Hơn nửa thí sinh chọn STEM, xu hướng tuyển sinh 2026 chuyển dịch rõ nét

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm nay có 1.241.914 thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, trong đó hơn 874.000 thí sinh đăng ký xét tuyển đại học trên Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung với tổng cộng 7,18 triệu nguyện vọng.

Số thí sinh đăng ký xét tuyển chiếm hơn 70% tổng số thí sinh dự thi, bình quân mỗi em đăng ký khoảng 8,2 nguyện vọng. So với năm 2025, số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển tăng hơn 25.200 người, tương đương gần 3%.

Đánh giá về kết quả đăng ký tuyển sinh năm nay, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, kết quả bước đầu cho thấy nhu cầu học đại học tiếp tục gia tăng, đồng thời phản ánh hiệu quả của công tác hướng nghiệp trong trường phổ thông.

Tuy nhiên, mục tiêu của tuyển sinh không phải là khuyến khích thí sinh đăng ký thật nhiều nguyện vọng mà là giúp các em lựa chọn đúng ngành học, phù hợp với năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp lâu dài.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo).

7,18 triệu nguyện vọng không đồng nghĩa 7,18 triệu kết quả trúng tuyển

Theo Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, đăng ký xét tuyển, trúng tuyển và nhập học là ba bước hoàn toàn khác nhau trong quy trình tuyển sinh. Một thí sinh có thể đăng ký nhiều nguyện vọng, nhưng sau quá trình lọc ảo trên hệ thống chung chỉ được xác định trúng tuyển vào nguyện vọng cao nhất đáp ứng đầy đủ điều kiện.

“Hơn 7,18 triệu nguyện vọng không phải là hơn 7,18 triệu thí sinh và càng không phải là hơn 7,18 triệu kết quả trúng tuyển”, ông Thảo cho hay.

Thống kê các mùa tuyển sinh gần đây cho thấy tỷ lệ nhập học thực tế liên tục tăng, từ 82,45% năm 2023 lên 85,23% năm 2024 và khoảng 90% năm 2025.

Đây là cơ sở để các trường dự báo tỷ lệ “ảo” khi xác định số lượng thí sinh dự kiến trúng tuyển. Trong thực tế, số lượng dự kiến trúng tuyển có thể cao hơn chỉ tiêu khoảng 1-3% nhằm bù đắp số thí sinh không xác nhận nhập học. Tuy nhiên, đây chỉ là biên độ dự báo, không phải tỷ lệ cố định áp dụng cho mọi cơ sở đào tạo.

Theo ông Thảo, cũng không nên lấy số lượng đăng ký xét tuyển để dự báo số nhập học bởi sau khi có kết quả trúng tuyển, một bộ phận thí sinh vẫn có thể lựa chọn du học, chuyển hướng nghề nghiệp hoặc thi lại trong những năm tiếp theo.

Xu hướng thí sinh chọn nhóm ngành STEM là tín hiệu tích cực

Về bức tranh tổng quan đăng ký xét tuyển nguyện vọng năm nay, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo đánh giá, bên cạnh sự gia tăng về quy mô, tín hiệu đáng chú ý nhất là xu hướng dịch chuyển của thí sinh sang các ngành STEM và những lĩnh vực khoa học, công nghệ được ưu tiên phát triển.

Thống kê cho thấy có 467.590 thí sinh đăng ký vào các ngành STEM, chiếm khoảng 53,4% tổng số thí sinh đăng ký xét tuyển. Tổng số nguyện vọng vào nhóm ngành này đạt hơn 2,36 triệu (2.368.179), tương đương gần 33% tổng số nguyện vọng.

Đối với 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược thuộc Nghị định số 179/2026/NĐ-CP, có 331.693 thí sinh đăng ký, tương đương gần 38% tổng số thí sinh đăng ký xét tuyển, với tổng cộng 1.291.839 nguyện vọng.

Theo ông Thảo, có thể hiểu rằng hơn một nửa số thí sinh năm nay có ít nhất một lựa chọn thuộc STEM và hơn 1/3 có lựa chọn thuộc các nhóm ngành được Nhà nước ưu tiên phát triển.

“Nhìn vào số lượng thí sinh lựa chọn nguyện vọng vào nhóm ngành này cho thấy nhận thức của thí sinh và phụ huynh về vai trò của khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học đang có chuyển biến”, ông nói.

Các chính sách học bổng, hỗ trợ người học, nhu cầu nhân lực cùng triển vọng nghề nghiệp góp phần tạo động lực để nhiều thí sinh lựa chọn các ngành STEM. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý số liệu đăng ký mới phản ánh mức độ quan tâm ban đầu. Sự chuyển dịch chỉ thực sự được khẳng định khi thể hiện qua số lượng nhập học, chất lượng đầu vào, tỷ lệ duy trì học tập, kết quả tốt nghiệp và khả năng đáp ứng nhu cầu nhân lực.

Theo thống kê, năm 2026 có 154.016 thí sinh đăng ký vào lĩnh vực vào lĩnh vực Máy tính và công nghệ thông tin với hơn 415.000 nguyện vọng, tương đương gần 18% tổng số thí sinh đăng ký xét tuyển. Trong khi đó, lĩnh vực Khoa học tự nhiên có hơn 43.700 thí sinh đăng ký với khoảng 63.800 nguyện vọng.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho rầng, đây là tín hiệu tích cực bởi khoa học tự nhiên cùng với toán học, thống kê và kỹ thuật là nền tảng cho sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, vật liệu mới, năng lượng, công nghệ sinh học và nhiều công nghệ chiến lược khác.

Ông nhận định trong bối cảnh AI trở thành công nghệ nền tảng làm thay đổi hầu hết các lĩnh vực kinh tế - xã hội, những chương trình đào tạo về công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo cũng như các chương trình tích hợp AI vào chuyên ngành đang ngày càng thu hút sự quan tâm của người học.

Ngay sau khi kết thúc đăng ký nguyện vọng, từ ngày 15/7, thí sinh bắt đầu nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến theo lịch của từng địa phương.

Năm nay Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Công an cùng các đơn vị liên quan triển khai thanh toán qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, kết nối trực tiếp với Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung.

Hạ tầng kỹ thuật đã được chuẩn bị theo hướng phân tải, mở rộng các kênh thanh toán và giám sát liên tục nhằm hạn chế tình trạng nghẽn mạng, đồng thời giảm thiểu các trường hợp giao dịch thành công nhưng chưa kịp cập nhật trạng thái trên hệ thống, bảo đảm quyền lợi cho thí sinh trong quá trình hoàn tất đăng ký xét tuyển.

Lệ Thu