HSBC: Đà tăng trưởng kinh tế Việt Nam vững, chờ 'tăng tốc' cuối năm

Sản xuất linh kiện điện tử tại Công ty Star Engineers Việt Nam, Khu công nghiệp Bình Xuyên I (Phú Thọ). (Ảnh: Nguyễn Thảo/TTXVN).

Sáu tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam đang ở vị thế khá thuận lợi khi tăng trưởng duy trì ở mức cao và các động lực chính cùng vận hành, trong bối cảnh giá năng lượng, địa chính trị và lãi suất toàn cầu còn nhiều bất định. Tuy nhiên, khi nền kinh tế đi nhanh hơn, các cân đối về lạm phát, tỷ giá và lãi suất cũng trở nên nhạy cảm hơn, khiến bài toán ổn định vĩ mô trở nên khó khăn hơn. Nửa cuối năm vì vậy sẽ không chỉ là câu chuyện tăng trưởng, mà còn là bài kiểm tra về chất lượng tăng trưởng và khả năng giữ nhịp ổn định.

Đây là nhận định của ông Vũ Bình Minh, CFA, Giám đốc Kinh doanh Vốn và Tiền tệ, Khối Thị trường Vốn và Dịch vụ Chứng khoán, HSBC Việt Nam, khi đánh giá về triển vọng kinh tế Việt Nam trong nửa cuối năm 2026.

Theo ông Vũ Bình Minh, có thể hình dung chặng đường kinh tế Việt Nam năm 2026 như bốn phần thi của Đường lên đỉnh Olympia. Quý 1 là Khởi động - phần thi của nhịp vào guồng và tích điểm; quý 2 là Vượt chướng ngại vật - nơi thử thách chủ yếu đến từ bên ngoài, từ địa chính trị, giá năng lượng đến thương mại và lãi suất toàn cầu. Từ bức tranh này, quý 3 sẽ là Tăng tốc, khi áp lực không chỉ nằm ở độ khó mà còn ở thời gian, còn quý 4 là Về đích, nơi kết quả phụ thuộc vào khả năng giữ được điểm cân bằng.

Áp lực dần rõ hơn

Chuyên gia HSBC nhận định, quý 1/2026 khép lại với mức tăng trưởng GDP 7,83%, cho thấy nền kinh tế bước vào năm mới với trạng thái chủ động hơn. Các động lực tăng trưởng chính, từ đầu tư công, sản xuất công nghiệp đến tiêu dùng và dịch vụ, đã sớm vào guồng.

Sang quý 2, nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng mạnh bất chấp môi trường bên ngoài nhiều bất định. GDP quý 2/2026 tăng 8,39%, đưa tăng trưởng 6 tháng lên 8,18%. Chế biến, chế tạo, xuất khẩu, đầu tư hạ tầng, tiêu dùng nội địa, du lịch và FDI đều đóng góp tích cực vào kết quả chung.

Đặc biệt, xuất khẩu điện tử tiếp tục là điểm sáng đáng chú ý. Việt Nam tiếp tục gia tăng vai trò trong lĩnh vực điện tử tiêu dùng và lắp ráp công nghệ, đồng thời cho thấy mục tiêu dịch chuyển lên các phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn. Đây là một chuyển động đáng lưu ý, bởi nó phản ánh không chỉ sự mở rộng về quy mô xuất khẩu, mà cả sự cải thiện về vị thế trong chuỗi cung ứng khu vực.

Dòng vốn FDI đăng ký sáu tháng đầu năm đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61%, trong khi vốn thực hiện đạt 13,03 tỷ USD - mức cao nhất trong vòng 5 năm. Những kết quả này cho thấy sức chống chịu của nền kinh tế và niềm tin của nhà đầu tư vẫn được duy trì.

Tuy nhiên, phía sau đà tăng trưởng tích cực là những áp lực đang dần rõ hơn. Việt Nam ghi nhận nhập siêu hàng hóa khoảng 16,65 tỷ USD trong nửa đầu năm, trong khi CPI bình quân sáu tháng tăng 4,38%, bám khá sát ngưỡng mục tiêu khoảng 4,5%. Tỷ giá chịu sức ép từ nhu cầu ngoại tệ trong nước, còn mặt bằng lãi suất liên ngân hàng và lãi suất huy động tiếp tục đi lên.

Ba yếu tố này cho thấy một hệ quả tương đối tự nhiên của một nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh hơn trong lúc vùng đệm chính sách không còn dồi dào như trước. Và đây cũng chính là điểm xuất phát cho hai phần thi khó hơn của năm 2026.

Quý 3: Tăng tốc giữa sức ép tỷ giá và lãi suất

Nếu quý 2/2026 là phần thi của các cú va chạm từ bên ngoài, thì quý 3 nhiều khả năng sẽ là phần thi của áp lực thời gian. Câu hỏi không còn chỉ là nền kinh tế có còn động lực hay không, mà là các áp lực vĩ mô có dồn về cùng một thời điểm hay không.

Theo ông Vũ Bình Minh, về tỷ giá, sức ép theo mùa vụ có khả năng tăng lên trong quý 3, khi nhu cầu ngoại tệ cho nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ chu kỳ sản xuất cuối năm thường cao hơn. Đây cũng là giai đoạn nhiều doanh nghiệp FDI thực hiện chuyển lợi tức về nước. Nếu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục trì hoãn nới lỏng hoặc giá dầu duy trì ở mặt bằng cao, áp lực này có thể kéo dài hơn dự kiến.

Trong khi đó, lãi suất cũng đứng trước bài toán cân bằng. Chênh lệch tín dụng - huy động nới rộng hơn khiến thanh khoản tiếp tục chịu sức ép. Nền kinh tế tăng trưởng cao kéo theo nhu cầu vốn lớn, nhưng lạm phát và tỷ giá cùng chịu tác động từ môi trường bên ngoài.

Vì vậy, mặt bằng lãi suất sẽ tiếp tục phản ánh thế "cân bằng" giữa hỗ trợ tăng trưởng và ổn định vĩ mô. Đây sẽ là một trong những bài toán khó nhất của quý 3, khi yêu cầu duy trì động lực tăng trưởng phải được đặt song song với việc kiểm soát các rủi ro có thể tác động đến ổn định kinh tế vĩ mô.

Chuyên gia HSBC cho biết quý 3 vì thế có thể là thời điểm kiểm chứng khả năng "tăng tốc" của nền kinh tế không chỉ bằng tốc độ tăng trưởng, mà còn bằng khả năng duy trì sự ổn định trong quá trình tăng trưởng. (Ảnh: Vietnam+)

Trong bối cảnh đó, chính sách điều hành sẽ đóng vai trò quan trọng. Nửa đầu năm, Ngân hàng Nhà nước đã cho thấy sự chủ động trong điều hành tỷ giá và thanh khoản thông qua các công cụ thị trường. Tuy nhiên, khi các áp lực cùng gia tăng, việc duy trì sự linh hoạt và kỷ luật trong chính sách sẽ càng trở nên cần thiết.

Quý 3 vì thế có thể là thời điểm kiểm chứng khả năng "tăng tốc" của nền kinh tế không chỉ bằng tốc độ tăng trưởng, mà còn bằng khả năng duy trì sự ổn định trong quá trình tăng trưởng.

Quý 4: Về đích bằng niềm tin và cơ hội nâng hạng

Nếu nửa đầu năm là câu chuyện của tăng trưởng và sức chống chịu, thì quý IV có thể sẽ là giai đoạn mà yếu tố quyết định nằm ở niềm tin - niềm tin của thị trường, nhà đầu tư và khu vực doanh nghiệp.

Cuối năm, các yếu tố hỗ trợ theo mùa vụ có thể thuận hơn. Xuất khẩu bước vào giai đoạn giao hàng cao điểm, du lịch và kiều hối thường cải thiện, trong khi nguồn cung hàng hóa trong nước có thể hỗ trợ tốt hơn cho mục tiêu kiểm soát giá.

Nếu những điều kiện này đồng thời xuất hiện, áp lực lên tỷ giá và lạm phát có thể dịu bớt phần nào, tạo điều kiện để quý IV/2026 trở thành chặng về đích tích cực hơn cho nền kinh tế.

Ông Vũ Bình Minh, CFA, Giám đốc Kinh doanh Vốn và Tiền tệ, Khối Thị trường Vốn và Dịch vụ Chứng khoán, HSBC Việt Nam, khi đánh giá về triển vọng kinh tế Việt Nam trong nửa cuối năm 2026. (Ảnh: Vietnam+)

Bên cạnh đó, câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán có thể được xem như một "ngôi sao hy vọng" trong quý IV/2026. Nếu tiến trình này tiếp tục đi đúng hướng trong những tháng tới, tác động sẽ không chỉ dừng ở thị trường cổ phiếu hay tâm lý ngắn hạn.

Một thị trường được nâng hạng có thể mở rộng tập nhà đầu tư tiếp cận Việt Nam, cải thiện thanh khoản, nâng chất lượng dòng vốn và củng cố vị thế của tài sản Việt Nam trong mắt nhà đầu tư quốc tế.

Điều đáng nói hơn nằm ở ý nghĩa về mặt cấu trúc. Việc nâng hạng thị trường có thể góp phần tạo nguồn cung ngoại tệ bền hơn trong trung hạn, qua đó trở thành một trong những yếu tố giúp giảm bớt sức ép lên tỷ giá và tạo thêm dư địa cho điều hành chính sách.

“Nói cách khác, phần thi cuối cùng của năm nay không thiếu sức ép, nhưng cũng không thiếu cơ hội. Nếu Việt Nam tận dụng tốt những cơ hội này, khả năng đạt được những thành tựu lớn hơn sẽ được củng cố,” ông Vũ Bình Minh nhận định.

Chuyên gia của HSBC cho rằng nửa đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam đã đi qua hai phần thi đầu với kết quả tích cực. Tăng trưởng diễn ra trên diện rộng, các động lực trong nước đóng góp rõ hơn, FDI tiếp tục là "lá phiếu tín nhiệm" quan trọng, trong khi sức chống chịu trước các cú sốc bên ngoài được củng cố.

Tuy nhiên, tăng trưởng cao cũng khiến các cân đối vĩ mô nhạy cảm hơn khi lạm phát tiến gần ngưỡng mục tiêu, lãi suất neo cao và tỷ giá chịu sức ép. Trong bối cảnh đó, đầu tư công, FDI chất lượng cao và tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán sẽ là những động lực quan trọng. Thách thức của nửa cuối năm là duy trì được sự cân bằng giữa tăng trưởng và ổn định, không chỉ tăng nhanh mà còn về đích vững chắc./.

(Vietnam+)