Hội thảo xây dựng và ứng dụng Chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI) trong ngành Ngoại giao

Hội thảo thu hút sự tham dự của Lãnh đạo Bộ, toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của Bộ Ngoại giao; các chuyên gia trong lĩnh vực quản trị nhân sự và chuyển đổi số; cùng đại diện một số bộ, ngành và doanh nghiệp lớn như Bộ Nội vụ, Bộ Khoa học và Công nghệ, Tập đoàn Viettel, FPT, CMC, Vingroup…

Phát biểu khai mạc, Trợ lý Bộ trưởng Nguyễn Hoài Nam nhấn mạnh, trong bối cảnh hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng, đối ngoại tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong việc kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định, đồng thời huy động và khơi thông hiệu quả các nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển đất nước.

Quán triệt tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, ngành Ngoại giao đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ, hướng tới xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, có năng lực định vị và triển khai chiến lược ở tầm cao mới.

Trong tiến trình đó, yêu cầu đẩy mạnh cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động đặt ra đòi hỏi cấp thiết phải đổi mới phương thức đánh giá cán bộ. Theo đó, việc chuyển từ mô hình quản lý dựa trên thời gian sang đánh giá dựa trên dữ liệu thực chứng và kết quả đầu ra được xác định là một bước chuyển quan trọng.

Lộ trình áp dụng đánh giá công chức bằng KPI từ ngày 01/01/2026 yêu cầu hệ thống đánh giá phải được lượng hóa minh bạch thông qua các tiêu chí cụ thể về số lượng, chất lượng và tiến độ công việc, làm căn cứ phân loại công chức theo 4 mức độ, gắn với chế độ đãi ngộ và khen thưởng hằng năm.

Tuy nhiên, theo các ý kiến tại Hội thảo, việc xây dựng và triển khai KPI trong ngành Ngoại giao – một lĩnh vực đặc thù với phạm vi hoạt động toàn cầu, tính chất công việc đa dạng, phức tạp và nhiều yếu tố nhạy cảm – đang đặt ra không ít thách thức. Các hoạt động đối ngoại, nhất là công tác tham mưu chiến lược, đàm phán, vận động chính trị hay xử lý các vấn đề quốc tế, thường mang tính định tính cao, khó lượng hóa tức thời.

Do đó, việc thiết kế hệ thống KPI đòi hỏi phải bám sát mô tả vị trí việc làm một cách khoa học, đồng thời kết hợp hài hòa giữa các tiêu chí định lượng và định tính. Hệ thống này cần được xây dựng theo hướng đa chiều, không chỉ đo lường yếu tố đầu vào và quy trình, mà còn đánh giá được kết quả đầu ra và tác động đối ngoại thực chất, lâu dài.

Một trong những điểm nghẽn lớn được chỉ ra là thói quen quản lý theo quá trình vẫn còn phổ biến, trong khi kỹ năng xây dựng và đánh giá KPI của đội ngũ quản lý chưa đồng đều. Bên cạnh đó, các vướng mắc về khung pháp lý, đặc biệt liên quan đến việc gắn KPI với chế tài kỷ luật hoặc điều chỉnh thu nhập theo quy định của Luật Cán bộ, công chức, cũng là những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

Để bảo đảm tính khả thi, các đại biểu thống nhất rằng việc xây dựng bộ chỉ tiêu KPI cần tuân thủ nguyên tắc SMART (cụ thể, đo lường được, khả thi, thực tế và có thời hạn).

Việc triển khai nên được thực hiện theo lộ trình thận trọng, bắt đầu từ thí điểm tại một số đơn vị trong nước và Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, trước khi nhân rộng trên toàn ngành. Đồng thời, cần gắn kết chặt chẽ kết quả đánh giá KPI với chế độ đãi ngộ, cơ hội thăng tiến, cũng như công tác đào tạo, bồi dưỡng nhằm thúc đẩy thay đổi tư duy quản trị.

Một nội dung trọng tâm khác được thảo luận là yêu cầu tích hợp hệ thống KPI vào hệ sinh thái chuyển đổi số của Bộ Ngoại giao. Khi các lĩnh vực công tác cốt lõi như điều hành, quản lý điều ước quốc tế, công tác biên giới lãnh thổ, ngoại giao kinh tế, lãnh sự, công tác người Việt Nam ở nước ngoài… được số hóa toàn diện, sẽ hình thành nguồn dữ liệu lớn, đóng vai trò nền tảng cho việc vận hành hệ thống KPI một cách tự động, minh bạch và cập nhật theo thời gian thực.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã nghe nhiều tham luận chuyên sâu về kinh nghiệm triển khai KPI trong khu vực công và doanh nghiệp.

Đại diện Bộ Nội vụ trình bày về mục tiêu, nguyên tắc và những vấn đề đặt ra khi áp dụng KPI trong cơ quan hành chính nhà nước; đại diện Tập đoàn Viettel giới thiệu các giải pháp xây dựng nền tảng số phục vụ theo dõi và đánh giá KPI. Các bộ, ngành và doanh nghiệp như Bộ Khoa học và Công nghệ, CMC, Vingroup… cũng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, lộ trình triển khai, cũng như những khó khăn và giải pháp khắc phục.

Đại diện các đơn vị thuộc Bộ Ngoại giao như Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Chính sách đối ngoại, Học viện Ngoại giao và Văn phòng Bộ đã trình bày định hướng xây dựng hệ thống KPI phù hợp với đặc thù công tác của từng lĩnh vực, góp phần hình thành khung quản trị thống nhất cho toàn ngành.

Phát biểu kết luận, Trợ lý Bộ trưởng Nguyễn Hoài Nam khẳng định, việc xây dựng và ứng dụng KPI không chỉ là công cụ kỹ thuật, mà còn là bước đột phá trong đổi mới tư duy quản trị, hướng tới nền hành chính chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả.

Hội thảo là diễn đàn quan trọng để thống nhất nhận thức, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp thiết thực, qua đó từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng “Ngoại giao số”, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Quang Hòa