Hướng đi bền vững cho công tác giảm nghèo

Bứt phá từ những chính sách đồng bộ

Tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của Cà Mau giảm còn 0,63% và cận nghèo còn 1,37%. Kết quả này ghi nhận việc địa phương hỗ trợ thành công 1.015 hộ thoát nghèo và 612 hộ ra khỏi diện cận nghèo. Việc hoàn thành vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra là minh chứng rõ nét cho tính hiệu quả, thiết thực của các chính sách an sinh xã hội và giải pháp hỗ trợ sinh kế căn cơ mà tỉnh triển khai thời gian qua.

Thực tế cho thấy, công tác giảm nghèo tại Cà Mau đã chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy "cho con cá" sang "trao cần câu" và "tạo không gian phát triển". Ðiểm nhấn là việc hoàn thành vượt tiến độ chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát. Bằng việc huy động tổng lực của cả hệ thống chính trị, tỉnh xây mới và sửa chữa 9.594 căn nhà cho gia đình chính sách, hộ nghèo, cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Thành công này không chỉ khắc phục sự thiếu hụt về tiêu chí nhà ở trong hệ thống nghèo đa chiều mà còn giúp người dân "an cư lạc nghiệp".

Xã Phú Tân đổi mới tuyên truyền và biểu dương các gương sản xuất giỏi, nhằm khơi dậy mạnh mẽ tinh thần tự lực của người dân, nhân rộng các mô hình sinh kế bền vững.

Ngay sau chương trình xóa nhà tạm, Cà Mau tiếp tục triển khai đề án hỗ trợ sinh kế giai đoạn 2025-2027, nhằm giải bài toán kinh tế cho các hộ nghèo, cận nghèo. Với tổng kinh phí hơn 578 tỷ đồng được huy động từ ngân sách, vốn tín dụng ưu đãi và nguồn lực xã hội hóa, đề án là bước đi chiến lược mang tính dài hạn. Ðiểm đột phá của đề án là phương pháp tiếp cận khoa học: phân loại chính xác theo từng nhóm đối tượng, dựa trên nhu cầu thực tế của người dân và điều kiện tự nhiên của từng vùng để đưa ra phương án hỗ trợ phù hợp, giúp các hộ dân tạo dựng nguồn thu nhập ổn định và thoát nghèo bền vững.

Bà Nguyễn Thu Tư, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo, thông tin: Thời gian qua, Sở chủ động tham mưu điều chuyển kịp thời nguồn vốn từ các dự án chậm tiến độ sang các công trình cấp thiết, giúp tối ưu hóa ngân sách. Tính đến hết năm 2025, chương trình giai đoạn 2021-2025 giải ngân 383 tỷ đồng (đạt trên 86%), hỗ trợ gần 4.000 lượt hộ đồng bào DTTS về đất ở, nước sinh hoạt, chuyển đổi nghề; xây mới 1.442 căn nhà; triển khai 128 dự án sản xuất, 4 mô hình khởi nghiệp và duy tu 308 công trình hạ tầng. Nhờ nguồn lực này, diện mạo vùng DTTS thay đổi rõ rệt, với 100% xã có đường ô tô đến trung tâm, 99% hộ có điện lưới và trên 90% hộ sử dụng nước hợp vệ sinh. Ðặc biệt, thu nhập bình quân của đồng bào DTTS tăng hơn 2 lần so với năm 2020, góp phần kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo DTTS bình quân trên 2%/năm.

Bà Trần Thị Nguyện (ấp Láng Cháo, xã Phú Tân) phấn khởi khi được hỗ trợ căn nhà mới và được cán bộ địa phương khảo sát nhu cầu để hỗ trợ con giống chăn nuôi.

Ít nhất 80% hộ nghèo, cận nghèo thoát nghèo bền vững

Những kết quả đạt được là tiền đề quan trọng để tỉnh tiếp tục triển khai các chính sách giảm nghèo giai đoạn 2026-2030.

Bà Võ Thị Ngọc Hân, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau, cho biết: Kế hoạch năm 2026, tỉnh phấn đấu vận động quỹ Vì người nghèo và An sinh xã hội đạt từ 90 tỷ đồng trở lên; 100% xã, phường triển khai ít nhất 1 mô hình hỗ trợ sinh kế; mỗi ban công tác Mặt trận ấp, khóm trực tiếp giúp đỡ từ 1-2 hộ nghèo, cận nghèo. Sự chủ động này hứa hẹn tạo chuyển biến tích cực, phối hợp đồng bộ với các chương trình giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới tại địa phương. Hiện tại, hệ thống Mặt trận các cấp đang khẩn trương rà soát nhu cầu thực tế để triển khai các giải pháp thiết thực như: hỗ trợ vốn sản xuất, buôn bán nhỏ; trao tặng cây, con giống; kết nối việc làm thời vụ...

Diện mạo nông thôn mới xã Hưng Hội đổi thay tích cực nhờ sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách an sinh xã hội và giảm nghèo bền vững.

Mô hình “Ấp không còn hộ nghèo” tại xã Phú Tân đang mang lại hiệu quả rõ rệt, giúp kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn xã chỉ còn 0,24%; trong đó có 11/17 ấp đã hoàn toàn xóa trắng hộ nghèo.

Ông Trương Hoàng Khải, Bí thư Ðảng ủy, Chủ tịch HÐND xã Phú Tân, chia sẻ: “Ðầu năm 2026, chúng tôi phân công 14 chi bộ cơ quan và các ngành trực tiếp nhận đỡ đầu từng hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn, quyết tâm đưa thêm 1 ấp xóa trắng hộ nghèo vào cuối năm. Ðiểm sáng của cách làm này là sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị, sâu sát từng đối tượng, phát huy tốt vai trò cầu nối trong huy động nguồn lực xã hội và vận động các hộ khá, giàu tiếp sức hộ nghèo, qua đó lan tỏa mạnh mẽ tinh thần tương thân tương ái trong cộng đồng”.

Tiếp nối thành công của chương trình xóa nhà tạm, Cà Mau phát động xây mới 1.000 căn nhà cho hộ nghèo, cận nghèo. Ðặc biệt, tỉnh quyết định nâng mức hỗ trợ lên 80 triệu đồng/căn (tăng 20 triệu đồng so với trước). Cùng với đó là tập trung triển khai hiệu quả Ðề án “Hỗ trợ sinh kế cho hộ gia đình chính sách hoàn cảnh khó khăn, hộ nghèo, cận nghèo và hộ đồng bào DTTS giai đoạn 2025-2027”. Trên nguyên tắc lấy người dân làm trung tâm và Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, tỉnh thực hiện lồng ghép đồng bộ việc hỗ trợ công cụ sản xuất, cho vay vốn ưu đãi gắn với định hướng đào tạo nghề và giải quyết việc làm theo nhu cầu thị trường. Ðồng thời, chú trọng nhân rộng các mô hình kinh tế hộ gia đình, tăng cường liên kết sản xuất, hỗ trợ người dân tiếp cận khoa học - kỹ thuật, chuyển đổi số và thị trường tiêu thụ. Mục tiêu đặt ra là đến hết năm 2027, có ít nhất 80% hộ nghèo, cận nghèo tham gia đề án đủ điều kiện thoát nghèo bền vững.

Người đứng đầu cấp ủy và chính quyền phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả giảm nghèo tại địa bàn. Ðể đạt hiệu quả thực chất, các địa phương cần rà soát, phân loại chính xác nhằm hỗ trợ đúng người, đúng nhu cầu và đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn đúng mục đích.

Ðồng chí Lữ Quang Ngời, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hiệu quả phần mềm quản lý và thường xuyên cập nhật biến động dữ liệu hộ nghèo, cận nghèo. Việc số hóa dữ liệu phải bảo đảm tính đồng bộ, chính xác, phản ánh đúng thực trạng đời sống Nhân dân để phục vụ hiệu quả công tác điều hành và thực thi các chính sách an sinh xã hội/.

Mộng Thường - Phong Nguyên