Hoàn thiện chính sách hòa giải ở cơ sở, quản lý lao động Việt Nam ở nước ngoài

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đại biểu Quốc hội dành phút mặc niệm tưởng nhớ Chủ tịch Quốc hội Lào Saysomphone Phomvihane. Ảnh: quochoi.vn

Trước khi bắt đầu nội dung Phiên thảo luận ở hội trường, Quốc hội dành phút mặc niệm tưởng nhớ Chủ tịch Quốc hội Lào Saysomphone Phomvihane.

Bảo đảm nguồn lực cho hòa giải ở cơ sở vùng khó khăn

Thảo luận về dự án Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), các đại biểu Nguyễn Đặng Ân (đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn), Chamaléa Thị Thủy (đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa), Dương Khắc Mai (đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) đánh giá dự thảo đã bổ sung nhiều quy định phù hợp với vùng đồng bào dân tộc thiểu số như sử dụng tiếng nói, chữ viết dân tộc; bố trí hòa giải viên là người dân tộc thiểu số; người phiên dịch; phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín.

Đại biểu Chamaléa Thị Thủy cho rằng quy định tổ hòa giải tại địa bàn có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống phải có hòa giải viên là người dân tộc thiểu số, cùng việc khuyến khích người có uy tín, già làng, trưởng bản tham gia. Đây là bước tiến thể hiện sự tôn trọng bản sắc văn hóa và bảo đảm quyền tiếp cận công lý bình đẳng.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu mở đầu Phiên thảo luận. Ảnh: quochoi.vn

Tuy nhiên, các đại biểu lưu ý, để những quy định này đi vào thực tế cần bảo đảm nguồn lực phù hợp. Đại biểu Nguyễn Đặng Ân phân tích, điều kiện hoạt động của tổ hòa giải ở đô thị khác với miền núi, biên giới, nơi địa bàn rộng, dân cư phân tán, nhiều thành phần dân tộc. Vì vậy, chi phí đi lại, yêu cầu về ngôn ngữ, tài liệu, tập huấn và khả năng tiếp cận công nghệ cũng có sự khác biệt.

Đại biểu Dương Khắc Mai nhấn mạnh, tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, hiệu quả hòa giải không chỉ phụ thuộc vào kiến thức pháp luật mà còn đòi hỏi người hòa giải am hiểu ngôn ngữ, phong tục tập quán và có uy tín. Do đó, cần rà soát các quy định liên quan; ưu tiên nguồn lực, bồi dưỡng hòa giải viên biết tiếng dân tộc thiểu số, phát huy vai trò của người có uy tín và xây dựng tài liệu nghiệp vụ phù hợp với từng địa bàn.

Các đại biểu cho rằng hòa giải ở cơ sở có ý nghĩa xã hội rất lớn, góp phần giảm vụ việc phải đưa ra tòa án, tiết kiệm chi phí cho nhà nước, xã hội và người dân; đồng thời giữ gìn trật tự, tình làng nghĩa xóm và hạnh phúc gia đình. Vì vậy nhiều ý kiến tán thành chuyển từ cơ chế Nhà nước “hỗ trợ” sang “bảo đảm kinh phí” cho công tác hòa giải trong khả năng cân đối ngân sách.

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân đề nghị việc phân bổ nguồn lực phải tính đến đặc điểm địa bàn và chi phí thực tế, tránh áp dụng cơ chế bình quân. Đại biểu Lê Hoàng Anh, đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai kiến nghị đưa miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số vào tiêu chí ưu tiên trong công thức phân bổ và định mức chi, bảo đảm các cơ chế đặc thù về hòa giải viên, người có uy tín, ngôn ngữ, phiên dịch có đủ nguồn lực thực hiện.

Trong phần giải trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, chính sách hòa giải tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và địa bàn khó khăn là nội dung mới được dự thảo bổ sung nhằm khắc phục các bất cập thực tiễn. Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến, đồng thời rà soát để bảo đảm thống nhất với Luật Ngân sách nhà nước và các quy định liên quan.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng khẳng định, Bộ Tư pháp sẽ phối hợp với các cơ quan của Chính phủ và cơ quan thẩm tra tiếp tục hoàn thiện dự thảo, xác định rõ những nội dung nào có thể đưa ngay vào luật và nội dung nào cần tiếp tục quy định trong văn bản dưới luật.

Cân nhắc ưu tiên lao động chất lượng cao làm việc ở nước ngoài

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đa số đại biểu Quốc hội tán thành việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật hiện hành nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý thông thoáng, minh bạch, tạo thuận lợi cho người lao động và doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và nội luật hóa các cam kết quốc tế.

Quang cảnh Phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Các đại biểu đánh giá cao việc dự thảo tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, cắt giảm điều kiện kinh doanh, tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, góp phần phát triển thị trường lao động hiện đại và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Về chính sách đối với người lao động đi làm việc ở nước ngoài, nhiều đại biểu tán thành chủ trương ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao và cơ chế đặc thù đối với một số ngành nghề, lĩnh vực nhà nước ưu tiên phát triển. Tuy nhiên, các đại biểu đề nghị đánh giá kỹ tác động của chính sách này đối với thị trường lao động trong nước.

Đại biểu Trần Văn Lâm, đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh bày tỏ băn khoăn, quy định “ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo và có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài” có thể làm giảm sức hấp dẫn của môi trường đầu tư trong nước.

Đại biểu Ngô Trung Thành, đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk cho rằng Việt Nam hiện nay không thừa, thậm chí còn thiếu lao động chất lượng cao trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ số, công nghệ cao, năng lượng, y tế, công nghiệp chế tạo.... Đây là những ngành mà được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới. Do đó, đại biểu đề nghị chỉ ưu tiên đưa lao động chất lượng cao đi làm việc ở nước ngoài khi nguồn nhân lực trong nước đã đáp ứng hoặc vượt nhu cầu; hoặc khi việc đưa lao động ra nước ngoài nhằm đào tạo, tích lũy kinh nghiệm cho những lĩnh vực chiến lược mà đất nước đang cần.

T.K