Hội thảo quốc gia về quản trị tố tụng trọng tài trong tranh chấp chuỗi

Ban tổ chức trao thư cảm ơn cho các nhà tài trợ hội thảo

Hội thảo được tổ chức đồng thời tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, thu hút hơn 300 đại biểu là chuyên gia, nhà nghiên cứu, luật sư, trọng tài viên và đại diện doanh nghiệp tham dự.

Đây cũng là sự kiện tổng kết chuỗi hoạt động AMS 2026, khép lại một chuỗi chương trình chuyên môn với nhiều nội dung có giá trị thực tiễn và học thuật.

Nhu cầu cấp thiết đổi mới tố tụng trọng tài

Phát biểu khai mạc, GS.TS. Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch VIAC nhấn mạnh, sự gia tăng của các tranh chấp dạng chuỗi là hệ quả tất yếu của quá trình phát triển kinh tế theo hướng phức hợp. Theo đó, các tranh chấp không còn tồn tại độc lập mà có sự liên kết chặt chẽ về tình tiết, chứng cứ và quan hệ pháp lý.

Trong bối cảnh này, mô hình tố tụng trọng tài truyền thống – vốn được thiết kế cho các tranh chấp đơn lẻ – đang bộc lộ những hạn chế nhất định. VIAC đang chủ động nghiên cứu và từng bước hoàn thiện các cơ chế xử lý tranh chấp phức hợp, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến nhiều bên, nhiều hợp đồng và các tình huống tố tụng phức tạp.

Đại diện các cơ sở đào tạo luật, GS.TS. Đỗ Văn Đại (Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh) và PGS.TS. Nguyễn Bá Bình (Trường Đại học Luật Hà Nội) đều cho rằng, sự gia tăng của các tranh chấp dạng chuỗi đặt ra nhiều thách thức mới, đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu học thuật và thực tiễn, đồng thời cần tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế.

Toàn cảnh hội thảo tại TP.HCM

Tập trung nhiều vấn đề cốt lõi

Tại hội thảo, các chuyên gia đã tập trung phân tích các vấn đề trọng tâm trong quản trị tố tụng trọng tài đối với tranh chấp chuỗi.

Một trong những nội dung đáng chú ý là cơ chế gộp vụ tranh chấp và phối hợp tố tụng nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết trong bối cảnh các tranh chấp liên kết ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, việc áp dụng tại Việt Nam vẫn cần thận trọng do khung pháp lý chưa hoàn thiện.

Bên cạnh đó, vấn đề quản lý và đánh giá chứng cứ cũng được đặc biệt quan tâm. Các chuyên gia đề xuất cho phép sử dụng chứng cứ chung hoặc tham chiếu chéo trong các vụ việc có liên quan, đồng thời nhấn mạnh vai trò kiểm soát của Hội đồng Trọng tài nhằm bảo đảm tính công bằng và tránh kéo dài tố tụng.

Hội thảo cũng thảo luận về cơ chế xét xử “mẫu”, nguyên tắc bảo mật và khả năng tham khảo phán quyết trọng tài, cũng như khái niệm “án lệ trọng tài”. Theo đó, dù có thể tham khảo các phán quyết trước, nhưng mỗi vụ việc vẫn phải được xem xét độc lập, không bị ràng buộc bởi tiền lệ.

Gợi mở hoàn thiện pháp luật

Từ các trao đổi, nhiều định hướng quan trọng đã được đề xuất nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả thực tiễn giải quyết tranh chấp tại Việt Nam.

Các ý kiến thống nhất về sự cần thiết phải hoàn thiện cơ chế xử lý tranh chấp nhiều bên, cơ chế gộp vụ và hệ thống quản trị chứng cứ hiệu quả. Đồng thời, việc tiếp thu kinh nghiệm quốc tế cần được thực hiện một cách chọn lọc, bảo đảm phù hợp với điều kiện pháp lý trong nước.

Bên cạnh đó, việc nâng cao tính nhất quán trong giải quyết tranh chấp, song song với bảo đảm nguyên tắc độc lập của Hội đồng Trọng tài, được xem là yêu cầu cốt lõi. Vai trò hoàn thiện quy tắc tố tụng tại các trung tâm trọng tài cũng được nhấn mạnh như một trụ cột quan trọng.

Toàn cảnh hội thảo tại Hà Nội

Thúc đẩy phát triển ADR tại Việt Nam

Hội thảo được đánh giá là diễn đàn kết nối hiệu quả giữa giới học thuật và thực tiễn, góp phần phản ánh nhu cầu của cộng đồng doanh nghiệp và giới hành nghề pháp lý đối với các phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án (ADR).

Các nội dung trao đổi tại sự kiện được kỳ vọng sẽ đóng góp thiết thực cho quá trình hoàn thiện pháp luật về trọng tài thương mại, đặc biệt trong bối cảnh các đề xuất sửa đổi luật đang được xem xét. Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò của VIAC trong việc thúc đẩy sự phát triển của hệ thống trọng tài và hòa giải thương mại tại Việt Nam.

Chuỗi Hội thảo AMS – được tổ chức định kỳ – ngày càng khẳng định vị thế là diễn đàn chuyên môn uy tín, thu hút sự quan tâm rộng rãi của giới học thuật và cộng đồng pháp lý, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái giải quyết tranh chấp trong nền kinh tế hiện đại.

Trí Nhân - Chu Phương