Hỗ trợ tiếp cận công lý

Ông Trương Bốn, Phó Giám đốc Sở Tư pháp thành phố Đà Nẵng.

ÔNG TRƯƠNG BỐN, PHÓ GIÁM ĐỐC SỞ TƯ PHÁP THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG:

Nâng chất lượng trợ giúp ngay từ tố tụng

Quyền được trợ giúp pháp lý chỉ bảo đảm đầy đủ khi người thuộc diện được trợ giúp được nhận diện sớm, được giải thích rõ quyền của mình và kết nối kịp thời với tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý.

Những năm gần đây, công tác phối hợp giữa ngành tư pháp với công an, viện kiểm sát, tòa án đã có nhiều chuyển biến tích cực, giúp số lượng vụ việc tham gia tố tụng ngày càng tăng và chất lượng trợ giúp từng bước được nâng lên. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng vẫn chưa đồng đều.

Ở một số nơi, việc giải thích quyền được trợ giúp pháp lý hoặc giới thiệu người thuộc diện được trợ giúp đến các trung tâm trợ giúp pháp lý chưa được thực hiện thường xuyên, đầy đủ. Điều này dẫn đến tình trạng có trường hợp thuộc diện được trợ giúp nhưng chưa tiếp cận được dịch vụ pháp lý đúng thời điểm.

Thời gian tới, yêu cầu đặt ra là tiếp tục nâng cao chất lượng phối hợp liên ngành, bảo đảm mọi đối tượng thuộc diện trợ giúp pháp lý có nhu cầu đều được tiếp cận dịch vụ kịp thời.

Bên cạnh việc tăng cường công tác truyền thông, cần chú trọng hơn đến chất lượng tham gia tố tụng của đội ngũ trợ giúp viên pháp lý, luật sư thực hiện trợ giúp pháp lý; nâng cao năng lực nghiên cứu hồ sơ, tranh tụng và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người được trợ giúp.

Khi chất lượng trợ giúp pháp lý được nâng lên, người yếu thế sẽ có thêm niềm tin vào hệ thống tư pháp và cơ hội tiếp cận công lý cũng được bảo đảm tốt hơn.

Ông Zơrâm Nhói, Trợ giúp viên pháp lý Chi nhánh số 2 (Đông Giang - Tây Giang), Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 2 thành phố Đà Nẵng.

ÔNG ZƠRÂM NHÓI, TRỢ GIÚP VIÊN PHÁP LÝ CHI NHÁNH SỐ 2 (ĐÔNG GIANG - TÂY GIANG), TRUNG TÂM TRỢ GIÚP PHÁP LÝ NHÀ NƯỚC SỐ 2 THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG:

Đưa pháp luật đến gần người dân hơn

Ở nhiều xã miền núi, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khó khăn lớn nhất của người dân là khả năng tiếp cận thông tin pháp luật. Nhiều người dân chưa biết mình thuộc diện được trợ giúp pháp lý miễn phí, chưa hiểu rõ các quyền cơ bản của mình khi tham gia các quan hệ dân sự hoặc khi vướng vào các vụ việc pháp lý.

Rõ ràng, nhiều tranh chấp đất đai, hôn nhân gia đình, vay mượn tài sản hay các vụ việc liên quan đến trẻ vị thành niên có thể được hạn chế từ sớm nếu người dân được tiếp cận thông tin đầy đủ. Vì vậy, truyền thông pháp luật cần được thực hiện bằng những hình thức gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với đặc điểm văn hóa của từng địa bàn.

Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vai trò của già làng, người có uy tín, cán bộ thôn, hội phụ nữ, đoàn thanh niên rất quan trọng. Đây là những người gần dân nhất, hiểu phong tục tập quán và có khả năng chuyển tải nội dung pháp luật thành những câu chuyện đời sống cụ thể.

Trong nhiều trường hợp, việc có thêm người phiên dịch hoặc người am hiểu ngôn ngữ, phong tục địa phương giúp hoạt động trợ giúp pháp lý đạt hiệu quả cao hơn. Cùng với truyền thông trực tiếp, cần tiếp tục duy trì các đợt trợ giúp pháp lý lưu động, đưa trợ giúp viên đến tận thôn, nóc để tư vấn, giải đáp và hướng dẫn cho người dân...

Luật sư Nguyễn Thanh Tân, Đoàn Luật sư thành phố Đà Nẵng.

LUẬT SƯ NGUYỄN THANH TÂN, ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG:

Không để người yếu thế bị bỏ sót quyền lợi

Trong hoạt động tố tụng, thời điểm người thuộc diện trợ giúp pháp lý được nhận diện và tiếp cận dịch vụ hỗ trợ có ý nghĩa rất quan trọng. Nếu được thông báo quyền ngay từ giai đoạn điều tra, họ sẽ có điều kiện chuẩn bị tốt hơn về tâm lý, chứng cứ, tài liệu và cách thức bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Đối với người bị buộc tội là trẻ vị thành niên, người dân tộc thiểu số, người khuyết tật, người cao tuổi hoặc người có hoàn cảnh khó khăn, việc thiếu thông tin thường khiến họ gặp nhiều bất lợi trong quá trình làm việc với cơ quan tiến hành tố tụng.

Có trường hợp không biết mình được quyền yêu cầu trợ giúp pháp lý, cũng có trường hợp chỉ được kết nối với trợ giúp viên khi vụ việc đã bước sang giai đoạn muộn.

Do đó, cần tăng cường hơn nữa trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng trong việc giải thích quyền được trợ giúp pháp lý và giới thiệu người thuộc diện được trợ giúp đến các tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý.

Song song đó là việc nâng cao chất lượng đội ngũ trợ giúp viên, luật sư tham gia trợ giúp pháp lý để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hoạt động tranh tụng.

Phát huy tích cực vai trò và năng lực của các cơ quan, địa phương để công tác trợ giúp pháp lý phải thực sự là cơ chế bảo đảm sự bình đẳng trước pháp luật, giúp những người có ít điều kiện tự bảo vệ mình vẫn có cơ hội được lắng nghe, được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp bằng những công cụ của pháp luật.

NAM PHƯỚC