Hướng tới những giải pháp giảm ùn tắc bền vững

Quan trọng hơn, thành phố đang từng bước chuyển từ xử lý các “điểm nóng’ sang quản trị giao thông chủ động, kết hợp tổ chức giao thông, ứng dụng công nghệ và đầu tư hạ tầng để hướng tới những giải pháp giảm ùn tắc bền vững.

Phát triển phương tiện giao thông công cộng sẽ góp phần quan trọng giảm ùn tắc. Ảnh: Phạm Hùng

Những “điểm nóng” dần hạ nhiệt

Từng là một trong những “điểm nóng” ùn tắc của Thủ đô, nút giao Cổ Linh - Thạch Bàn nay chỉ còn ùn ứ cục bộ vào giờ cao điểm. Kết quả này có được nhờ việc điều chỉnh tổ chức giao thông, mở rộng cục bộ mặt đường và tăng cường điều tiết phương tiện. Đây cũng là minh chứng cho thấy, nhiều điểm ùn tắc có thể được cải thiện bằng những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế, thay vì chỉ trông chờ vào các dự án đầu tư quy mô lớn.

Không chỉ Cổ Linh - Thạch Bàn, nhiều nút giao từng thường xuyên ùn ứ như: Nguyễn Trãi - Cầu Mới, Phạm Hùng - Tôn Thất Thuyết - Nguyễn Hoàng, Giải Phóng - Kim Đồng, cầu Mai Lĩnh, ngã ba Ba La hay đầu phía Nam cầu Chương Dương cũng đã có chuyển biến rõ nét. Theo Sở Xây dựng Hà Nội, trong 6 tháng đầu năm 2026, liên ngành thành phố đã xử lý được 39/51 điểm thường xuyên ùn tắc giao thông, góp phần cải thiện đáng kể năng lực lưu thông tại nhiều khu vực trọng điểm.

Đáng ghi nhận, kết quả này không đến từ một giải pháp đơn lẻ mà là sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều lực lượng, nhiều giải pháp. Thành phố vừa đẩy nhanh tiến độ các dự án để thu hẹp, tháo dỡ rào chắn, vừa điều chỉnh tổ chức giao thông, khai thác hiệu quả hạ tầng hiện có và xử lý những vị trí cản trở lưu thông. Nhiều giải pháp có quy mô nhỏ nhưng được triển khai đúng thời điểm, đúng vị trí đã mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần giảm áp lực tại các nút giao quá tải.

Song song với đó, công tác tổ chức giao thông tiếp tục được rà soát, điều chỉnh theo diễn biến thực tế. Trong 6 tháng đầu năm 2026, thành phố đã điều chỉnh tổ chức giao thông tại 132 vị trí, ban hành 63 thông báo phương án phân luồng trên các tuyến đường và nút giao trọng điểm, đồng thời kịp thời xử lý các bất cập được người dân và chính quyền địa phương phản ánh. Việc thường xuyên đánh giá hiệu quả sau điều chỉnh cũng giúp các phương án tổ chức giao thông ngày càng sát với thực tiễn.

Kết quả bước đầu cho thấy, ngay cả trong điều kiện nhiều công trình giao thông trọng điểm đang thi công, Hà Nội vẫn có thể cải thiện đáng kể tình hình lưu thông nếu xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn giải pháp phù hợp cho từng khu vực. Quan trọng hơn, cách làm này phản ánh sự thay đổi trong tư duy điều hành giao thông: Không chờ các dự án lớn hoàn thành mới xử lý ùn tắc, mà chủ động khai thác tối đa hiệu quả của hạ tầng hiện có, kết hợp đồng bộ giữa tổ chức giao thông, quản lý trật tự đô thị và điều tiết phương tiện.

Tuy nhiên, xử lý các “điểm nóng” mới chỉ là bước khởi đầu. Với hơn 8 triệu phương tiện đang được quản lý cùng tốc độ đô thị hóa và nhu cầu đi lại tiếp tục gia tăng, bài toán giảm ùn tắc không thể chỉ dừng ở việc giải quyết từng nút giao riêng lẻ. Điều đó đòi hỏi Hà Nội phải chuyển mạnh sang cách tiếp cận chủ động hơn, kết hợp giữa quản trị giao thông, ứng dụng công nghệ và đầu tư hạ tầng để tạo ra những chuyển biến mang tính bền vững.

Chuyển từ ứng phó sang quản trị chủ động

Nếu việc xử lý 39 điểm ùn tắc giao thông cho thấy hiệu quả của các giải pháp trước mắt thì mục tiêu lớn hơn của Hà Nội là hạn chế tình trạng ùn tắc tái diễn trong bối cảnh phương tiện tiếp tục gia tăng. Điều đó đòi hỏi thành phố không chỉ xử lý từng điểm ùn tắc mà phải thay đổi cách quản lý, chuyển từ ứng phó theo tình huống sang quản trị giao thông chủ động trên cơ sở dữ liệu, công nghệ và đầu tư hạ tầng đồng bộ.

Theo Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội, giảm ùn tắc không thể dừng ở xử lý từng điểm riêng lẻ mà cần tổ chức giao thông theo trục, tuyến và khu vực, tăng cường phân luồng từ xa để hạn chế ùn tắc dây chuyền. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với đặc điểm của một đô thị lớn, nơi chỉ một nút giao quá tải cũng có thể ảnh hưởng đến cả mạng lưới giao thông xung quanh.

Để thực hiện mục tiêu đó, Hà Nội đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý, điều hành giao thông. Trung tá Đào Việt Long, Phó Trưởng phòng Cảnh sát giao thông (Công an thành phố Hà Nội) cho rằng, khi số lượng phương tiện tăng nhanh, phương thức quản lý truyền thống không còn đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Việc xây dựng hệ thống giao thông thông minh, mở rộng mạng lưới camera tích hợp trí tuệ nhân tạo và kết nối dữ liệu sẽ giúp điều hành giao thông chủ động hơn, đồng thời nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm và dự báo nguy cơ ùn tắc.

Dù vậy, công nghệ không phải là lời giải duy nhất. Theo Phó Trưởng phòng Quản lý kết cấu hạ tầng giao thông (Sở Xây dựng Hà Nội) Phạm Huy Khang, tốc độ phát triển hạ tầng giao thông của Thủ đô hiện chỉ đạt khoảng 0,35% mỗi năm, thấp hơn nhiều so với tốc độ gia tăng phương tiện và nhu cầu đi lại. Khoảng cách này là nguyên nhân sâu xa khiến ùn tắc giao thông vẫn là thách thức lớn, đồng thời cho thấy việc đầu tư phát triển hạ tầng và vận tải hành khách công cộng cần được đẩy nhanh hơn nữa.

Từ thực tế đó, thành phố đang tập trung nguồn lực cho các dự án có tính kết nối cao như hệ thống đường vành đai, các cầu vượt sông Hồng, đường sắt đô thị và mạng lưới xe buýt xanh. Đây không chỉ là những công trình nâng cao năng lực lưu thông mà còn góp phần mở rộng không gian phát triển đô thị, giảm áp lực cho khu vực trung tâm và tạo điều kiện để người dân chuyển dần sang sử dụng vận tải công cộng.

Đối với một đô thị đặc biệt như Hà Nội, giảm ùn tắc là quá trình lâu dài, không thể trông chờ vào một giải pháp đơn lẻ. Tuy nhiên, những kết quả đạt được thời gian qua cho thấy thành phố đang đi đúng hướng khi kết hợp giữa tổ chức giao thông linh hoạt, ứng dụng công nghệ và đầu tư hạ tầng chiến lược. Đây cũng là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030, cơ bản khắc phục tình trạng ùn tắc kéo dài, xây dựng hệ thống giao thông hiện đại, an toàn và phát triển bền vững.

Tuấn Lương