Hơn 520.000 xe tải và xe buýt không phát thải được bán trong năm 2025

Một trong những minh chứng rõ nét nhất cho xu hướng này là sự bùng nổ doanh số của các dòng xe tải và xe buýt chạy điện trên phạm vi toàn cầu.

Theo báo cáo mới nhất của Hội đồng Quốc tế về Giao thông Sạch (ICCT), doanh số bán xe tải và xe buýt không phát thải đã đạt một cột mốc vô tiền khoáng hậu với hơn 520.000 chiếc được bàn giao trong năm 2025.

Con số này đánh dấu mức tăng trưởng ấn tượng 86% so với năm trước đó, chiếm khoảng 14% tổng thị phần xe thương mại toàn cầu, qua đó khẳng định sự trưởng thành vượt bậc của công nghệ xe điện hạng nặng.

Bước tiến mạnh mẽ của xe điện hạng nặng và giao thông công cộng

Sự tăng trưởng bứt phá của thị trường xe thương mại điện toàn cầu được thúc đẩy bởi nhiều khu vực trọng điểm với những chiến lược khác biệt.

Trung Quốc tiếp tục củng cố vị thế dẫn đầu tuyệt đối khi đóng góp tới 457.300 xe, chiếm 88% tổng doanh số thế giới. Đáng chú ý, tại thị trường này, các dòng xe tải hạng trung và hạng nặng chiếm ưu thế áp đảo, trong khi xe buýt chỉ chiếm khoảng 11% thị phần.

Tuy nhiên, giới chuyên gia của ICCT cũng chỉ ra rằng tỷ trọng tương đối của Trung Quốc đang có xu hướng giảm dần khi các quốc gia khác bắt đầu tăng tốc mạnh mẽ.

Xe điện công nghệ mới có thể chở tới 160 hành khách. (Ảnh: TransMilenio)

Nếu không tính Trung Quốc, doanh số toàn cầu đạt khoảng 63.000 xe điện thương mại. Mỹ hiện dẫn đầu nhóm này với tỷ trọng 40%, chủ yếu tập trung vào dòng xe tải điện cỡ trung.

Trong khi đó, tại Liên minh châu Âu (EU), sự chuyển dịch diễn ra đồng đều ở cả hai phân khúc. Đặc biệt, thị phần xe tải và xe van điện cỡ trung (trọng lượng từ 3,5 đến 12 tấn) tại châu Âu đã tăng gấp đôi, vọt từ 10,4% trong năm 2024 lên 21,0% vào năm 2025.

Ấn Độ và Brazil lại chọn một hướng đi mang tính đặc thù hơn khi xe buýt điện và xe khách đô thị đóng vai trò chủ đạo, chiếm hơn một nửa doanh số xe thương mại điện tại các quốc gia này.

Tại châu Mỹ Latinh, quá trình điện khí hóa phương tiện công cộng đang gặt hái những thành tựu mang tính biểu tượng. Mới đây, thành phố Bogotá của Colombia đã chính thức đưa 50 xe buýt điện hai khoang (xe buýt khớp nối) đầu tiên vào vận hành thực tế trong hệ thống TransMilenio.

Với sức chứa khổng lồ lên tới 160 hành khách mỗi xe, những chiếc xe buýt này được thiết kế thông minh với hệ thống cửa mở ở cả hai bên, cho phép chúng linh hoạt hoạt động trên các làn đường đón trả khách dành riêng cũng như hòa vào dòng giao thông trên đường phố thông thường.

Được lắp ráp nội địa ngay tại Colombia bởi các nhà sản xuất uy tín như Busscar và Marcopolo, dàn xe buýt mới không chỉ thân thiện tuyệt đối với môi trường mà còn được trang bị hàng loạt tiện ích thông minh.

Hành khách có thể trải nghiệm Wi-Fi miễn phí, cổng sạc USB, hệ thống camera an ninh tiên tiến, công nghệ giám sát điểm mù bằng gương kỹ thuật số và các không gian được thiết kế đặc biệt hỗ trợ người khuyết tật.

Đây mới chỉ là bước đi đầu tiên trong chiến lược vĩ mô của Bogotá nhằm bổ sung tổng cộng 900 xe buýt điện mới từ năm 2026 đến năm 2029.

Dự kiến, khi toàn bộ 900 xe đi vào hoạt động, thủ đô của Colombia sẽ giảm thiểu được khoảng 57.500 tấn CO2 phát thải ra môi trường mỗi năm, góp phần đưa tổng số xe buýt điện đang vận hành tại khu vực châu Mỹ Latinh vượt mốc 10.000 chiếc.

Chính sách cứng rắn và các khoản đầu tư chiến lược

Sự bùng nổ của phương tiện giao thông sạch không chỉ đến từ sự sẵn sàng của chuỗi cung ứng công nghệ mà còn được định hình trực tiếp bởi những quyết sách mạnh tay từ chính phủ các nước.

Tại Australia, một quốc gia vốn phụ thuộc rất nhiều vào mạng lưới vận tải đường bộ đường dài, các rào cản pháp lý lạc hậu từ lâu đã cản trở sự phát triển của xe tải điện.

Tính đến nay, xe tải điện chiếm chưa tới 1% doanh số xe hạng nặng tại nước này, phần lớn do những vướng mắc liên quan đến quy định giới hạn tải trọng khắt khe đối với xe trang bị pin nặng và lệnh cấm hoạt động trong các khung giờ nghỉ ngơi do e ngại tiếng ồn của động cơ đốt trong truyền thống.

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, chính phủ Australia vừa phê duyệt gói cải cách phương tiện hạng nặng với nguồn ngân sách khổng lồ lên tới 400 triệu AUD. Khoản tiền này được phân bổ trực tiếp cho các tiểu bang và vùng lãnh thổ nhằm mục đích cắt giảm triệt để các thủ tục hành chính, tinh gọn quá trình cấp phép lưu hành cho xe tải không phát thải.

Đồng thời, nhà chức trách cũng sẽ bãi bỏ lệnh giới nghiêm và hạn chế tiếng ồn đối với xe tải điện nhờ đặc tính vận hành êm ái của chúng. Động thái này được Hội đồng Xe điện Australia đánh giá là một bước ngoặt lịch sử.

CAQM ghi nhận có 2.744 xe chở hàng nhẹ (LGV) phân hạng N2 được đăng ký mới tại khu vực Delhi-NCR trong năm 2025, nhưng không một chiếc nào trong số đó là xe điện.

Các cải cách không chỉ giúp hàng ngàn doanh nghiệp vận tải dễ dàng chuyển đổi sang xe điện, giảm sự phụ thuộc vào nguồn dầu diesel nhập khẩu đắt đỏ, mà còn được kỳ vọng sẽ giải phóng năng suất vận tải, đóng góp thêm tới 4,4 tỷ AUD cho GDP của Australia mỗi năm.

Trong khi Australia dùng các gói đầu tư hạ tầng để tạo động lực, thủ đô New Delhi của Ấn Độ lại áp dụng những biện pháp cấm đoán nghiêm ngặt nhằm giải cứu bầu không khí đang bị ô nhiễm ở mức báo động.

Ủy ban Quản lý Chất lượng Không khí (CAQM) tại Ấn Độ vừa ban hành lệnh cấm đăng ký mới đối với tất cả các dòng xe chở hàng nhẹ không phải xe điện bắt đầu từ ngày 1/1/2027.

Cụ thể, quy định cứng rắn này sẽ áp dụng trước tiên cho dòng xe N1 (tải trọng dưới 3,5 tấn) chạy bằng xăng, dầu diesel hoặc khí nén tự nhiên tại khu vực trung tâm New Delhi, sau đó tiếp tục mở rộng ra 5 quận có mật độ giao thông cao lân cận. Đến năm 2028, lệnh cấm sẽ được áp dụng thêm đối với dòng xe N2 (từ 3,5 đến 7,5 tấn).

Quyết định này xuất phát từ thực tế đáng lo ngại khi các loại xe chở hàng nhẹ chỉ chiếm khoảng 1,2% tổng số phương tiện hoạt động tại khu vực Delhi, nhưng lại đóng góp tới 3,3% lượng phát thải bụi mịn siêu nhỏ.

Việc các phương tiện này hoạt động với cường độ liên tục không ngừng nghỉ để phục vụ ngành thương mại điện tử, logistics và phân phối hàng tiêu dùng đô thị đã gây ra hệ lụy lớn về môi trường.

Lệnh cấm của cơ quan quản lý Ấn Độ mang tính bước ngoặt bởi nó chặt đứt đường lùi của các phương tiện truyền thống, buộc hàng loạt ông lớn trong ngành sản xuất ô tô nội địa như Tata Motors, Mahindra hay Ashok Leyland phải dồn toàn lực đầu tư vào các dây chuyền sản xuất xe thương mại điện để giữ thị phần.

Từ sự tăng trưởng bùng nổ doanh số tại các cường quốc kinh tế, những dàn xe buýt khớp nối hiện đại băng qua đường phố Nam Mỹ, cho đến những cải tổ luật pháp mang tính cách mạng tại Australia và Ấn Độ, bức tranh toàn cảnh cho thấy điện khí hóa vận tải không còn là tầm nhìn xa xôi của tương lai.

Đó đã là hiện thực tất yếu của ngày hôm nay, tái định hình lại cách thế giới vận chuyển hàng hóa và hành khách trong kỷ nguyên năng lượng bền vững.

Hoa Vũ