Hội nghị trực tuyến thúc đẩy triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn I, 2026 - 2030

Dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh có đồng chí: Lê Hải Hòa, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Hoàng Văn Thạch, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo một số sở, ban, ngành.

Giai đoạn 2026 - 2030, tổng ngân sách nhà nước bố trí cho Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi khoảng 423.000 tỷ đồng, trong đó: ngân sách trung ương 100.000 tỷ đồng; ngân sách địa phương khoảng 300.000 tỷ đồng; Vốn tín dụng chính sách khoảng 23.000 tỷ đồng. Chương trình được kết cấu thành 2 hợp phần: Hợp phần thứ nhất 1 bao gồm các nội dung chung thực hiện trên phạm vi cả nước, từ hoàn thiện quy hoạch; phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn; phát triển sản xuất, kinh tế nông thôn và tạo sinh kế; nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, văn hóa, an sinh xã hội; đào tạo nguồn nhân lực; cải thiện dịch vụ hành chính công, trợ giúp pháp lý và bình đẳng giới; bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh, trật tự đến truyền thông, kiểm tra, giám sát và xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý. Tập trung ưu tiên hỗ trợ, đầu tư cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, an toàn khu, biên giới và hải đảo.

Hợp phần thứ hai gồm các nội dung đặc thù phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trọng tâm là đầu tư, hoàn thiện hạ tầng thiết yếu; hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt; phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp gắn với bảo vệ rừng và nâng cao thu nhập; cải thiện điều kiện giáo dục, đào tạo, y tế, văn hóa và bảo tồn bản sắc dân tộc.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh.

Theo báo cáo, 6 tháng đầu năm 2026, hệ thống cơ chế, chính sách và văn bản hướng dẫn ở Trung ương được ban hành đầy đủ, tương đối đồng bộ, tạo khung pháp lý thống nhất để tổ chức thực hiện chương trình trên phạm vi cả nước. Việc giảm số lượng văn bản, ban hành Sổ tay hướng dẫn và tổ chức tập huấn góp phần thống nhất cách hiểu, cách làm giữa các bộ, ngành và địa phương. Việc tích hợp ba chương trình MTQG giai đoạn trước bước đầu tạo được đầu mối chỉ đạo thống nhất, giảm phân tán trong quản lý, hạn chế trùng lặp về địa bàn, đối tượng và nội dung hỗ trợ; đồng thời mở rộng dư địa để địa phương chủ động lồng ghép, sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Tuy nhiên, qua trao đổi, thảo luận tại hội nghị, các đại biểu nhận định một số khó khăn vướng mắc trong quá trình triển khai như: Tiến độ thực hiện giữa các địa phương hiện chưa đồng đều; Một số địa phương chậm kiện toàn Ban Chỉ đạo, ban hành kế hoạch, nguyên tắc phân bổ vốn, Bộ tiêu chí xã nông thôn mới và các văn bản thuộc thẩm quyền; Việc rà soát hiện trạng, xác định đối tượng, xây dựng danh mục nhiệm vụ, dự án và chuẩn bị hồ sơ ở một số nơi còn chậm, ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận nguồn lực và tổ chức thực hiện ngay sau khi được giao vốn. Việc chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp làm thay đổi đầu mối và phương thức tổ chức thực hiện; Giải ngân nguồn vốn của giai đoạn 2021 - 2025 được kéo dài sang năm 2026 còn thấp, trong khi khối lượng vốn, dự án và nhiệm vụ chuyển tiếp lớn.

Một số địa phương còn lúng túng trong xử lý các khoản kinh phí đã hết nhiệm vụ chi, không còn nhiệm vụ chi hoặc còn nhiệm vụ chi nhưng không thể tiếp tục thực hiện; việc xác định đối tượng thụ hưởng đối với một số nội dung hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề và phát triển sản xuất còn chậm. Các vướng mắc về đất đai, tái định cư, biến động giá vật liệu, hạch toán, đối chiếu số liệu, thanh toán và quyết toán tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện, giải ngân.

Tại Cao Bằng, tổng vốn giải ngân vốn ngân sách nhà nước kéo dài các chương trình MTQG sang năm 2026 là 168.306,995/791.071,577 triệu đồng, bằng 21,27% kế hoạch, trong đó, Chương trình MTQG nông thôn mới 9.458,308 triệu đồng; Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững: 40.843 triệu đồng; Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi 118.004 triệu đồng.

Qua rà soát tổng nhu cầu hỗ trợ từ ngân sách Trung ương cho tỉnh Cao Bằng trong giai đoạn 2026 - 2030 là 23.921.810 triệu đồng (Trong đó, vốn đầu tư phát triển 18.791.810 triệu đồng và kinh phí thường xuyên 5.130.470 triệu đồng). Bình quân mỗi xã 450 tỷ đồng.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu tại hội nghị.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung cao độ triển khai hiệu quả 3 chương trình MTQG; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; kịp thời tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh phân bổ vốn và phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch năm 2026. Các địa phương cần ưu tiên nguồn lực giải quyết những nhu cầu thiết yếu của người dân như nước sạch, đất ở, đất sản xuất, nhà ở, y tế, giáo dục; bảo đảm đầu tư đúng mục tiêu, đúng đối tượng, tránh dàn trải, lãng phí. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát, lấy kết quả đầu ra, hiệu quả sử dụng vốn và mức độ cải thiện đời sống người dân làm căn cứ đánh giá, góp phần thực hiện hiệu quả các chương trình, thúc đẩy giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

Quỳnh Như - Đức Thụ