Hoạt động 'chưa từng có' của ngành Y tế TP.HCM

TP.HCM bước vào giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sống, trong đó chăm sóc sức khỏe được xác định là một trong những trụ cột quan trọng. Trong bối cảnh đó, ngành Y tế TP.HCM xây dựng và thực hiện đề án khám sức khỏe và sàng lọc toàn dân giai đoạn 2026-2030. Đây được xem là bước đi mang tính chiến lược, không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt mà còn đặt nền móng cho hệ thống y tế bền vững trong tương lai.

Khám sức khỏe miễn phí cho 15 triệu dân

Tại Hội nghị Thành ủy TP.HCM lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025-2030, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã đưa ra yêu cầu mang tính đột phá: trong năm 2026, gần 15 triệu người dân TP.HCM phải được khám, tầm soát sức khỏe ít nhất một lần.

Theo ông Quang, đây là nhiệm vụ bắt buộc nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. TP.HCM được kỳ vọng là địa phương tiên phong, xung phong thực hiện trước để tạo tiền đề nhân rộng trên cả nước.

Dù ngành y tế bày tỏ lo ngại về khối lượng công việc khổng lồ và đề xuất triển khai theo từng giai đoạn, Bí thư Thành ủy vẫn kiên quyết yêu cầu thực hiện đồng bộ trong năm 2026.

“Phải làm ngay, không chia giai đoạn; với tiềm lực ngành y tế TP.HCM mà không làm được là chưa ổn. Có khó khăn, vướng mắc gì thì báo cáo ngay để tháo gỡ", Bí thư Thành ủy nhấn mạnh

Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Tiền Phong.

Trước đó, Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM đã ban hành kế hoạch thực hiện Nghị quyết 72 với nhiều mục tiêu cụ thể trong giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, từ năm 2026, người dân TP.HCM sẽ được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần. Một điểm mới quan trọng là mỗi người dân sẽ có sổ sức khỏe điện tử, giúp theo dõi tình trạng sức khỏe xuyên suốt theo vòng đời.

Không dừng lại ở đó, TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030, người dân sẽ được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế cũng được nâng lên trên 95% vào năm 2026 và tiến tới bao phủ toàn dân vào năm 2030.

Song song với chính sách, hệ thống y tế cơ sở sẽ được đầu tư mạnh mẽ. 100% trạm y tế cấp xã được nâng cấp về cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân lực. Đến năm 2027, mỗi trạm y tế có ít nhất 4 bác sĩ, và tỷ lệ khám chữa bệnh tại tuyến cơ sở bằng bảo hiểm y tế sẽ tăng lên trên 20%.

Sau chỉ đạo của Bí thư Thành ủy, Sở Y tế đã triển khai hội thảo góp ý đề án. Tại đây, Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Phước Lộc một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của y tế trong chiến lược phát triển dài hạn của thành phố.

Theo ông Lộc, TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2045 trở thành đô thị ngang tầm các thành phố lớn trên thế giới và đến năm 2050 là đô thị đáng sống hàng đầu khu vực. Để đạt được mục tiêu này, y tế - cùng với giáo dục và môi trường - là ba trụ cột then chốt.

Tuy nhiên, ngành y tế đang đối mặt nhiều thách thức như gia tăng bệnh không lây nhiễm, già hóa dân số, các vấn đề sức khỏe tâm thần và học đường. Điều này đòi hỏi phải củng cố mạnh mẽ hệ thống y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe ban đầu. Định hướng thời gian tới là đưa y tế đến gần người dân, chuyển từ cách tiếp cận bị động sang chủ động trong chăm sóc sức khỏe.

"Thành phố sẽ xây dựng hệ thống y tế đa tầng, trong đó y tế cơ sở đóng vai trò nền tảng, y tế chuyên sâu là động lực, còn chuyển đổi số là công cụ hỗ trợ", ông Lộc nói.

Người dân khám chữa bệnh "phi địa giới"

Đề án khám sức khỏe và sàng lọc toàn dân của TP.HCM giai đoạn 2026-2030 được thiết kế theo mô hình 3 lớp dịch vụ liên thông gồm: khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh có tổ chức, tạo thành quy trình khép kín từ phát hiện sớm đến điều trị và theo dõi lâu dài.

Điểm nhấn của mô hình cho phép người dân khám chữa bệnh không phụ thuộc địa giới hành chính. Y tế cơ sở sẽ đảm nhận khám ban đầu và sàng lọc, trong khi các cơ sở chuyên sâu thực hiện chẩn đoán, điều trị. Mỗi người dân được cấp mã định danh riêng, đi kèm hồ sơ sức khỏe điện tử để quản lý xuyên suốt, hạn chế trùng lặp và đảm bảo liên thông dữ liệu.

PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết đề án sẽ huy động toàn bộ hệ thống y tế, bao gồm cả công lập và tư nhân.

"Các cơ sở đủ điều kiện sẽ được tham gia chương trình, không phân biệt địa bàn, giúp người dân linh hoạt lựa chọn nơi khám. Danh sách cơ sở đạt chuẩn sẽ được công khai minh bạch", ông Thượng cho biết.

PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế cho biết đề án sẽ huy động toàn bộ hệ thống y tế, bao gồm cả công lập và tư nhân. Ảnh: Long Hiếu.

Bên cạnh đó, các đội chăm sóc sức khỏe cộng đồng và trạm y tế sẽ chủ động tiếp cận người dân, đặc biệt là nhóm người cao tuổi, người yếu thế, người khuyết tật, nhằm đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.

Một trong những điểm cốt lõi của đề án là xây dựng hệ thống dữ liệu lớn về sức khỏe người dân TP.HCM. Theo ông Thượng, đây là cơ hội để chuyển từ quản lý bệnh sang quản lý sức khỏe ngay từ khi người dân còn khỏe mạnh.

Ngành y tế cũng sẽ xây dựng hệ thống phần mềm quản lý thống nhất, yêu cầu tất cả cơ sở tham gia cập nhật dữ liệu khám sức khỏe, làm cơ sở để quản lý thông tin và thanh toán chi phí từ ngân sách.

Ngành y tế sẽ tổng hợp dữ liệu từ các đợt khám trước đây, kết hợp với dữ liệu mới để hình thành bức tranh toàn diện về tình trạng sức khỏe cộng đồng. Trên cơ sở đó, các chương trình can thiệp sẽ được thiết kế phù hợp với từng nhóm nguy cơ.

"Trước mắt, thành phố sẽ đánh giá mặt bằng sức khỏe chung, phân tầng nguy cơ, sau đó triển khai tầm soát theo từng nhóm với danh mục bệnh lý phù hợp, học hỏi kinh nghiệm quốc tế để tối ưu hiệu quả", ông Thượng cho hay.

Trong giai đoạn 2026-2030, mỗi năm thành phố sẽ luân chuyển ít nhất 1.000 bác sĩ về làm việc tại trạm y tế cấp xã, đồng thời bổ sung bác sĩ cơ hữu để đảm bảo đủ nhân lực theo yêu cầu.

Y tế cơ sở sẽ đóng vai trò nòng cốt trong chăm sóc sức khỏe ban đầu, đặc biệt với các nhóm yếu thế. Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp tiếp tục đảm nhiệm việc khám sức khỏe định kỳ cho người lao động.

Về ngân sách khai đề án quy mô lớn này, TP.HCM sẽ bố trí xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt. Đối với các dịch vụ cao hơn tại cơ sở tư nhân, người dân có thể chi trả phần chênh lệch, tương tự cơ chế bảo hiểm y tế.

Trong năm 2026, gần 15 triệu người dân TP.HCM phải được khám, tầm soát sức khỏe ít nhất một lần. Ảnh: Khương Nguyễn.

Với cách tiếp cận toàn diện và quyết liệt, đề án khám sức khỏe toàn dân của TP.HCM không chỉ nhằm phát hiện sớm bệnh tật mà còn hướng tới xây dựng một hệ thống y tế hiện đại, công bằng và hiệu quả.

Việc quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời, kết hợp với dữ liệu số hóa, sẽ giúp ngành y tế nắm bắt chính xác tình trạng sức khỏe cộng đồng, từ đó đưa ra các chính sách phù hợp và kịp thời.

Trong dài hạn, đây được xem là bước chuyển quan trọng giúp TP.HCM tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành đô thị đáng sống, nơi mọi người dân đều được chăm sóc sức khỏe một cách liên tục, toàn diện và chất lượng.

Nguyễn Thuận