Hòn Khoai: Từ quá khứ hào hùng đến khát vọng vươn xa

Dấu ấn lịch sử giữa trùng khơi

Nhắc đến Hòn Khoai là nhắc đến trang sử hào hùng gắn với cuộc khởi nghĩa do Anh hùng Phan Ngọc Hiển lãnh đạo năm 1940. Từ nơi đảo xa này, ngọn lửa đấu tranh chống thực dân bùng lên mạnh mẽ, thể hiện tinh thần kiên cường, bất khuất của người Nam Bộ.

Bia khởi nghĩa Hòn Khoai ngày 13/12/1940 tại đảo.

Giữa sóng gió trùng khơi, Hòn Khoai không chỉ là dấu mốc trên bản đồ mà còn là chứng nhân lịch sử. Những dấu chân người xưa, những tháng ngày gian khó dường như vẫn còn vang vọng trong tiếng gió biển và nhịp sóng vỗ bờ đá. Chính chiều sâu lịch sử ấy khiến Hòn Khoai không chỉ “đẹp” mà còn “thiêng”.

Trong không gian ấy, Hải đăng Hòn Khoai vẫn vững vàng qua bao năm tháng như cột mốc đặc biệt. Không chỉ dẫn đường cho tàu thuyền, ngọn hải đăng còn là biểu tượng của ý chí bám biển, giữ trời bền bỉ.

Hải đăng Hòn Khoai.

Thiếu tá Lê Văn Thao, nhân viên thông tin Trạm Ra đa 595 (Trung đoàn 551, Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân, quê tỉnh Thái Bình), làm nhiệm vụ tại đảo Hòn Khoai hơn 8 năm, chia sẻ: “Phát huy truyền thống quê hương và Quân chủng Hải quân anh hùng, tôi luôn xác định rõ trách nhiệm của người lính nơi đầu sóng ngọn gió. Dù ở bất cứ đâu, tôi cũng coi đó là nhà, biển đảo là quê hương để toàn tâm cống hiến. Mỗi nhiệm vụ được giao không chỉ là mệnh lệnh mà còn là niềm vinh dự. Tôi và đồng đội sẽ tiếp tục nỗ lực, rèn luyện bản lĩnh, nâng cao trình độ, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc”.

Hòn Khoai hôm nay - Ðiểm tựa chiến lược

Nếu như trước đây Hòn Khoai chủ yếu được biết đến là đảo tiền tiêu xa bờ, việc đi lại còn nhiều khó khăn, thì nay đang bước vào giai đoạn chuyển mình rõ rệt. Các công trình hạ tầng phục vụ dân sinh, quốc phòng và quản lý biển đảo ngày càng được đầu tư đồng bộ. Hệ thống điện, thông tin liên lạc được cải thiện, giúp đảo không còn cảm giác tách biệt hoàn toàn với đất liền. Các tuyến vận tải biển được tổ chức thường xuyên hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp tế, công tác và nghiên cứu trên đảo.

Đồng chí Kiều Minh Tiếng, Bí thư Đảng ủy xã Đất Mũi, cùng Bộ đội Biên phòng Hòn Khoai khảo sát tại Hòn Khoai.

Trung tá Phạm Trọng Cầu, thuyền phó tàu BP 1502 (Ðồn Biên phòng Hòn Khoai), có hơn 16 năm gắn bó với đảo, cho biết, sau thời gian công tác tại Ðồn Biên phòng Sông Ðốc, anh được cử đi đào tạo chuyên ngành hàng hải và trở về nhận nhiệm vụ tại Hòn Khoai. Anh trực tiếp chứng kiến những ngày đầu đảo còn nhiều hoang sơ: đi lại bằng lối mòn, chưa có điện, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn. Trong vai trò thuyền phó, anh phụ trách vận chuyển lương thực, nhu yếu phẩm bằng tàu gỗ, thường xuyên đối mặt với sóng gió và những chuyến đi dài ngày trên biển.

“Ngày nào cũng lênh đênh, chỉ có tiếng sóng và tiếng máy tàu. Có lúc say sóng tưởng không trụ nổi, nhưng rồi cũng quen. Biển như giữ mình lại lúc nào không hay”, Trung tá Phạm Trọng Cầu chia sẻ.

Chứng kiến Hòn Khoai ngày càng khởi sắc, anh càng thêm phấn khởi, tin tưởng vào sự phát triển của đảo và tiếp tục gắn bó, cống hiến nơi đầu sóng ngọn gió.

Ðộng lực phát triển biển Tây Nam

Ðiểm nhấn trong tầm nhìn phát triển Hòn Khoai là định hướng hình thành cảng biển tổng hợp lưỡng dụng, vừa phục vụ phát triển kinh tế, logistics, vừa bảo đảm quốc phòng - an ninh. Theo quy hoạch, Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai được kỳ vọng trở thành mắt xích quan trọng trong tuyến hàng hải khu vực biển Tây Nam. Với vị trí gần các tuyến vận tải quốc tế, nơi đây có thể trở thành điểm trung chuyển hàng hóa, dịch vụ hậu cần nghề cá, đồng thời hỗ trợ phát triển kinh tế biển cho Cà Mau và cả vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai cùng cầu vượt biển ra đảo hình thành sẽ mở ra chặng đường phát triển mới cho Hòn Khoai.

Cùng với đó, “siêu công trình” cầu vượt biển ra đảo Hòn Khoai được xem là bước đột phá. Khi công trình này hoàn thành, Hòn Khoai sẽ không còn là đảo xa nữa, mà trở thành cực phát triển gắn kết trực tiếp với hệ thống giao thông và kinh tế đất liền.

Ðồng chí Kiều Minh Tiếng, Bí thư Ðảng ủy xã Ðất Mũi, cho biết: Song song với phát triển cảng và hạ tầng kết nối, các công trình như: khu logistics biển, kho hậu cần, hệ thống năng lượng, hạ tầng thông tin và các công trình phục vụ quốc phòng - an ninh cũng đang được định hướng đầu tư đồng bộ. Ðây là nền tảng để Hòn Khoai trở thành trung tâm chiến lược đa chức năng trong tương lai.

Công trình cầu dẫn từ tuyến cao tốc Đất Mũi ra đảo Hon Khoai đang được khẩn trương thi công.

Ðiều đáng quý là trong quá trình hướng tới hiện đại hóa, Hòn Khoai vẫn giữ được vẻ đẹp tự nhiên vốn có. Rừng cây vẫn xanh phủ kín sườn núi, đá vẫn đứng vững trước sóng gió, biển vẫn trải dài đến tận chân trời. Sự phát triển ở đây không phá vỡ cảnh quan, mà đi theo hướng hài hòa, bền vững. Hòn Khoai vì thế mang dáng vẻ đặc biệt: vừa nguyên sơ như thuở ban đầu, vừa chuyển mình theo nhịp phát triển của thời đại. Ðó là sự giao thoa giữa quá khứ - hiện tại - tương lai trên cùng không gian đảo nhỏ giữa trùng khơi.

Từ dấu ấn lịch sử hào hùng trong quá khứ đến tầm nhìn về cảng tổng hợp lưỡng dụng hiện đại, từ hòn đảo xa xôi trở thành điểm kết nối chiến lược, Hòn Khoai đang mang trong mình sứ mệnh đặc biệt: động lực phát triển vùng biển Tây Nam. Nhìn từ đất liền, Hòn Khoai không chỉ là hòn đảo đơn lẻ, hoang sơ mà còn gợi cảm giác vững bền - như một “người canh gác” lặng lẽ vững vàng nơi cuối trời Nam. Chính sự kết hợp giữa chiều sâu lịch sử và khát vọng phát triển đã làm nên giá trị bền vững của Hòn Khoai hôm nay./.

Loan Phương