Hội nhập kinh tế quốc tế toàn diện: Tư duy và tầm nhìn chiến lược của Việt Nam

Tư duy và hành động về hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam được đánh dấu một bước chuyển quan trọng tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng diễn ra năm 2006. Một trong nhiều mục tiêu đặt ra tại Đại hội là mở rộng quan hệ đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, coi đây là con đường tất yếu đưa đất nước sớm ra khỏi tình trạng kém phát triển, vươn lên trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

Mức độ hội nhập sâu rộng

Ngày 11/1/2007, các quyền và nghĩa vụ của Việt Nam với tư cách thành viên WTO chính thức có hiệu lực. Dấu mốc này không chỉ khép lại một chặng đường đàm phán dài và phức tạp, còn mở ra một giai đoạn phát triển hoàn toàn mới của nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.

Đến nay, Việt Nam đã ký hơn 90 Hiệp định thương mại song phương, gần 60 Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư; đàm phán, ký kết và thực thi 20 FTA song phương và đa phương với hầu hết các nền kinh tế lớn trên thế giới. Trong đó, 16 FTA đã có hiệu lực với hơn 60 đối tác, bao phủ các thị trường chiếm gần 90% GDP toàn cầu - con số này cho thấy mức độ hội nhập sâu rộng của Việt Nam.

Nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập tích cực và hiệu quả với kinh tế toàn cầu

Đánh giá tầm quan trọng của hội nhập quốc tế trong tiến trình phát triển của Việt Nam, ông Tạ Hoàng Linh, Chánh văn phòng Ban Chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về kinh tế cho rằng, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng mới đây đã đề ra chủ trương hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả, thể hiện rõ bước phát triển mới trong tư duy và tầm nhìn chiến lược của Đảng đối với công tác đối ngoại và hội nhập trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Nghị quyết khẳng định, hội nhập quốc tế, trong đó có hội nhập kinh tế quốc tế, là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên và lâu dài, gắn chặt với mục tiêu bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc và phục vụ phát triển nhanh, bền vững đất nước. Đáng chú ý, Văn kiện Đại hội XIV dự kiến đưa đối ngoại, hội nhập quốc tế lên vị trí tương xứng với quốc phòng và an ninh, qua đó cho thấy yêu cầu đặt ra đối với công tác hội nhập không chỉ là mở rộng quan hệ kinh tế, còn phải chủ động tham gia định hình luật chơi, nâng cao vị thế và uy tín quốc gia trong các khuôn khổ kinh tế khu vực và toàn cầu.

“Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế phải đi đôi với phát triển nội lực, nâng cao năng lực tự chủ, tự cường của nền kinh tế. Đặt ra nhiệm vụ cho công tác hội nhập không chỉ tập trung vào việc đàm phán, ký kết các Hiệp định thương mại tự do mới, quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả thực thi các cam kết đã ký kết, tận dụng tốt các FTA để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước”, ông Linh chỉ ra.

Sớm thích ứng với bối cảnh mới

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng còn đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách phù hợp với các chuẩn mực quốc tế, qua đó đòi hỏi nâng cao năng lực tổ chức thực hiện và hiệu quả phối hợp liên ngành trong hội nhập kinh tế quốc tế.

Trong bối cảnh phạm vi cam kết ngày càng rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực mới như kinh tế số, kinh tế xanh, phát triển bền vững, lao động và môi trường, công tác điều phối liên ngành cần được tăng cường hơn nữa để bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong quá trình triển khai từ Trung ương đến địa phương.

Một vấn đề quan trọng được ông Linh đề cập, đó là Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu đầu tư cho con người, đặc biệt là đội ngũ cán bộ làm công tác hội nhập kinh tế quốc tế, có đủ bản lĩnh, trình độ chuyên môn và khả năng thích ứng với bối cảnh hội nhập sâu rộng. “Đây là điều kiện then chốt để các chủ trương, định hướng lớn về hội nhập được triển khai hiệu quả trong thực tiễn. Những yêu cầu và chủ trương nêu trên là cơ sở quan trọng để Văn phòng Ban Chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về kinh tế tiếp tục phát huy vai trò tham mưu, điều phối, góp phần triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV trong lĩnh vực hội nhập kinh tế quốc tế thời gian tới”, ông Linh khẳng định.

Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, trong thời gian tới, yêu cầu đặt ra đối với công tác hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam ngày càng cao, không chỉ dừng lại ở mở cửa thị trường, cần hướng mạnh hơn tới nâng cao năng lực thích ứng, khả năng chống chịu và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Trong bối cảnh đó, Văn phòng Ban Chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về kinh tế cần tiếp tục phát huy vai trò là cơ quan điều phối, giúp việc của Ban Chỉ đạo liên ngành và Đoàn đàm phán Chính phủ; tổ chức tốt các phiên đàm phán và các nhiệm vụ lớn trong năm 2026; nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược, chủ động nghiên cứu, dự báo, đề xuất kịp thời các giải pháp ứng phó với các thách thức mới trong hội nhập kinh tế quốc tế.

“Công tác hội nhập quốc tế về kinh tế cần tăng cường hơn nữa công tác phối hợp liên ngành, liên địa phương; bám sát các Nghị quyết, chương trình hành động của Đảng, Quốc hội và Chính phủ; đồng thời chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp, địa phương tận dụng hiệu quả các FTA, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Qua đó góp phần nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế, đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định.

Nguyễn Quỳnh/VOV.VN