Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031: Dấu mốc kiến tạo mô hình tổ chức mới của khối đại đoàn kết

Đại biểu tiến hành biểu quyết thông qua Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2024-2029.

Trong tiến trình đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo tinh thần các nghị quyết, kết luận của Trung ương và Bộ Chính trị, Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI diễn ra không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng, mà mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc: Đại hội đầu tiên được tổ chức sau khi hình thành mô hình tổ chức mới, thống nhất, liên thông giữa MTTQ Việt Nam với các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ.

Đây là một bước chuyển có tính chất lịch sử, đánh dấu sự phát triển mới về tư duy tổ chức, phương thức lãnh đạo và cơ chế vận hành của hệ thống Mặt trận, mở ra một giai đoạn mới trong việc củng cố, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Định hình vai trò trung tâm của MTTQ Việt Nam

Thực tiễn phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, đặc biệt trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, khắc phục tình trạng chồng chéo, phân tán nguồn lực, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của toàn hệ thống.

Các chủ trương lớn của Đảng, tiêu biểu là Nghị quyết số 18-NQ/TW, Kết luận số 126-KL/TW và Kết luận số 127-KL/TW của Bộ Chính trị, đã xác định rõ yêu cầu sắp xếp, kiện toàn các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, đồng thời tăng cường vai trò trung tâm, điều phối của MTTQ Việt Nam.

Trên cơ sở đó, một mô hình tổ chức mới từng bước được hình thành, theo hướng tập trung, thống nhất đầu mối, liên thông trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện, trong đó MTTQ Việt Nam giữ vai trò hạt nhân liên kết, điều phối toàn bộ hệ thống các tổ chức thành viên và các hội quần chúng.

Đại hội XI chính là sự kiện chính trị đánh dấu việc hoàn thiện về mặt tổ chức và định hình rõ ràng mô hình này trên phạm vi toàn quốc, đưa chủ trương của Đảng trở thành thực tiễn sinh động trong đời sống chính trị – xã hội.

Khác với các kỳ Đại hội trước đây, Đại hội XI không đơn thuần là tổng kết nhiệm kỳ và đề ra phương hướng mới, mà mang một nội hàm sâu sắc hơn: Đại hội kiến tạo mô hình tổ chức và phương thức vận hành mới của hệ thống Mặt trận.

Trước hết, Đại hội khẳng định rõ vị trí trung tâm của MTTQ Việt Nam trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, không chỉ với tư cách là liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện rộng lớn, mà còn là chủ thể điều phối thống nhất các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ.

Sự điều phối này không làm giảm vai trò, tính chủ động của từng tổ chức thành viên, mà ngược lại, tạo ra một chỉnh thể thống nhất, phát huy tối đa sức mạnh tổng hợp, bảo đảm mỗi tổ chức phát huy thế mạnh riêng trong một định hướng chung, dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng.

Thứ hai, Đại hội định hình cơ chế vận hành mới, hướng tới sự liên thông trong chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ trong hành động, thống nhất trong mục tiêu, khắc phục tình trạng phân tán, cục bộ, thiếu đồng bộ trong hoạt động của các tổ chức trước đây.

Thứ ba, Đại hội đặt nền tảng cho việc đổi mới phương thức tập hợp, vận động nhân dân, phù hợp với sự biến đổi nhanh chóng của cơ cấu xã hội, sự đa dạng của các nhóm đối tượng và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng.

Phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn hệ thống

Một trong những giá trị cốt lõi của mô hình mới được Đại hội XI xác lập là tạo ra sức mạnh tổng hợp của toàn hệ thống các tổ chức chính trị - xã hội và hội quần chúng, thay vì hoạt động phân tán như trước.

Trong mô hình này, MTTQ Việt Nam đóng vai trò trung tâm kết nối, điều phối, bảo đảm sự thống nhất trong triển khai các nhiệm vụ lớn như: Tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Phát động và tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động lớn. Thực hiện giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền nhân dân. Tăng cường công tác đối ngoại nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc trong và ngoài nước.

Sự gắn kết chặt chẽ giữa các tổ chức trong một hệ thống thống nhất sẽ giúp tăng hiệu quả huy động nguồn lực xã hội, nâng cao chất lượng hoạt động, đồng thời tạo ra sự lan tỏa sâu rộng hơn trong nhân dân.

Đây chính là yếu tố then chốt để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.

Đổi mới phương thức hoạt động, thích ứng với bối cảnh phát triển mới

Bên cạnh việc hoàn thiện mô hình tổ chức, Đại hội XI cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của Mặt trận và các tổ chức thành viên.

Trong đó, nổi bật là yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác Mặt trận, nâng cao hiệu quả tuyên truyền trên môi trường số, chủ động nắm bắt và định hướng dư luận xã hội trong nhân dân.

Đồng thời, cần tiếp tục nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, bảo đảm các chủ trương, chính sách thực sự xuất phát từ thực tiễn đời sống, phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân.

Đặc biệt, trong bối cảnh xã hội ngày càng đa dạng, việc đổi mới phương thức tập hợp, đoàn kết các tầng lớp nhân dân, nhất là đội ngũ trí thức, doanh nhân, người Việt Nam ở nước ngoài, đồng bào các tôn giáo, dân tộc thiểu số, trở thành yêu cầu cấp thiết.

Mô hình tổ chức mới sẽ tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các phương thức vận động linh hoạt, hiệu quả hơn, phù hợp với từng nhóm đối tượng cụ thể, qua đó củng cố vững chắc nền tảng xã hội của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Có thể khẳng định, Đại hội XI MTTQ Việt Nam không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng, mà còn là dấu mốc mở ra một giai đoạn phát triển mới của công tác Mặt trận trong hệ thống chính trị nước ta.

Đại hội XI chính là nơi tái định hình vai trò, vị thế và phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam, khẳng định rõ hơn vai trò trung tâm trong việc tập hợp, xây dựng và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu lớn đến năm 2030 và tầm nhìn 2045, việc củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục là yếu tố có ý nghĩa quyết định.

Với tinh thần “Đoàn kết – Dân chủ – Đổi mới – Phát triển”, Đại hội XI MTTQ Việt Nam sẽ tạo ra động lực mới, khí thế mới, góp phần đưa công tác Mặt trận ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

“Có thể khẳng định, Đại hội XI MTTQ Việt Nam không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng, mà còn là dấu mốc mở ra một giai đoạn phát triển mới của công tác Mặt trận trong hệ thống chính trị nước ta” – TS Nguyễn Minh Chung - Ủy viên Ban thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương.

TS Nguyễn Minh Chung