Học nghề mở cánh cửa tự lập cho người khuyết tật

Học viên khuyết tật tham quan, trải nghiệm tại một công ty may ở Hà Tĩnh.

Không chỉ trao cho người khuyết tật một nghề để mưu sinh, giáo dục nghề nghiệp tại Hà Tĩnh đang từng bước gắn đào tạo với nhu cầu thực tế của thị trường lao động, mở ra cơ hội việc làm phù hợp, giúp học viên có thu nhập và tự tin hơn trong cuộc sống.

Từ lớp học nghề đến cánh cửa việc làm

Năm 2014, nhờ chính sách hỗ trợ dành cho người khuyết tật, anh Hồ Văn Thưởng (SN 1985, trú xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) tìm đến Trung tâm Công tác xã hội - Giáo dục nghề nghiệp cho người khuyết tật tỉnh Hà Tĩnh học nghề tin học.

Sau khi hoàn thành khóa học, anh trở về quê mở một ki-ốt nhỏ sửa chữa máy móc, đồng thời nhận các công việc văn phòng. Tuy nhiên, do khó khăn về mặt bằng, cơ sở phải đóng cửa sau một thời gian.

Không bỏ cuộc, anh Thưởng vào Đà Nẵng tìm việc, tự nghiên cứu sản xuất các sản phẩm lưu niệm thủ công để bán. Khi công việc dần ổn định, dịch Covid-19 bùng phát khiến hoạt động buôn bán phải tạm dừng.

Năm 2020, anh tiếp tục ra Hà Nội tìm kiếm cơ hội. Tại đây, anh được một đơn vị tuyển dụng làm công việc giám sát camera. Công việc duy trì ổn định đến nay, mang lại nguồn thu nhập đều đặn và giúp anh chủ động sắp xếp cuộc sống.

“Đối với người khuyết tật, được học nghề và có một việc làm ổn định, không phải phụ thuộc vào gia đình là điều rất quý giá. Để có ngày hôm nay, chúng tôi rất biết ơn những chính sách hỗ trợ, bởi nhờ đó chúng tôi có cơ hội học nghề, có việc làm và từng bước tự lo cho cuộc sống của mình”, anh Thưởng chia sẻ.

Từ một người từng phải tự tìm kiếm cơ hội việc làm, anh Thưởng nay còn trở thành cầu nối đưa những học viên khuyết tật khác đến với doanh nghiệp. Trong thời gian làm việc tại Hà Nội, anh đã kết nối, tuyển dụng một số học viên sau khi hoàn thành khóa học tại Trung tâm ra Hà Nội làm việc.

Câu chuyện của anh Thưởng cho thấy, giá trị của đào tạo nghề không chỉ nằm ở một chứng chỉ hay những kỹ năng được trang bị trong lớp học. Quan trọng hơn, đó là cơ hội để người khuyết tật tự tạo dựng cuộc sống bằng chính sức lao động của mình.

Học viên khuyết tật tham quan, trải nghiệm thực tế tại Ki-ốt in ấn quảng cáo và sửa chữa trên địa bàn Hà Tĩnh.

Tại Trung tâm Công tác xã hội - Giáo dục nghề nghiệp cho người khuyết tật tỉnh Hà Tĩnh, năm 2026 có 100 học viên khuyết tật đang được đào tạo nghề thuộc khóa 36 và 37.

Một trong những hướng được Trung tâm chú trọng là đưa học viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay trong quá trình học. Theo kế hoạch năm 2026, học viên khóa 36 được tham quan, trải nghiệm tại Công ty TNHH HAIVINA Nam Hồng Lĩnh cùng một số cơ sở sửa chữa điện dân dụng, đánh máy, photocopy, in ấn, quảng cáo trên địa bàn.

Qua những chuyến trải nghiệm, học viên được quan sát dây chuyền sản xuất, tìm hiểu quy trình vận hành, yêu cầu về an toàn lao động, tác phong công nghiệp và những kỹ năng cần thiết tại nơi làm việc.

Đặc biệt, các em có cơ hội trao đổi trực tiếp với bộ phận tuyển dụng của doanh nghiệp, tìm hiểu vị trí việc làm, thậm chí được phỏng vấn, đăng ký học việc sau khi hoàn thành khóa đào tạo.

Đây là cách Trung tâm từng bước hình thành một hành trình khép kín: học nghề – trải nghiệm thực tế – kết nối doanh nghiệp – tìm việc làm.

Không chỉ dạy nghề, còn đồng hành để giữ việc

Để nâng cao chất lượng đào tạo, Trung tâm thường xuyên kiểm tra hoạt động dạy và học tại các lớp nghề. Cuối tháng 7/2026, đoàn công tác do ông Thái Ngọc Lâm, Giám đốc Trung tâm, làm Trưởng đoàn đã kiểm tra các lớp May công nghiệp, Mây tre đan và Sửa chữa điện dân dụng.

Nội dung kiểm tra không chỉ tập trung vào chương trình, giáo án, kết quả học tập mà còn chú trọng cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hành, an toàn lao động, sức khỏe và việc thực hiện các chế độ, chính sách đối với học viên.

Tại các lớp học, học viên duy trì nền nếp, tích cực thực hành. Giáo viên bám sát chương trình, chú trọng rèn kỹ năng thực tế, đồng thời hướng dẫn học viên tuân thủ các yêu cầu về an toàn trong quá trình học nghề.

Theo ông Thái Ngọc Lâm, giải quyết việc làm sau đào tạo là một trong những mục tiêu quan trọng của Trung tâm. Vì vậy, đơn vị xác định phương châm là làm cầu nối giữa doanh nghiệp – học viên – gia đình – chính quyền địa phương.

Trung tâm chủ động nắm bắt nhu cầu tuyển dụng, giới thiệu những học viên có tay nghề, năng lực phù hợp; đồng thời tư vấn để học viên và gia đình lựa chọn công việc phù hợp với sức khỏe, hoàn cảnh và khả năng của từng người.

Ông Thái Ngọc Lâm, Giám đốc Trung tâm kiểm tra hoạt động đào tạo nghề cho người khuyết tật tại các cơ sở trên địa bàn.

Với doanh nghiệp, Trung tâm hỗ trợ cung cấp thông tin về năng lực nghề nghiệp của người khuyết tật, tạo điều kiện để học viên được tham quan, trải nghiệm, thực hành và phỏng vấn trước khi tuyển dụng.

Đối với chính quyền địa phương, Trung tâm tăng cường kết nối để nắm bắt điều kiện, nhu cầu việc làm tại từng địa bàn; qua đó góp phần hỗ trợ hình thành các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp và mô hình tạo việc làm phù hợp.

Đáng chú ý, sự đồng hành không dừng lại khi học viên được nhận vào làm. Trung tâm tiếp tục theo dõi, nắm bắt tình hình và hỗ trợ tháo gỡ khó khăn trong thời gian đầu, hướng đến mục tiêu giúp người khuyết tật không chỉ có việc làm mà còn duy trì được việc làm, có thu nhập và ổn định cuộc sống.

Với Nguyễn Thị Thương (SN 2000, trú phường Bắc Hồng Lĩnh), hiện học nghề may tại Trung tâm, mong muốn giản dị là “có nghề” để sau này tìm được một công việc phù hợp.

Mong muốn ấy cũng là đích đến của chính sách hỗ trợ giáo dục nghề nghiệp dành cho người khuyết tật: từ trao cơ hội học nghề đến mở cánh cửa việc làm.

Khi một người khuyết tật có thể tự kiếm sống bằng nghề được đào tạo, giá trị của chính sách không chỉ nằm ở sự hỗ trợ trước mắt mà đã trở thành điểm tựa để họ tự tin hòa nhập, lập nghiệp và chủ động hơn trong cuộc sống.

Mỗi nghề được trao là một cơ hội. Mỗi việc làm có được là một bước tiến trên hành trình tự lập. Phía sau một người khuyết tật có việc làm ổn định là một gia đình bớt đi gánh nặng, một con người thêm niềm tin và xã hội có thêm một công dân được trao cơ hội khẳng định giá trị của mình.

Học nghề không chỉ để có một công việc. Với người khuyết tật, đó còn là hành trình bước ra khỏi sự tự ti, mở cánh cửa tự lập và tự tin bước vào đời.

Tiến Hiệp