, hút thuốc lá là tác nhân hàng đầu gây ra ung thư phổi. Tuy nhiên, việc tiếp tục hút thuốc (chủ động hoặc thụ động) sau khi đã được chẩn đoán mắc bệnh sẽ trực tiếp vô hiệu hóa việc điều trị, làm cho khối u trở nên kháng thuốc và tiến triển xấu đi nhanh chóng.

Hút thuốc lá sẽ khiến ung thư phổi kháng thuốc. Ảnh: Hạ Huy.

Theo đó, khói thuốc lá chứa lượng lớn các hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs). Khi đi vào cơ thể, nhóm hóa chất này kích thích gan sản sinh mạnh mẽ enzyme CYP1A2. Đây là enzyme chịu trách nhiệm chuyển hóa nhiều loại thuốc điều trị ung thư tiên tiến, đặc biệt là thuốc điều trị đích (Targeted therapy). Sự gia tăng đột biến của enzyme CYP1A2 đẩy nhanh tốc độ phân hủy và đào thải thuốc ra khỏi cơ thể. Hậu quả là nồng độ dược chất trong máu sụt giảm mạnh, không đạt đủ ngưỡng cần thiết để ức chế và tiêu diệt tế bào ung thư.

Bên cạnh đó, khói thuốc làm gia tăng nồng độ carbon monoxide (CO) trong máu, gây ra tình trạng thiếu oxy (hypoxia) tại mô cục bộ. Các chuyên gia y tế khẳng định, tế bào ung thư nằm trong môi trường thiếu oxy có khả năng chống chịu cực cao và phản ứng rất kém với tia xạ trị. Ngoài ra, độc tố từ thuốc lá liên tục làm biến đổi cấu trúc gen, sinh ra các đột biến kháng thuốc thứ phát, khiến khối u dễ dàng chống lại các loại hóa chất được đưa vào cơ thể.

Theo công bố từ Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI), bệnh nhân ung thư tiếp tục hút thuốc có tỷ lệ đáp ứng với phác đồ điều trị thấp hơn rõ rệt so với người đã cai thuốc. Nồng độ của một số loại thuốc ức chế sinh trưởng tế bào ung thư trong máu người hút thuốc có thể sụt giảm tới 50% so với bình thường.

Tại Việt Nam, ung thư phổi hiện đứng thứ hai về mức độ phổ biến và tỷ lệ tử vong. Theo thống kê từ Bệnh viện K và Bệnh viện Phổi Trung ương, có tới hơn 90% bệnh nhân ung thư phổi đang điều trị có tiền sử hoặc đang duy trì thói quen hút thuốc lá.

Để giải quyết tình trạng này, các chuyên gia y tế cho rằng, cai thuốc lá là điều kiện bắt buộc ngay khi bệnh nhân phát hiện ung thư. Việc ngừng hút thuốc giúp gan ngừng tăng sinh enzyme đào thải, khôi phục lại khả năng hấp thụ thuốc định mức và giảm thiểu các tác dụng phụ nặng nề của hóa, xạ trị.

Cùng với đó, bệnh nhân cần minh bạch tuyệt đối về tình trạng hút thuốc với bác sĩ điều trị để có phương án điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp. Cuối cùng, gia đình và cơ sở y tế phải giám sát chặt chẽ, thiết lập một môi trường không khói thuốc, bảo vệ bệnh nhân khỏi khói thuốc thụ động, qua đó tạo điều kiện tối đa để hệ miễn dịch và chức năng hô hấp phục hồi trong suốt quá trình chống chọi với căn bệnh.

Thái Mạnh