Học nghề là lựa chọn chủ động cho tương lai

Sinh viên được học nghề với trang thiết bị hiện đại.

Chọn nghề theo năng lực, không theo tâm lý đám đông

Những ngày đầu tháng 7, khu vực tuyển sinh của Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) liên tục đón học sinh và phụ huynh đến tìm hiểu thông tin, đăng ký nhập học. Không ít em đã xác định hướng đi từ rất sớm, thay vì chờ kết quả xét tuyển đại học mới tính toán như trước.

Sau nhiều ngày cân nhắc, em Nguyễn Lê Mai Hương, học sinh Trường THPT số 1 Tuy Phước, quyết định đăng ký ngành Kế toán. Đi cùng nữ sinh là ông ngoại - người trực tiếp tìm hiểu môi trường đào tạo trước khi gia đình đưa ra quyết định.

Ông Lê Diễn (SN 1962) cho biết, trước khi nộp hồ sơ, gia đình đã tham khảo ý kiến của nhiều người có con em từng học tại trường. Qua tìm hiểu, ông nhận thấy môi trường học tập bảo đảm, cơ sở vật chất đầy đủ, việc quản lý học sinh chặt chẽ nên yên tâm gửi gắm cháu gái theo học.

Là chị cả trong gia đình có ba chị em, Mai Hương luôn ý thức được những vất vả của cha mẹ. Gia đình làm nông, ngoài vụ mùa còn phải đi làm thuê để lo cho các con ăn học. Vì vậy, nữ sinh lựa chọn học cao đẳng với mong muốn sớm có nghề nghiệp ổn định, giảm bớt gánh nặng cho gia đình. Sau khi tốt nghiệp, em dự định tiếp tục học liên thông để nâng cao trình độ.

Em Lê Tuấn Anh cùng mẹ đến đăng ký học ngành Kỹ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính.

Không chỉ Mai Hương, nhiều học sinh cũng chủ động lựa chọn học nghề ngay từ khi còn học lớp 12.

Em Lê Tuấn Anhquyết định đăng ký ngành Kỹ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn trước khi bước vào Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 bởi đây là lĩnh vực em yêu thích từ lâu.

"Em nhận thấy năng lực của mình phù hợp với nghề hơn là chạy theo việc vào đại học. Nhà cũng cách trường chỉ vài cây số nên thuận tiện đi lại. Nếu lịch học dày, em sẽ đăng ký ở ký túc xá vì điều kiện sinh hoạt khá đầy đủ", Tuấn Anh chia sẻ.

Theo nam sinh, chị gái từng học tại trường nên em có điều kiện tìm hiểu trước về chương trình đào tạo, cơ sở vật chất cũng như cơ hội việc làm sau tốt nghiệp. Chính những thông tin đó càng giúp em thêm tin tưởng vào lựa chọn của mình.

Những câu chuyện của Mai Hương hay Tuấn Anh cho thấy, quyết định học nghề hôm nay không còn xuất phát từ tâm lý "không đậu đại học" như trước đây. Thay vào đó, nhiều học sinh đã chủ động lựa chọn con đường phù hợp với năng lực, điều kiện gia đình và định hướng nghề nghiệp của bản thân.

Học nghề gắn với việc làm

Thầy và trò Khoa Công nghệ Ô tô trong giờ thực hành.

Theo ông Nguyễn Quốc Vỹ, Trưởng phòng Tuyển sinh - Hợp tác Quốc tế, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn, từ tháng 7 đến tháng 9 là cao điểm tuyển sinh hệ trung cấp và cao đẳng.

Theo ông Vỹ, những năm gần đây, nhận thức của xã hội về giáo dục nghề nghiệp có nhiều chuyển biến tích cực. Ngày càng nhiều học sinh lựa chọn học nghề ngay sau THPT không phải vì thiếu cơ hội vào đại học, mà bởi các em xác định rõ sở thích, năng lực và mong muốn sớm tham gia thị trường lao động.

Để đáp ứng nhu cầu đó, nhà trường không chỉ chú trọng chương trình đào tạo mà còn đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất và điều kiện học tập. Đối với hệ trung cấp, học sinh vừa học nghề, vừa học chương trình văn hóa gồm ba môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn, Lịch sử cùng một môn gắn với ngành nghề đào tạo. Hệ thống xưởng thực hành, trang thiết bị đào tạo, khu ký túc xá, căn tin cùng các điều kiện sinh hoạt được đầu tư nhằm tạo môi trường học tập thuận lợi, an toàn cho học sinh, sinh viên.

Một trong những điểm nhấn của chương trình đào tạo là gắn chặt với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Trong quá trình học, sinh viên được thực hành tại doanh nghiệp thông qua các chương trình liên kết giữa nhà trường và đơn vị sử dụng lao động. Cùng với đó, nhiều suất học bổng được trao cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn nhưng nỗ lực vươn lên trong học tập.

"Sau khi tốt nghiệp, nhà trường tiếp tục phối hợp với doanh nghiệp để giới thiệu việc làm, giúp sinh viên có cơ hội làm việc với mức thu nhập ổn định", ông Vỹ cho biết.

Không dừng lại ở đào tạo nghề, nhà trường còn mở ra cơ hội học tập lâu dài cho người học. Hiện đơn vị liên kết với nhiều trường đại học như Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh, Trường Đại học Nha Trang... tạo điều kiện để sinh viên học liên thông, nâng cao trình độ sau khi tốt nghiệp.

Phần lớn học sinh lựa chọn học tại trường là những em có hoàn cảnh khó khăn hoặc thuộc nhóm yếu thế. Vì vậy, mục tiêu của nhà trường không chỉ là đào tạo nghề, mà còn giúp người học có việc làm, cải thiện thu nhập và từng bước thay đổi cuộc sống.

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng coi trọng kỹ năng thực hành và năng lực nghề nghiệp, việc nhiều học sinh chủ động lựa chọn học nghề phản ánh sự thay đổi tích cực trong tư duy định hướng sau THPT. Giáo dục nghề nghiệp không còn được nhìn nhận là phương án dự phòng, mà đang dần trở thành một lựa chọn thực chất, giúp người trẻ sớm lập nghiệp, có thu nhập ổn định và vẫn rộng mở cơ hội học tập, phát triển ở những bậc học cao hơn nếu có nhu cầu.

Dung Nguyễn