Hội nhập điện ảnh thế giới

Qua các mùa DANAFF, hoạt động giao lưu thu hút sự quan tâm của nhiều khán giả yêu điện ảnh. Ảnh: BTC DANAFF

Với tư cách là liên hoan phim thường niên duy nhất tại Việt Nam, DANAFF IV đang dần khẳng định vị thế của một sự kiện điện ảnh có tiềm năng phát triển rất lớn tại châu Á, góp phần đưa thành phố biển Đà Nẵng lên bản đồ sự kiện thế giới trong sự quan sát của nền công nghiệp điện ảnh quốc tế.

Ngày càng vững vàng

Nhìn lại DANAFF lần thứ III năm 2025, có thể thấy đây là bước nhảy thực sự đáng ghi nhận, với hơn 100 phim trình chiếu, gần 200 suất chiếu (gấp đôi so với năm trước), và lần đầu tiên có sự hiện diện của UNESCO, Cơ quan Điện ảnh quốc gia Pháp (CNC) cùng Hiệp hội Điện ảnh Mỹ (MPA).

Đây cũng là năm đầu tiên xuất hiện chương trình “Toàn cảnh điện ảnh châu Á” và “Vườn ươm dự án”, hai hoạt động cho thấy DANAFF không chỉ dừng lại là sự kiện chiếu phim mà trở thành “bà đỡ” cho các tác phẩm điện ảnh. Hiện tượng bộ phim thể loại nhạc kịch có doanh thu cao nhất lịch sử điện ảnh Việt mới đây là “Cảm ơn người đã thức cùng tôi” của đạo diễn Chung Chí Công là một quả ngọt đến từ Vườn ươm dự án mùa đầu tiên này.

Theo dõi kỳ DANAFF năm 2025, một trong những điều để lại ấn tượng là tham luận của đạo diễn người Mỹ gốc Việt Tony Bùi với tựa đề “Chỉ tài năng thôi là chưa đủ”. Là nhà làm phim và giảng viên ngành điện ảnh tại Trường Đại học Columbia, ông đề cao tính cộng đồng, quá trình rèn luyện, sự thất bại và hỗ trợ từ hệ thống đào tạo làm phim hơn là khả năng thiên bẩm của cá nhân một nhà làm phim trẻ.

Ông lấy các khóa học kịch bản và đạo diễn Sundance Labs, nơi từng sản sinh ra nhiều tài năng điện ảnh và kịch bản phim xuất sắc cho Hollywood, làm ví dụ đại diện cho những lò đào tạo chuyên sâu nhằm nuôi dưỡng những tiềm năng có sẵn từ những cá nhân đam mê làm phim. Đạo diễn Tony khẳng định rằng, nền công nghiệp điện ảnh Việt có thể học hỏi mô hình này để “tạo ra cả một thế hệ biên kịch và đạo diễn với bản năng kể chuyện mạnh mẽ hơn, sở hữu những kịch bản vừa mang hơi thở quốc tế, vừa bám rễ sâu sắc vào bản sắc và hiện thực của Việt Nam”.

Nhận ra điều quan trọng ấy, năm nay Ban tổ chức DANAFF đã đem đến một chương trình mới toanh là Script Lab (Xưởng Kịch bản), khóa nâng cao nghiệp vụ viết kịch bản chuyên sâu cùng với sự đồng hành trực tiếp từ Đại học Columbia của Hoa Kỳ, một trong những cái nôi đào tạo điện ảnh danh giá bậc nhất thế giới.

Chương trình “Ươm mầm tài năng” tạo cơ hội để diễn viên, đạo diễn trẻ học hỏi, thử nghiệm và làm giàu trải nghiệm sáng tạo. Ảnh: BTC DANAFF

Nâng tầm chất lượng

Một trong những điểm yếu của điện ảnh Việt Nam nằm ở khâu kịch bản, khi rất nhiều bộ phim sở hữu ý tưởng ban đầu cực kỳ độc đáo nhưng lại đứt gãy ở khâu triển khai cấu trúc và duy trì nhịp điệu tâm lý nhân vật. Nhận diện chính xác và quyết tâm giải quyết triệt để bài toán hóc búa này, DANAFF IV 2026 đã tung ra bước đi mang tính chiến lược khi nâng cấp hạng mục Phim đa thể loại thành Script Lab, chọn lọc khắt khe 8 dự án phim truyện dài đang còn ở giai đoạn thô ráp để mài dũa thành những kịch bản phim sắc sảo và hấp dẫn.

Đây là bước đi cần thiết của một liên hoan phim mang tầm cỡ châu lục như DANAFF. Bởi, điều này thể hiện rõ nỗ lực trong việc cải thiện chất lượng kịch bản của phim điện ảnh nước nhà cùng sự hợp tác của những nhân tố kỳ cựu trong nền điện ảnh quốc tế. Đồng thời có vai trò như bàn đạp để nâng đỡ cho các bộ phim mang trong mình những câu chuyện nhân văn, sâu sắc về trải nghiệm theo đa dạng góc nhìn nghệ thuật.

Sự chọn lọc đó càng đặc biệt cần thiết trong bối cảnh Cục Điện ảnh Việt Nam vừa khuyến khích “phát triển các tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật và tính nhân văn cao, phản ánh chân thực, sinh động đời sống xã hội, góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện”.

Bên cạnh những khóa đào tạo dành cho người có vai trò sáng tạo trong ngành công nghiệp điện ảnh, DANAFF IV còn tạo không gian kết nối B2B trực tiếp giữa hơn 10 hãng phim hàng đầu Việt Nam và 20 công ty mua phim quốc tế với chương trình DANAFF Industry Days. Đây là cú lột xác đáng kể với những nước cờ chiến lược khôn ngoan và mang tính vĩ mô, cũng là động thái khẳng định liên hoan phim lần này chính thức bước vào sân chơi thương mại chuyên nghiệp, bước đầu thiết lập nền công nghiệp xuất khẩu văn hóa thực thụ.

Một cảnh trong phim "Bi, đừng sợ!" của đạo diễn Phan Đăng Di, bộ phim sẽ trình chiếu trong khuôn khổ chương trình “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới” tại DANAFF IV. Ảnh: BTC

Nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh

PGS-TS. Hoàng Cẩm Giang (công tác tại Đại học quốc gia Hà Nội), thành viên Ban giám khảo DANAFF IV 2026, tại kỳ liên hoan phim năm 2025 đã từng nhìn nhận: Việc nâng cao khả năng cảm thụ điện ảnh và gu thẩm mỹ của khán giả đại chúng là một trong những điều kiện tiên quyết cho sự hình thành của thế hệ điện ảnh mới, một thế hệ nhà làm phim mới có thể đem lại những tác phẩm mang tính tiên phong.

Song song nỗ lực kiến tạo thị trường, kỳ liên hoan phim năm nay cho thấy tầm nhìn chiến lược trong nỗ lực gieo mầm và nuôi dưỡng thế hệ khán giả mới thông qua dự án DANAFF’s Cinephiles. Khi quyết định bắt tay phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng) và các cơ sở giáo dục khác trên địa bàn để đưa điện ảnh nghệ thuật vào giảng đường, Ban tổ chức đang trang bị phông nền văn hóa và năng lực thẩm mỹ cho lớp khán giả trẻ.

Cạnh đó, những buổi thảo luận như “Trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong điện ảnh” tổ chức trong khuôn khổ hoạt động của DANAFF được xem là cần thiết hơn bao giờ hết. Bởi, hiện tại AI đang len lỏi vào các công đoạn trong sáng tạo nghệ thuật, bao gồm cả điện ảnh, gây ra nhiều tranh cãi về tính nguyên bản, quyền sở hữu trí tuệ sản phẩm, và cả nhân tính trong những sản phẩm phim ảnh đó.

Cùng với đó, chương trình chiếu phim “Tiêu điểm điện ảnh” năm nay đưa khán giả đến với nền công nghiệp điện ảnh lớn và lâu đời nhất thế giới là Hollywood. Những tác phẩm điện ảnh trong danh sách này trải dài từ thời kỳ phim câm vào những năm 1920 cho đến tác phẩm phát hành trong thời kỳ đại dịch COVID-19. Danh sách 13 tác phẩm điện ảnh Hoa Kỳ trải qua gần trọn một thế kỷ, và mỗi tác phẩm đại diện cho một giai đoạn ngôn ngữ điện ảnh khác nhau. Với khán giả Việt Nam, đặc biệt là người trẻ chưa từng xem những phim này trên màn ảnh rộng, đây là cơ hội hiếm có và giá trị giáo dục rất cao để đi ngược về quá khứ phát triển của Hollywood qua nhiều thời kỳ đặc biệt.

Với thông điệp “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới” (Bridging Asia to the World), Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) diễn ra từ 28/6 đến 4/7 được kỳ vọng là mùa liên hoan có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. DANAFF IV dự kiến quy tụ hơn 1.000 đại biểu, giới thiệu hơn 100 bộ phim đặc sắc của Việt Nam và châu Á cùng gần 200 suất chiếu, chuỗi hội thảo chuyên ngành, lớp học chuyên môn, chương trình kết nối công nghiệp điện ảnh và nhiều hoạt động giao lưu với công chúng. Cụ thể, các hạng mục phim châu Á và phim Việt Nam dự thi; chương trình “Điện ảnh Việt Nam hôm nay”, “Toàn cảnh điện ảnh châu Á”, “Tiêu điểm điện ảnh Hoa Kỳ”, chuyên đề “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm thời kỳ Đổi mới”, cùng nhiều hội thảo chuyên sâu về điện ảnh, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. (L.Q)

KINH QUỐC