Hướng dẫn đáng chú ý của WHO

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa công bố hướng dẫn toàn cầu mới về các chính sách và biện pháp can thiệp dựa trên bằng chứng khoa học nhằm xây dựng môi trường thực phẩm học đường lành mạnh.

Theo trang UN News, đây là lần đầu tiên WHO đưa ra các khuyến nghị về thực phẩm lành mạnh và giàu dinh dưỡng trong trường học trên thế giới. WHO khuyến nghị các quốc gia áp dụng cách tiếp cận "toàn trường", bảo đảm rằng thực phẩm và đồ uống trong trường, cũng như trong môi trường ăn uống quanh trường, đều lành mạnh và giàu dinh dưỡng.

Theo WHO, thực phẩm lành mạnh tại trường học có thể giúp trẻ hình thành thói quen ăn uống tốt suốt đời.

Tình trạng thừa cân và béo phì ở trẻ em đang gia tăng trên toàn cầu, trong khi suy dinh dưỡng vẫn là một thách thức dai dẳng.

Trường học đang ở tuyến đầu trong cuộc chiến với "gánh nặng kép" về dinh dưỡng này. Trong năm 2025, khoảng 10% trẻ em và thanh thiếu niên trong độ tuổi đi học - tương đương 188 triệu người - đang sống chung với béo phì trên thế giới. Đây là lần đầu tiên con số này vượt qua số lượng trẻ em thiếu cân.

Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh rằng những gì trẻ em ăn ở trường, cũng như môi trường định hình lựa chọn thực phẩm của các em, có thể ảnh hưởng sâu sắc đến việc học tập, đồng thời để lại tác động lâu dài đối với sức khỏe và hạnh phúc của các em.

Uớc tính hiện có khoảng 466 triệu trẻ em được ăn tại trường nhưng thông tin về chất lượng dinh dưỡng của những bữa ăn này vẫn còn hạn chế. Trong hướng dẫn nói trên, WHO khuyến nghị các trường học cải thiện việc cung cấp thực phẩm nhằm khuyến khích học sinh ăn uống lành mạnh.

Học sinh dùng bữa tại một trường tiểu học ở TP Depok, tỉnh Tây Java - Indonesia Ảnh: AP

Cụ thể, thiết lập tiêu chuẩn hoặc quy định để tăng khả năng tiếp cận, mua và tiêu thụ thực phẩm - đồ uống lành mạnh, đồng thời hạn chế thực phẩm không tốt cho sức khỏe. Song song đó, thực hiện các biện pháp khuyến khích trẻ lựa chọn, mua và tiêu thụ thực phẩm, đồ uống lành mạnh hơn, như đặt đồ ăn lành mạnh ở vị trí dễ thấy, trình bày bắt mắt hơn…

Bên cạnh đó, cần có các cơ chế giám sát và thực thi để bảo đảm các hướng dẫn được thực hiện hiệu quả và thống nhất trong trường học.

Theo dữ liệu tính đến tháng 10-2025 của WHO, 104 quốc gia thành viên đã ban hành chính sách về thực phẩm lành mạnh trong trường học, trong đó 3/4 nước có quy định bắt buộc để hướng dẫn bữa ăn học đường nên gồm những gì. Tuy nhiên, chỉ có 48 quốc gia có chính sách hạn chế quảng cáo các loại thực phẩm chứa nhiều đường, muối hoặc chất béo không lành mạnh.

Đối với hàng triệu trẻ em dành phần lớn thời gian trong ngày ở trường, môi trường thực phẩm mà các em tiếp xúc có thể định hình thói quen ăn uống trong tương lai. Vì thế, Tổng Giám đốc WHO nhấn mạnh rằng việc bảo đảm dinh dưỡng hợp lý trong trường học là yếu tố then chốt để phòng ngừa bệnh tật sau này và xây dựng một thế hệ người trưởng thành khỏe mạnh hơn.

WHO cho biết đã tập hợp một nhóm chuyên gia quốc tế đa lĩnh vực để xây dựng hướng dẫn mới nói trên thông qua một quy trình nghiêm ngặt, minh bạch và dựa trên bằng chứng. Công trình này là nền tảng quan trọng trong sứ mệnh rộng lớn hơn của WHO nhằm tạo ra môi trường thực phẩm lành mạnh.

Công trình cũng được triển khai trong các sáng kiến toàn cầu như Kế hoạch tăng tốc của WHO nhằm chấm dứt béo phì và sáng kiến trường học thân thiện với dinh dưỡng. Tổ chức này cho biết thêm sẽ hỗ trợ các quốc gia triển khai hiệu quả hướng dẫn mới thông qua hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kiến thức và các biện pháp hợp tác khác.

Xuân Mai