Hướng đến Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI: Kết nối lòng dân, khơi dậy khát vọng phồn vinh

Kết tinh sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, mỗi khi đất nước đứng trước những bước ngoặt lớn, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc luôn là cội nguồn làm nên thắng lợi. Đó không chỉ là một khẩu hiệu chính trị, mà là một quy luật phát triển của dân tộc Việt Nam; không chỉ là sức mạnh của số đông, mà là sức mạnh của niềm tin chung, ý chí chung, khát vọng chung. Ở đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có vị trí đặc biệt: là nơi hội tụ các giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam ở trong nước và ở nước ngoài; là không gian chính trị - xã hội rộng lớn để mỗi người dân tìm thấy trách nhiệm của mình đối với Tổ quốc, đồng thời gửi gắm tâm tư, nguyện vọng chính đáng của mình tới Đảng, Nhà nước.

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI diễn ra trong bối cảnh đặc biệt. Đất nước vừa đi qua những sự kiện chính trị trọng đại, bước vào nhiệm kỳ mới với yêu cầu phát triển cao hơn, khát vọng lớn hơn, trách nhiệm nặng nề hơn. Sau Đại hội XIV của Đảng và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, vấn đề đặt ra không chỉ là tổ chức bộ máy, xây dựng chương trình hành động hay cụ thể hóa các chủ trương lớn, mà sâu xa hơn là làm thế nào để khơi thông được nguồn lực xã hội, phát huy được trí tuệ nhân dân, củng cố được lòng tin và tạo được sự đồng thuận rộng rãi trong toàn dân. Chính ở điểm này, vai trò của Mặt trận càng trở nên quan trọng.

Tranh cổ động Đại hội XI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam của tác giả Hà Huy Chương

Báo cáo chính trị của Đại hội XI đã đặt vấn đề rất trúng và rất sâu khi nhấn mạnh yêu cầu “nâng cao vai trò nòng cốt chính trị” của Mặt trận trong phát huy dân chủ, truyền thống yêu nước, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Đây là sự tiếp nối truyền thống nhưng đồng thời cũng là sự phát triển về nhận thức. Trong điều kiện mới, Mặt trận không chỉ làm tốt vai trò tập hợp, vận động, tuyên truyền, mà còn phải trở thành một thiết chế chính trị - xã hội có khả năng kết nối, lắng nghe, phản ánh, đối thoại, giám sát, phản biện và kiến tạo đồng thuận. Mặt trận phải là nơi “nghe được tiếng nói nhỏ nhất” của nhân dân, nhận diện được những vấn đề đang nảy sinh từ cơ sở, kịp thời phản ánh những tâm tư, nguyện vọng chính đáng, hợp pháp của người dân, đồng thời góp phần củng cố mối liên hệ máu thịt giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Những năm gần đây, Mặt trận đã có những đổi mới quan trọng về tư duy và phương thức hoạt động, chuyển mạnh từ tuyên truyền một chiều sang đồng hành, vận động xã hội, kiến tạo và lan tỏa; từ tập hợp hình thức sang kết nối thực chất; từ nắm bắt chung chung sang phản ánh sát hơn tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Đây là sự chuyển động phù hợp với yêu cầu của một xã hội ngày càng đa dạng, dân trí ngày càng cao, nhu cầu tham gia của người dân vào đời sống chính trị - xã hội ngày càng lớn.

Trong bối cảnh ấy, “kết nối lòng dân” không chỉ là nhiệm vụ vận động quần chúng theo nghĩa truyền thống. Đó còn là nghệ thuật tạo dựng niềm tin, là năng lực tổ chức đối thoại, là khả năng biến khác biệt thành đồng thuận, biến nguyện vọng phân tán thành sức mạnh chung, biến tình yêu nước thành hành động cụ thể. Khi người dân thấy mình được lắng nghe, được tôn trọng, được tham gia, được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng, khi ấy lòng tin xã hội được củng cố. Và khi lòng tin được củng cố, mọi chủ trương lớn của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước sẽ có thêm nền tảng xã hội vững chắc để đi vào cuộc sống.

Biến sức dân thành nguồn lực phát triển

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI diễn ra ngay sau Đại hội XIV của Đảng và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, vì vậy càng có ý nghĩa như một bước chuyển quan trọng trong việc đưa ý Đảng hòa quyện với lòng dân, biến đồng thuận xã hội thành động lực phát triển quốc gia.

Điểm rất đáng chú ý trong chủ đề Báo cáo chính trị của Đại hội XI là mục tiêu “xây dựng đất nước phát triển giàu mạnh, phồn vinh, hạnh phúc”. Cụm từ ấy không chỉ nói về đích đến kinh tế, mà còn nói về chất lượng phát triển, về đời sống tinh thần, về hạnh phúc của nhân dân, về một Việt Nam không chỉ mạnh lên về quy mô, mà còn đẹp hơn về văn hóa, nhân ái hơn trong xã hội, dân chủ hơn trong đời sống, sáng tạo hơn trong phát triển và có vị thế cao hơn trên trường quốc tế.

Muốn đất nước phồn vinh, không thể chỉ dựa vào nguồn lực vật chất. Tài nguyên có thể hữu hạn, ngân sách có thể hữu hạn, nhưng lòng yêu nước, niềm tin, trí tuệ, sức sáng tạo và tinh thần cống hiến của nhân dân là nguồn lực vô cùng to lớn. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, với vai trò tập hợp, vận động và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, chính là một thiết chế quan trọng để biến nguồn lực tinh thần ấy thành nguồn lực phát triển. Khi mỗi người dân thấy mình là chủ thể của công cuộc đổi mới, là người tham gia vào tiến trình phát triển chứ không chỉ là người thụ hưởng, khi ấy khát vọng phồn vinh sẽ được chuyển hóa thành hành động xã hội rộng lớn.

Trong giai đoạn mới, phát huy sức dân còn là khơi dậy năng lực sáng tạo của từng cộng đồng, từng địa phương, từng nhóm xã hội. Nông dân sáng tạo trong sản xuất xanh, sạch, bền vững; công nhân nâng cao tay nghề, kỷ luật lao động và năng suất; đội ngũ trí thức đóng góp tri thức cho hoạch định chính sách, khoa học công nghệ, giáo dục, văn hóa; doanh nhân phát huy tinh thần dân tộc trong xây dựng thương hiệu Việt; văn nghệ sĩ, nhà báo, nhà giáo, nhà khoa học góp phần bồi đắp hệ giá trị, nuôi dưỡng niềm tin và khát vọng. Tất cả những nguồn lực ấy cần được kết nối, tôn vinh, lan tỏa và tổ chức thành sức mạnh chung. Đó là nhiệm vụ rất lớn của Mặt trận trong nhiệm kỳ mới.

Đặc biệt, trong bối cảnh đất nước đang đặt ra yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, Mặt trận cần tiếp tục làm sâu sắc hơn các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động lớn, gắn chúng với những vấn đề thiết thực của đời sống nhân dân: giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển văn hóa cơ sở, xây dựng đời sống văn hóa, chăm lo người yếu thế, củng cố khối đoàn kết các dân tộc, tôn giáo, tăng cường kết nối người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương. Mỗi phong trào nếu được thiết kế tốt, triển khai thực chất, có sự tham gia chủ động của người dân, sẽ trở thành một “trường học” rộng lớn, nơi tinh thần yêu nước được nuôi dưỡng bằng việc làm cụ thể hàng ngày.

Khát vọng phồn vinh cũng đòi hỏi Mặt trận phải góp phần xây dựng văn hóa đồng thuận và văn hóa trách nhiệm. Đồng thuận không phải là sự đồng ý thụ động, mà là sự thống nhất trên nền tảng hiểu biết, tin tưởng và cùng hành động. Trách nhiệm không chỉ thuộc về Nhà nước, mà thuộc về mỗi công dân, mỗi cộng đồng, mỗi tổ chức xã hội. Một đất nước muốn đi xa cần có những công dân biết yêu nước bằng lao động tử tế, bằng sáng tạo, bằng tuân thủ pháp luật, bằng ứng xử văn minh, bằng tinh thần chia sẻ, bằng ý thức bảo vệ lợi ích chung. Mặt trận có thể và cần phải là lực lượng quan trọng trong việc bồi đắp văn hóa ấy.

Từ góc nhìn đó, Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI không chỉ là một sự kiện tổng kết nhiệm kỳ và xác định phương hướng nhiệm kỳ mới. Đại hội còn là lời hiệu triệu về sức mạnh lòng dân trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển” không chỉ dành cho hệ thống Mặt trận, mà còn gợi mở một tinh thần hành động chung cho toàn xã hội: đoàn kết để có sức mạnh, dân chủ để có đồng thuận, đổi mới để vượt qua trì trệ, sáng tạo để bứt phá, phát triển để đem lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho nhân dân.

Bùi Hoài Sơn