Hồ, đập xuống cấp và nỗi lo trước mùa mưa bão

Được xây dựng từ năm 1968, đập Khe Du ở thôn Tân Giang (xã Hương Phố) có dung tích gần 0,32 triệu m³, cung cấp nước tưới cho gần 40 ha đất sản xuất, đồng thời góp phần bảo vệ vùng hạ du với hơn 100 hộ dân. Sau gần 60 năm khai thác, nhiều hạng mục của công trình đã xuống cấp nghiêm trọng, đặc biệt là thân đập đất phía hạ lưu bị xói lở, thấm nước.

“Mấy năm gần đây, đập Khe Du xuống cấp rất nhanh nên người dân chúng tôi lo lắng lắm. Mỗi đợt mưa lớn là cả nhà thấp thỏm, bởi nếu chẳng may xảy ra sự cố thì những hộ ở hạ du sẽ chịu ảnh hưởng đầu tiên. Người dân ở đây mong Nhà nước sớm đầu tư sửa chữa để bà con không còn nơm nớp lo sợ mỗi khi mưa bão đến” - ông Trần Văn Linh (thôn Tân Giang, xã Hương Phố) chia sẻ.

Có dung tích gần 0,25 triệu m³ nước, đập Hiểm ở thôn Trường Thọ, xã Kỳ Khang không chỉ cung cấp nguồn nước tưới cho 30 ha đất sản xuất nông nghiệp mà còn giữ vai trò điều tiết dòng chảy, giảm ngập cho vùng hạ du. Thế nhưng, hiện nay, thân đập bị nứt gãy, xói lở; cống thoát nước nhỏ, hệ thống chân trụ hư hỏng khiến khả năng tiêu thoát lũ không còn đáp ứng yêu cầu. Mỗi khi mưa lớn, nước dâng nhanh gây ngập úng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của gần 200 hộ dân và gây chia cắt cục bộ.

Thân đập Hiểm bị nứt, gãy, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Giữ vai trò cấp nước và điều tiết lũ cho hàng nghìn hộ dân nhưng hồ Khe Giao (xã Toàn Lưu) đang đối mặt nguy cơ mất an toàn khi tràn xả lũ bị xói lở nghiêm trọng, nhiều vị trí sạt, sập. Nếu không được sửa chữa kịp thời, mưa lớn kéo dài có thể làm tình trạng xói lở nghiêm trọng hơn, đe dọa cuộc sống người dân khu vực hạ du gồm các xã Thạch Xuân, Thạch Hà, Toàn Lưu và phường Hà Huy Tập.

Ông Nguyễn Văn Hải (người bên phải) - Cụm trưởng Cụm Bắc Hà, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh cho biết: "Tràn xả lũ hồ Khe Giao bị xói lở nghiêm trọng rất dễ gây xói lộng tràn, ảnh hưởng đến kết cấu thân đập. Khi mưa lớn kéo dài, nguy cơ xảy ra sự cố công trình rất cao. Chúng tôi đã tăng cường kiểm tra, theo dõi diễn biến công trình và kiến nghị sớm bố trí kinh phí để khắc phục, sửa chữa trước mùa mưa bão".

Hà Tĩnh hiện có hơn 100 hồ, đập xuống cấp, trong đó hơn 40 công trình có nguy cơ mất an toàn cao, điển hình như: hồ Nước Đỏ, đập Khe Ruộng (xã Hương Đô); hồ Đá Bạc (xã Hương Bình); hồ Khe Hao (xã Hồng Lộc); hồ Am (xã Vũ Quang); đập Nhâm Xá (phường Nam Hồng Lĩnh); đập Nhà Quan (xã Hương Xuân)... Tuy nhiên, nguồn lực sửa chữa vẫn còn hạn chế, nhiều công trình chỉ được khắc phục tạm thời, khiến nguy cơ mất an toàn ngày càng gia tăng mỗi mùa mưa bão.

Thiên tai ngày càng cực đoan, khó lường, trong khi nhiều hồ, đập vẫn chưa được đầu tư sửa chữa đồng bộ. Để giảm thiểu rủi ro, cùng với việc đẩy nhanh đầu tư sửa chữa các hồ, đập xuống cấp, mỗi người dân cũng cần chủ động trang bị kỹ năng ứng phó, sẵn sàng trước mọi tình huống thiên tai.

Video: Nhiều hồ đập xuống cấp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Nguyễn Tâm