Hơn 10,7 triệu tỷ đồng gửi ngân hàng và tâm lý 'phòng thủ tích cực' của người dân

Số liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy một bức tranh đáng chú ý về dòng dịch chuyển vốn trong nền kinh tế. Tính đến hết tháng 4, tiền gửi của khu vực dân cư vào hệ thống ngân hàng đã tăng thêm 157.000 tỷ đồng, nâng tổng con số lên mức kỷ lục hơn 10,718 triệu tỷ đồng.

Đây là cột mốc quan trọng khi ghi nhận chuỗi tăng trưởng kéo dài suốt 7 tháng qua. Nếu so với thời điểm cuối năm 2025, tốc độ tăng trưởng tiền gửi dân cư đạt mức 3,71%, tương đương với việc có thêm khoảng 383.000 tỷ đồng được người dân lựa chọn cất giữ tại các nhà băng.

Trong tháng 4 lượng tiền gửi của cư dân vào hệ thống ngân hàng tiếp tục tăng.

Trong khi dòng tiền từ người dân tăng mạnh, tiền gửi của các tổ chức kinh tế lại cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Dù ghi nhận mức tăng 60.000 tỷ đồng trong tháng 4 để đạt ngưỡng 6,074 triệu tỷ đồng, nhưng nếu tính chung từ đầu năm đến nay, lượng tiền gửi của doanh nghiệp vẫn giảm 1,71%.

Điều này đồng nghĩa với việc hơn 106.000 tỷ đồng đã được các tổ chức kinh tế rút ra để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc dịch chuyển sang các kênh đầu tư khác nhằm tối ưu hóa dòng vốn.

Sự gia tăng mạnh mẽ của tiền gửi dân cư được xem là một "tấm gương phản chiếu" tâm lý thận trọng của các nhà đầu tư cá nhân. Ông Nguyễn Quang Huy, Khoa tài chính - Ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi, nhận định con số này đại diện cho một nguồn lực tài chính khổng lồ đang tích lũy trong nền kinh tế. Trong bối cảnh các kênh đầu tư thay thế chưa đủ sức hấp dẫn, ngân hàng vẫn là bến đỗ an toàn nhất nhờ tính thanh khoản cao và khả năng bảo toàn vốn.

Thực tế cho thấy thị trường vàng và kim loại quý dù có những nhịp tăng giá ấn tượng nhưng luôn đi kèm rủi ro điều chỉnh lớn, khiến nhiều người e dè. Thị trường chứng khoán dù có triển vọng dài hạn nhưng thanh khoản hiện tại vẫn ở mức thấp do nhà đầu tư đang chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn về tăng trưởng doanh nghiệp.

Trong khi đó, thị trường bất động sản dù đang phục hồi nhưng lại có sự lệch pha cung cầu khi phần lớn sản phẩm mới thuộc phân khúc cao cấp, vượt quá khả năng tài chính của đa số người dân.

Một điểm đáng chú ý khác là tiền gửi vẫn tăng ngay cả khi mặt bằng lãi suất có sự điều chỉnh. Sau khi tăng mạnh vào tháng 3, bước sang tháng 4, lãi suất tiết kiệm tại nhiều kỳ hạn đã quay đầu giảm nhẹ từ 0,1 - 0,5%/năm. Động thái này xuất phát từ việc Ngân hàng Nhà nước kêu gọi các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí huy động để hỗ trợ lãi suất cho vay.

Hiện nay, lãi suất huy động thực tế cho các kỳ hạn từ 6 đến 12 tháng đang dao động trong khoảng 8 - 9%/năm, tăng khoảng 1 - 2% so với cuối năm trước. Việc người dân vẫn chọn gửi tiền cho thấy ưu tiên về sự an toàn đang cao hơn mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận bằng mọi giá.

Dòng vốn dồi dào từ tiền gửi đã tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động tín dụng. Đến cuối tháng 4, dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt 19,447 triệu tỷ đồng, tăng 4,59% so với năm 2025. Dòng vốn này đang tập trung mạnh vào các lĩnh vực then chốt bao gồm vận tải và viễn thông với mức tăng 7,66%, tiếp theo là công nghiệp tăng 6,76%, xây dựng tăng 5,35% cùng với nông lâm và thủy sản tăng 5,03%.

Tổng phương tiện thanh toán cũng ghi nhận mức tăng 1,92%, tương đương tăng thêm 374.000 tỷ đồng so với cuối năm ngoái.

Dưới góc nhìn chuyên gia, ông Nguyễn Xuân Thành từ Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright cho rằng sự dịch chuyển này phản ánh việc các doanh nghiệp đang tận dụng tối đa tiền mặt cho sản xuất thay vì để nhàn rỗi.

Còn theo nhận định của TS. Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, nhận định nhấn mạnh rằng thách thức lớn nhất hiện nay là làm sao chuyển hóa được nguồn tài sản tích lũy khổng lồ này thành vốn đầu tư phát triển. Ông cho biết tỷ lệ đầu tư toàn xã hội hiện ở mức 34% GDP và cần nỗ lực nâng lên mức 40% để thúc đẩy các mục tiêu tăng trưởng cao trong tương lai.

Thanh Hoa