Hoàn thiện chế tài, đảm bảo tính thống nhất trong xử lý vi phạm hành chính

Bảo đảm mức phạt tương xứng, không thu hẹp tình tiết giảm nhẹ

Góp ý Điều 9 về tình tiết giảm nhẹ, ĐBQH Trần Văn Tuấn cho rằng quy định tình tiết giảm nhẹ đối với “người từ đủ 70 tuổi trở lên” chưa thật sự phù hợp, bởi có thể thu hẹp phạm vi những trường hợp cần được xem xét.

Theo đại biểu, tinh thần tại Nghị quyết số 01/NQ-HĐTP ngày 2/10/2007 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao và Thông tư liên tịch số 04/2021/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BQP xác định người “quá già yếu” có thể là người từ 70 tuổi trở lên hoặc người từ 60 tuổi trở lên nhưng thường xuyên đau ốm.

Quang cảnh phiên thảo luận tại Tổ 7. Ảnh: Tiến Cường

Vì vậy, đại biểu Trần Văn Tuấn đề nghị giữ tình tiết “người già yếu” như Luật hiện hành, để cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét cả trường hợp người từ đủ 60 tuổi trở lên nhưng thường xuyên đau ốm.

Đối với quy định về phạt tiền tại khoản 1 Điều 24 và nguyên tắc xác định, phân định thẩm quyền xử phạt tại Điều 40, đại biểu đề nghị đánh giá kỹ tác động của việc đồng thời áp dụng các cơ chế tăng mức phạt.

Theo phân tích, cùng một hành vi vi phạm, mức phạt đối với tổ chức gấp 2 lần cá nhân; tại một số địa bàn thuộc thành phố, mức phạt đối với một số hành vi có thể tiếp tục được nâng lên tối đa 2 lần mức phạt chung. Nếu đồng thời áp dụng cả hai cơ chế, tổ chức vi phạm tại địa bàn thành phố có thể chịu mức phạt tối đa gấp 4 lần mức phạt đối với cá nhân thực hiện hành vi tương tự tại địa bàn khác.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tại Tổ 7. Ảnh: Tiến Cường

Đại biểu Trần Văn Tuấn đề nghị làm rõ căn cứ xác định địa bàn áp dụng mức phạt cao hơn, đánh giá đầy đủ tác động của việc tăng phạt và bảo đảm mức phạt tương xứng với tính chất, mức độ vi phạm, hậu quả xảy ra cũng như điều kiện kinh tế - xã hội của địa bàn; tránh chênh lệch quá lớn về mức phạt chỉ do khác biệt về chủ thể và địa bàn vi phạm.

Liên quan đến mức phạt tối đa, đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh đề nghị nghiên cứu lại mức phạt đối với lĩnh vực thú y, trong đó có thuốc thú y. Theo dự thảo, mức phạt tối đa trong lĩnh vực này là 50 triệu đồng, trong khi lĩnh vực chăn nuôi, phân bón, bảo vệ và kiểm dịch thực vật là 100 triệu đồng.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu quy định mức phạt tối đa đối với lĩnh vực thú y hoặc thuốc thú y tương đồng với lĩnh vực bảo vệ và kiểm dịch thực vật. Việc xác định mức phạt cần dựa trên tính chất, mức độ nguy hiểm và phạm vi tác động của hành vi vi phạm, trong đó tính đến cả sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh, thuốc thú y được sử dụng trực tiếp trong chăn nuôi, có thể để lại tồn dư trong thực phẩm. Việc sử dụng không đúng quy định, nhất là lạm dụng thuốc và kháng sinh, có nguy cơ làm gia tăng kháng kháng sinh, ảnh hưởng đến sức khỏe con người và môi trường. Do đó, cần đánh giá đầy đủ các yếu tố này để bảo đảm mức phạt tương xứng, đủ sức răn đe và phòng ngừa vi phạm.

Rõ trách nhiệm, thống nhất quy định giữa các Luật

Đối với khoản 3 Điều 25 quy định trường hợp luật khác quy định mức phạt tiền tối đa thì thực hiện theo luật đó, đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh đề nghị cân nhắc bỏ quy định này.

Theo đại biểu, Luật Xử lý vi phạm hành chính về cơ bản là luật chung về xử lý vi phạm hành chính. Trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật do cùng một cơ quan ban hành có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của văn bản được ban hành sau theo nguyên tắc của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Vì vậy, không cần thiết quy định thêm nội dung này trong dự thảo.

ĐBQH Nguyễn Thị Kim Anh phát biểu tại phiên thảo luận tổ.

Đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh đồng thời đề nghị rà soát toàn diện các luật chuyên ngành có quy định về xử lý vi phạm hành chính, nhất là về thẩm quyền, hành vi vi phạm, mức phạt tối đa và các hình thức xử phạt. Theo đại biểu, cần bảo đảm một hành vi vi phạm được xử lý trong một khuôn khổ pháp lý thống nhất, tránh tình trạng cùng tính chất, mức độ vi phạm nhưng mức xử phạt khác nhau mà không có cơ sở rõ ràng, hoặc quy định giữa các luật còn chồng chéo, mâu thuẫn.

Đại biểu dẫn khoản 1 Điều 105 Luật Thủy sản, trong đó quy định mức xử phạt tối đa trong lĩnh vực bảo vệ nguồn lợi thủy sản, hải sản đối với cá nhân là 1 tỷ đồng. Từ đó, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát những quy định tương tự trong các luật chuyên ngành để thống nhất trong dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), đồng thời xem xét bãi bỏ khoản 1 Điều 105 Luật Thủy sản, tránh tình trạng hai luật cùng quy định về một vấn đề.

Liên quan đến quá trình xử lý vi phạm, đại biểu Trần Văn Tuấn đề nghị bổ sung yêu cầu về chứng cứ đối với các vụ việc xảy ra trên biển, đường thủy nội địa hoặc trên phương tiện giao thông.

Theo khoản 1 Điều 46, người có thẩm quyền hoặc chỉ huy tàu bay, thuyền trưởng, trưởng tàu có trách nhiệm tổ chức lập biên bản và chuyển cho người có thẩm quyền xử phạt khi phương tiện về đến sân bay, bến cảng, nhà ga. Đại biểu đề nghị ngoài biên bản và các tài liệu liên quan, đối với vụ việc nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng cần có chứng cứ chứng minh hành vi vi phạm.

Theo đại biểu Trần Văn Tuấn, nếu người phát hiện vi phạm không thuộc thẩm quyền xử phạt chỉ lập biên bản mà không thu thập đầy đủ chứng cứ, cơ quan tiếp nhận có thể gặp khó khăn trong quá trình xử lý, nhất là khi khoảng cách địa lý lớn. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung cụm từ “tài liệu chứng cứ kèm theo” vào quy định về chuyển giao hồ sơ.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ cơ quan Công an có trách nhiệm tiếp nhận quyết định và tổ chức áp giải người phải chấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc tại khoản 3 Điều 98.

Văn Anh