Hơn nửa thế kỷ đau đáu đi tìm hài cốt liệt sĩ Nguyễn Hữu Viện

Anh Thuận là cháu ruột của liệt sĩ Nguyễn Hữu Viện. Những năm gần đây, anh cùng vợ là chị Lê Thị Huyền tiếp nối hành trình mà nhiều thế hệ trong gia đình đã kiên trì tìm kiếm suốt hơn nửa thế kỷ qua.

Qua những lời kể của anh Thuận, chị Huyền, cùng các tài liệu gia đình lưu giữ, được biết đồng chí Nguyễn Hữu Viện sinh năm 1945, quê quán tại xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Tháng 1-1966, đồng chí Viện nhập ngũ. Sau một thời gian huấn luyện, đồng chí Viện được cử đi học tại Trường Trinh sát Đặc công ở Hà Tây. Ngày 27-10-1967, đồng chí hành quân vào chiến trường miền Nam, tham gia đội hình chiến đấu của Đoàn 12, Bắc Long An, Phân khu 2.

Trong quá trình tìm hiểu về Đoàn 12 của đồng chí Viện công tác, gia đình biết được cùng thời điểm đó có đồng chí Ngô Đình Trọng (bí danh Quang Minh), quê ở thôn Trữ Gia, xã Kim Giang, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. Đồng chí Trọng là chỉ huy của Đoàn 12, sau này cũng hy sinh và đến nay chưa tìm thấy phần mộ.

Ông Nguyễn Thái Hòa (thứ 2 từ phải sang) và chị Lê Thị Huyền (ngoài cùng bên trái) đi tìm thông tin liệt sĩ Nguyễn Hữu Viện tại xã Vạn Xuân (tỉnh Hưng Yên). Ảnh: TIẾN THUẬN

Một trong những đầu mối quan trọng giúp gia đình xác định đơn vị chiến đấu của đồng chí Viện chính là những lá thư gửi từ chiến trường. Trên phong bì thư khi ấy ghi rõ: “Kính gửi: Đoàn 12, Bắc Long An, Phân khu 2, nhờ Bộ tư lệnh chuyển giúp”. Gia đình cũng gửi thư hồi âm theo địa chỉ này.

Từ những thông tin ít ỏi đó, gia đình đã dày công tìm hiểu và được biết Phân khu 2 được thành lập vào tháng 12-1967 trên cơ sở Bắc Long An (gồm Đức Hòa, Đức Huệ, Bến Thủ), quận Bình Tân - tỉnh Gia Định và một số vùng thuộc Phân khu 5, Phân khu 6 của Sài Gòn. Trong các năm 1968, 1969, Đoàn 12 (Bắc Long An, Phân khu 2) là Tiểu đoàn 12 Đặc công.

Di ảnh liệt sĩ Nguyễn Hữu Viện. Ảnh do gia đình cung cấp

Đối với gia đình, những lá thư tay không chỉ là tin tức từ chiến trường mà còn là sợi dây kết nối duy nhất với người đang chiến đấu nơi tuyến lửa. Anh Nguyễn Tiến Thuận kể lại: “Qua lời ông nội tôi kể lại thì trước đây bác Viện đều đặn gửi thư về nhà khoảng mỗi tháng một lần. Trong thư còn có cả ảnh. Đó là những tấm ảnh đen trắng chụp chân dung bác với mái tóc dài và mặc thường phục. Gia đình suy đoán có thể bác hoạt động bí mật nên không mặc quân phục. Để giữ bí mật, ông tôi cất rất kỹ những bức ảnh đó. Sau khi ông mất, những bức ảnh cũng không còn tìm thấy nữa”.

Mỗi lần nhận được thư, ảnh là thêm một lần gia đình vơi bớt nỗi lo âu, tin rằng người thân của mình vẫn đang sống và chiến đấu nơi chiến trường. Thế nhưng, lá thư đề ngày 8-6-1971 cũng là lá thư cuối cùng gia đình nhận được. Kể từ đó, mọi tin tức về đồng chí Nguyễn Hữu Viện bặt vô âm tín.

Giấy báo tử đồng chí Nguyễn Hữu Viện. Ảnh do gia đình cung cấp

Bằng Tổ quốc ghi công liệt sĩ Nguyễn Hữu Viện. Ảnh do gia đình cung cấp

Rồi ngày gia đình nhận giấy báo tử cũng đến. Nỗi đau mất người thân như lặng đi trong lòng những người ở lại. Theo giấy báo tử, đồng chí Nguyễn Hữu Viện, sinh năm 1945; quê quán: xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa; nhập ngũ tháng 1-1966; cấp bậc Thượng sĩ; chức vụ Tiểu đội trưởng; đơn vị P2; hy sinh ngày 8-6-1971 trong trường hợp chiến đấu. Giấy báo tử ghi rõ: “Thi hài mai táng tại nghĩa trang của đơn vị”. Đồng chí Viện đã được khen thưởng 3 huân chương.

Sau ngày đất nước thống nhất, hành trình đi tìm hài cốt liệt sĩ bắt đầu, đó là hành trình kéo dài qua nhiều thế hệ trong gia đình với biết bao công sức, hy vọng và cả những lần thất vọng.

Ông Nguyễn Thái Hòa là em trai của liệt sĩ, trong thời gian công tác tại Tổng công ty Xi măng Việt Nam đã tận dụng mọi điều kiện để đi nhiều nơi tìm kiếm thông tin. Ông tìm đến Trường Sĩ quan Đặc công nơi trước đây đồng chí Viện được cử đi học; tìm đến Binh chủng Đặc công để tra cứu hồ sơ lưu trữ với hy vọng tìm thấy thêm nguồn tin về anh trai. Thế nhưng, sau nhiều lần đi lại, kết quả vẫn không có thông tin nào được lưu giữ.

Không nản lòng, ông Hòa tiếp tục lần theo địa chỉ thư tín năm xưa, tìm đến cơ quan chính sách thuộc Bộ CHQS tỉnh Long An (nay là Bộ CHQS tỉnh Tây Ninh), khảo sát nhiều nghĩa trang trên địa bàn với hy vọng tìm được manh mối. Tuy nhiên, mọi nỗ lực vẫn chưa mang lại kết quả.

Ông Nguyễn Thái Hòa (thứ 2 từ phải sang) và chị Lê Thị Huyền (ngoài cùng bên phải) đi tìm thông tin liệt sĩ Nguyễn Hữu Viện tại xã Hải Hưng (tỉnh Ninh Bình). Ảnh: TIẾN THUẬN

Năm tháng trôi qua, các em của liệt sĩ giờ đều đã cao tuổi, hành trình tìm kiếm vì thế được trao lại cho thế hệ con cháu. Anh Nguyễn Tiến Thuận và chị Lê Thị Huyền tiếp tục gánh vác tâm nguyện của gia đình với niềm tin rằng sẽ có ngày tìm được thêm thông tin về nơi an nghỉ của liệt sĩ Nguyễn Hữu Viện.

Trong niềm thương tiếc anh trai, ông Hòa bày tỏ: “Bố mẹ tôi trước khi qua đời đều căn dặn con cháu cố gắng đưa hài cốt anh tôi về quê nhà. Thực hiện tâm nguyện ấy, các thành viên trong gia đình chưa bao giờ ngừng tìm kiếm. Chúng tôi lần dò từng nguồn tin, kết nối với các cơ quan chức năng, các cựu chiến binh, những người từng tham gia chiến đấu trên chiến trường năm xưa. Dẫu biết việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ là vô cùng khó khăn, nhưng gia đình không bao giờ nguôi hy vọng”.

Hơn nửa thế kỷ đã qua kể từ ngày liệt sĩ Nguyễn Hữu Viện ngã xuống. Dẫu thời gian có thể làm phai mờ nhiều dấu vết chiến tranh, nhưng tình cảm của gia đình dành cho người con đã hy sinh vì Tổ quốc vẫn nguyên vẹn. Hành trình đi tìm hài cốt liệt sĩ chưa biết khi nào mới có hồi kết, nhưng niềm hy vọng đoàn tụ vẫn luôn cháy bỏng trong trái tim những người thân nơi quê nhà.

Từ những thông tin do thân nhân liệt sĩ Nguyễn Hữu Viện cung cấp, gia đình tha thiết mong các cơ quan, đơn vị, cựu chiến binh và nhân dân nếu biết thông tin liên quan đến phần mộ liệt sĩ Nguyễn Hữu Viện xin vui lòng liên hệ: Ông Nguyễn Thái Hòa, Khu đô thị Vinhomes Green Bay, phường Đại Mỗ, TP Hà Nội; số điện thoại: 0912654554. Anh Nguyễn Tiến Thuận, Phòng Kỹ thuật, Công ty Cổ phần Xi măng Vicem Bút Sơn, tổ dân phố Hồng Sơn, phường Lý Thường Kiệt, tỉnh Ninh Bình; số điện thoại: 0984895958. Chị Lê Thị Huyền, số 6, phố Hồng Trà, phường Phủ Lý, tỉnh Ninh Bình; số điện thoại: 0888626565.

TRI ÂN