Hồi sinh sau sóng dữ

Chân sóng bạc sau ngày nổi bão

Trong ánh bình minh chưa kịp ló rạng phía đằng đông, tiếng í ới gọi nhau kéo tàu bè, tiếng râm ran trả giá bán mua, tiếng cười rộn rã cả một dải biển bãi Trước ở làng chài Xuân Thạnh. Chợ cá ở làng chài Xuân Thạnh không có các sạp hàng, người bán chỉ cần một tấm bạt nhỏ trải vội, hay thậm chí chỉ là những chiếc rổ nhựa xếp san sát nhau trên nền cát vàng mịn. Phiên chợ cá lúc bình minh nơi đây đầy ắp hải sản từ biển sau một đêm đánh bắt, từ cá lớn, cá bé tươi rói, lấp lánh ánh bạc đến mực ống, mực lá còn nháy nheo đổi màu, hay những thúng ruốc đỏ hồng… để đắp đổi những mưu sinh hằng ngày.

Vẻ đẹp của làng chài Xuân Thạnh bên chân sóng

Nhịp sống rộn ràng lúc bình minh như khiến người ta quên tai ương bão dữ mới cách đây chỉ vài tháng. Sau cơn bão số 13 Kalmaegi đầu tháng 11/2025, toàn bộ khu dân cư nằm dọc bãi trước biển Xuân Thạnh bị sóng đánh vỡ nát, tường sập, mái tốc, nhiều căn nhà sập đổ nằm ngổn ngang. Sóng biển dâng cao liên tục ập vào khu dân cư hướng mặt biển, cuốn theo từng mảng tường, mái tôn và đồ đạc ra xa bờ. Nhiều căn nhà bị đánh hư hại nặng, trong đó có không ít nhà bị sập hoàn toàn, khiến người dân bàng hoàng, xót xa khi trở về. Từ đổ nát, người dân làng chài nhặt nhạnh những gì còn lại, gây dựng hy vọng như bình minh đỏ phía biển xa rực sáng sau bão.

Biển nuôi sống người làng chài, người làng chài giữ nhịp sống cho biển

Với nhiều ngư dân làng chài, căn nhà và con thuyền là tất cả tài sản. Sau bão, họ mất cả hai, giống như người vừa đi qua bạo bệnh. Thẫn thờ. Tiếc nuối. Chỉ có tiếng thở nặng nề giữa cảnh tan hoang, không biết sẽ bắt đầu lại như thế nào. Nhưng rồi, giữa đổ nát, các lực lượng chức năng từ công an, bộ đội, thanh niên tình nguyện, chính quyền địa phương các cấp và đặc biệt là những quyết sách nhân văn, kịp thời của Đảng và Nhà nước đã đến với người dân. Những ngôi nhà sập đổ được thần tốc dựng lại, những ngôi nhà hư hại nhanh chóng được sửa chữa, những thuyền bè thúng mủng hỏng hóc nhanh chóng được phục hồi.

Những hỗ trợ, chính sách ấy trở thành chỗ dựa để người làng chài góp sức gây dựng lại cuộc sống, giữ lấy niềm hy vọng sau bão. Ông Trần Đình Mai, ngư dân làng chài có ngôi nhà bị sập hoàn toàn trong bão xúc động nói, sau cơn bão người làng chài đã gần như tuyệt vọng, nhưng những chính sách của Nhà nước đã khai sinh ra làng chài lần thứ hai. Bây giờ, hàng chục ngôi nhà sập đổ đã được xây mới hoàn toàn, hàng chục ngôi nhà hư hại đã được sửa chữa khang trang, những gia đình bị thiệt hại tài sản do bão gió đã được chính quyền các cấp, các lực lượng chức năng cũng như nhiều nhà hảo tâm và xã hội cho tặng vật dụng, phương tiện sinh hoạt.

Cơn bão số 13 cuối năm 2025 khiến làng biển Xuân Thạnh tan hoang

Sau bão, trên dải cát còn ngổn ngang tàn tích, tiếng biển vọng trong gió vẫn hoang hoải, nhưng người xứ biển không gục ngã. Những căn nhà xiêu vẹo được dựng lại. Thuyền lại ra khơi, mang về tôm cá. Những gánh cá, rổ mực lại theo chân người phụ nữ ra chợ, góp nhặt cho bữa cơm, cho tấm áo, cho viên thuốc mỗi ngày.

Người làng biển sống tựa vào nhau, thân tình và nồng hậu, khí khái và can trường. Họ sống với nhau bằng tấm lòng mộc mạc và bền bỉ của những người luôn ở trước lằn ranh sống chết của mưu sinh. Từng đổ nát sau bão Kalmaegi, làng chài Xuân Thạnh nay hồi sinh mạnh mẽ với những phiên chợ cá tấp nập và bình yên bên chân sóng. Không ồn ào, chỉ có tiếng sóng rì rào hòa cùng tiếng người, chợ cá và cả làng chài Xuân Thạnh lại yên bình như vốn có.

Bền bỉ mưu sinh cùng biển

Nằm trầm lặng bên bờ biển hàng trăm năm, làng chài Xuân Thạnh được mệnh danh là “xứ sở bình minh tỏa đẹp”, nước biển trong xanh, bãi cát mịn như nhung. Xuân Thạnh có bãi Trước và bãi Sau được ngăn cách bởi dãy gành Méc. Bãi Trước là nơi ngư dân mưu sinh qua bao thế hệ. Bãi Sau mang nét trầm lặng với bãi tắm trải dài cát vàng mịn, nước biển trong veo đến tận đáy, là nơi lý tưởng cho du khách cắm trại, tắm biển, ngắm hoàng hôn, hay đơn giản là thả bước giữa không gian chan hòa gió biển. Không bị cuốn theo dòng chảy thương mại hóa, Xuân Thạnh vẫn giữ nguyên vẻ yên bình của một làng chài xưa. Những homestay nhỏ xinh nép mình sau rặng phi lao, bữa ăn hải sản dân dã hay sự hiếu khách của người làng chài tạo nên sức hút riêng cho vùng biển này.

Ghe thuyền nối đuôi cập bến, xóm chài thức giấc trong tiếng máy và tiếng gọi nhau

Người dân Xuân Thạnh vốn chân chất, hiền hòa với hơn 100 hộ sống bằng nghề biển. Người làng đã bao năm nghe gió, thuộc sóng, họ biết rõ từng ngọn gió nhỏ to, từng cơn sóng hiền, dữ. Sáng tinh mơ, từng đoàn thuyền hay thúng chai trở về bờ sau một đêm lênh đênh trên sóng mang theo những mẻ cá, mực tươi rói còn ánh bạc dưới nắng. Trên bờ, chợ biển lại rộn ràng, người mua kẻ bán.

Sau chuyến biển, mấy ngư dân ngồi bên mép sóng, chuyện trò như với chính biển cả. Ông Nguyễn Văn Cường chia sẻ: “Biển có lúc dữ, nhưng không làm nghề biển thì còn biết làm gì. Đời cha, đời ông, đời mình đều gắn với biển, mất mát cũng từ biển, mà niềm tin cũng từ đó. Mỗi lần ra khơi, như thấy cha ông đang nâng đỡ dưới những con sóng ngoài xa”. Trong lời kể ấy có cả mất mát lẫn hy vọng. Người làng biển quen nhọc nhằn nhưng không khuất phục: đàn ông bám biển, phụ nữ tảo tần, thanh niên chí thú làm ăn, trẻ nhỏ ham học. Sau những tai ương, họ vẫn đứng vững và tiếp tục mưu sinh cùng biển.

Mùi biển mặn quyện hương cá tươi thân thuộc

Ông Nguyễn Kim Trắc, Phó Chủ tịch UBND xã Phù Mỹ Đông cho biết, làng chài Xuân Thạnh là một trong những khu vực dân cư thiệt hại nặng nhất ở tỉnh Gia Lai sau cơn bão số 13. Cùng với Xuân Thạnh, nhiều thôn khác của địa phương như Xuân Bình, Xuân Thạnh Nam cũng hứng chịu nhiều thiệt hại. Toàn xã có 408 nhà hư hại. Được sự hỗ trợ từ Đảng và Nhà nước, tất cả số nhà bị hư hại đã được xây mới và sửa chữa. Chính quyền địa phương cũng phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể hỗ trợ vật dụng, ngư cụ để người dân khôi phục sản xuất, đi biển.

Sau ngày bão nổi, người làng chài Xuân Thạnh dẫu vẫn còn tất tả lo toan, dẫu vẫn còn trầy trật gian khó nhưng niềm tin dường như mãnh liệt hơn. Biển mùa xuân đã yên gió, bình minh nhuộm đỏ trên màu hoa muống biển, người làng chài lại rộn ràng ra khơi. Trong đôi bàn tay chai sần vì lưới, trong giọng nói át cả tiếng sóng, trong làn da rám nắng, là dấu vết của bao năm gắn đời với biển, một sức sống bền bỉ, kiên cường.

Trên bãi cát, các bà, các cô chờ thu mua hải sản

Làng chài Xuân Thạnh lúc bốn rưỡi sáng trời còn mờ sương, sóng vỗ nhẹ vào mạn ghe. Ngoài khơi, những chiếc ghe đèn vàng còn le lói, chậm rãi nối đuôi nhau cập bến. Tiếng máy nổ hòa cùng tiếng gọi nhau í ới của anh em bạn biển đánh thức xóm chài. Trên bãi cát, các bà, các cô cùng rổ, thúng xếp thành hàng đợi tàu cá về bờ. Những con thuyền đánh cá nặng khoang trở về với cá bạc lấp lánh dưới ánh đèn pin, mực còn tươi rói nhảy tanh tách. Mùi biển mặn quyện với mùi cá tươi quen thuộc mà thân thương. Phía xa, mặt trời dần nhú lên khỏi đường chân trời đỏ ối cả một góc biển. Một ngày mới bắt đầu đầy hy vọng. Bà Nguyễn Thị Hiền, mưu sinh bằng nghề bán cá, hồ hởi khoe mớ cá mới thu mua được. Mỗi ngày thu nhập của bà chừng 200-300 nghìn đồng, số tiền dù không nhiều nhưng cũng đủ để trang trải sinh hoạt trong gia đình.

Làng chài Xuân Thạnh nép mình bên bờ biển, nơi bình minh từ phía đông rải ánh vàng lên từng con sóng. Trên dải cát đã oằn mình qua bao mùa nắng gió và bão dữ, vẫn in dấu những vết tích của thiên nhiên khắc nghiệt. Mỗi sớm mai, nhịp mái chèo, tiếng rao cá tươi hòa cùng vị mặn của gió biển, tạo nên âm điệu riêng của xóm chài. Người lớn tất bật với lưới thuyền, trẻ nhỏ ríu rít trên bãi cát, còn biển ngày đêm ôm ấp những phận người mưu sinh. Nơi đây không chỉ là một làng chài, mà còn là ký ức, là niềm thương, là chốn để người đi xa luôn mong ngày trở về.

Không bị cuốn theo dòng chảy thương mại hóa, Xuân Thạnh vẫn giữ nguyên vẻ yên bình của một làng chài xưa. Những homestay nhỏ xinh nép mình sau rặng phi lao, bữa ăn hải sản dân dã hay sự hiếu khách của người làng chài tạo nên sức hút riêng cho vùng biển này.

Tiêu Dao - Thạnh Nam