Học sinh giỏi đổ xô vào các trường công an, quân đội

Ngày càng nhiều học sinh tốt nghiệp THPT ở Trung Quốc chuyển hướng sang các học viện công an, quân đội và những cơ sở đào tạo có con đường rõ ràng dẫn tới việc làm trong khu vực công. Điểm chuẩn vào một số trường thuộc nhóm này đã tăng mạnh, có ngành yêu cầu trên 650/750 điểm trong kỳ thi gaokao, cho thấy sức hút ngày càng lớn đối với học sinh có thành tích cao.

Theo Financial Times, Neil Thomas, chuyên gia cao cấp tại Asia Society Policy Institute, nhận định việc người trẻ Trung Quốc chấp nhận "chốt" con đường nghề nghiệp từ rất sớm bởi nền kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn.

Trong nhiều thập kỷ, tấm bằng của một trường đại học danh tiếng được xem là con đường chắc chắn nhất dẫn tới một công việc có thu nhập cao. Tuy nhiên, quan niệm này đang thay đổi khi khu vực tư nhân - nơi sử dụng lao động lớn nhất Trung Quốc - cắt giảm mạnh hoạt động tuyển dụng do nền kinh tế suy yếu.

Học sinh THPT ở Hành Dương, tỉnh Hồ Nam, miền Trung Trung Quốc, tham gia huấn luyện quân sự. Ảnh: Xinhua

Một khảo sát toàn quốc với hơn 32.000 sinh viên tốt nghiệp năm 2025 do Đại học Bắc Kinh thực hiện cho thấy, hơn một phần ba sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học có uy tín nhưng không thuộc nhóm tinh hoa vẫn chưa tìm được việc làm toàn thời gian sau khi ra trường. Tỷ lệ này tăng lên hơn 40% đối với sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học thông thường.

Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên chính thức của Trung Quốc đạt 15% vào tháng 6. Trong bối cảnh đó, khu vực công với việc làm ổn định và chế độ đãi ngộ tương đối tốt trở thành lựa chọn hấp dẫn, thúc đẩy nhiều học sinh có thành tích xuất sắc ưu tiên những trường có khả năng giúp họ vào làm việc tại các cơ quan nhà nước.

"Một trong những điều đầu tiên cần cân nhắc khi chọn trường và ngành là liệu nó có giúp bạn vào khu vực công hay không", một học sinh vừa tốt nghiệp THPT ở Thượng Hải, đăng ký vào một học viện công an năm nay, cho biết.

Điểm chuẩn trường công an, quân đội tiệm cận trường top

Tại Đại học Công an Nhân dân Trung Quốc, thí sinh muốn vào những ngành cạnh tranh nhất ở tỉnh Giang Tô phải đạt ít nhất 652/750 điểm trong kỳ thi gaokao năm nay.

Mức điểm này chỉ thấp hơn 3 điểm so với ngưỡng xét tuyển sớm của ngành ít cạnh tranh nhất tại Đại học Thanh Hoa ở Bắc Kinh - trường đại học danh giá nhất Trung Quốc.

Trong khi đó, Trường Hải quan Thượng Hải, nơi đào tạo các ngành như kiểm tra hải quan và an ninh kiểm dịch, yêu cầu tới 662 điểm đối với nhóm ngành có sức hút nhất tại Giang Tô. Mức này thậm chí cao hơn điểm tối thiểu để vào Đại học Giao thông Thượng Hải, một trong những trường đại học hàng đầu Trung Quốc.

Bộ Quốc phòng Trung Quốc cho biết những học sinh trúng tuyển vào các học viện quân sự năm nay trung bình nằm trong nhóm 6% thí sinh có điểm gaokao cao nhất tại các tỉnh.

"Năng lực học tập của sinh viên khóa mới đã đạt mức cao kỷ lục", người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Giang Bân nói trong một cuộc họp báo.

"Tôi học đại học là để có việc làm", một học sinh ở tỉnh Chiết Giang chia sẻ. Dù điểm gaokao đủ để vào một trong 20 trường đại học hàng đầu Trung Quốc, em vẫn chọn học viện công an.

Đổi danh tiếng lấy sự chắc chắn về việc làm

Các trường đào tạo chuyên ngành này có lợi thế rõ rệt về đầu ra.

Sinh viên tốt nghiệp các học viện quân sự miễn học phí của Trung Quốc được phong quân hàm sĩ quan sau khi ra trường. Trong khi đó, sinh viên tốt nghiệp học viện công an có hơn 90% khả năng được tuyển vào lực lượng cảnh sát thông qua hệ thống tuyển dụng trên toàn quốc. Chỉ tiêu đào tạo cũng được xây dựng dựa trên nhu cầu nhân sự dự kiến.

Các công việc trong khu vực công cũng có mức thu nhập khá tốt so với mặt bằng địa phương. Một cảnh sát mới vào nghề tại Thượng Hải có thể nhận hơn 220.000 nhân dân tệ (khoảng 860 triệu đồng) mỗi năm, gần gấp đôi mức lương trung bình 114.000 nhân dân tệ của lao động khu vực tư nhân. “Với mức lương này, tôi không chỉ có thể tự lo cho bản thân mà còn chăm lo cho gia đình trong tương lai”, một học sinh ở Thượng Hải cho biết. Em đã chọn học viện công an thay vì một trường đại học nghiên cứu có danh tiếng.

Tuy nhiên, lựa chọn này cũng đi kèm rủi ro. Với một học sinh 18 tuổi, lựa chọn theo học trường công an, quân đội đồng nghĩa với việc sớm định hướng nghề nghiệp và có rất ít cơ hội chuyển hướng sau này.

"Một khi đã chọn học viện công an, về cơ bản bạn cũng đã chọn nghề cảnh sát. Nếu sau bốn năm bạn nhận ra mình không muốn trở thành cảnh sát, việc chuyển sang một lĩnh vực khác sẽ khó khăn", một giảng viên của Đại học Công an Nhân dân Trung Quốc, đề nghị giấu tên, cho biết.

Hoàng Linh