HLV Phan Thanh Hùng - Một đời tận hiến cho bóng đá Việt Nam

Tối 11-8, nhà cầm quân tài hoa Phan Thanh Hùng đã qua đời ở tuổi 66, khép lại một hành trình tận hiến nhưng để lại nhiều giá trị cho các thế hệ sau.

HLV Phan Thanh Hùng qua đời sau quãng thời gian chống chọi bệnh tật. Ảnh: VFF

Dấu ấn đậm nét với bóng đá Thủ đô

Sinh năm 1960 tại Đà Nẵng, HLV Phan Thanh Hùng gần như dành trọn cuộc đời cho bóng đá quê hương và bóng đá Việt Nam. Trưởng thành từ đội bóng Quảng Nam - Đà Nẵng, ông là cầu thủ thi đấu từ năm 1980 đến 1993 và nổi tiếng là một cầu thủ đa năng khi có thể chơi tốt ở nhiều vị trí, từ hậu vệ, tiền vệ đến tiền đạo.

Trong màu áo đội bóng quê hương, Phan Thanh Hùng từng mang áo số 7 và giữ vai trò thủ quân. Đỉnh cao trong sự nghiệp cầu thủ của ông là chức vô địch quốc gia năm 1992, cùng Cúp Quốc gia năm 1993. Đáng chú ý, Quảng Nam - Đà Nẵng còn lọt vào bán kết Cúp C2 châu Á năm 1992, thành tích mang dấu ấn đặc biệt trong bối cảnh bóng đá Việt Nam khi ấy mới bước ra sân chơi châu lục. Năm 1993, Phan Thanh Hùng có 5 lần khoác áo đội tuyển quốc gia. Sau khi chia tay sự nghiệp thi đấu, ông không rời xa sân cỏ mà chuyển sang công tác huấn luyện, bắt đầu hành trình mới với bóng đá trẻ.

Tuy nhiên, tên tuổi của ông thực sự vươn lên hàng ngũ những HLV nội xuất sắc khi chuyển ra Hà Nội và gắn bó với câu lạc bộ (CLB) bóng đá Hà Nội T&T. Trên sân Hàng Đẫy, Phan Thanh Hùng đã xây dựng một đội bóng có lối chơi ban bật, kiểm soát bóng và phối hợp nhuần nhuyễn. Đó là thứ bóng đá hiện đại nhưng vẫn phù hợp với phẩm chất kỹ thuật của cầu thủ Việt Nam. Dưới thời ông, Hà Nội T&T giành chức vô địch V.League năm 2010, tiếp tục đăng quang năm 2013 và đoạt Siêu cúp Quốc gia năm 2010.

HLV Phan Thanh Hùng (áo trắng thứ 3 bên phải) đã đưa Hà Nội T&T giành chức vô địch V.League năm 2010. Ảnh: CLB Hà Nội

Không chỉ có danh hiệu, dấu ấn lớn nhất của HLV Phan Thanh Hùng ở Hà Nội chính là sự ổn định. Trong những mùa giải ông dẫn dắt, đội bóng Thủ đô luôn nằm trong nhóm dẫn đầu V.League, nhiều lần giành ngôi á quân. Từ một đội bóng đang trên hành trình khẳng định vị thế, Hà Nội T&T từng bước trở thành thế lực của bóng đá Việt Nam.

Câu nói “Hà Nội không vô địch là thất bại” cũng xuất hiện trong giai đoạn HLV Phan Thanh Hùng dẫn dắt đội bóng. Điều đó cho thấy những tiêu chuẩn về thành tích và lối chơi mà ông đã góp phần tạo dựng tại Hàng Đẫy.

Đáng nói hơn, triết lý bóng đá của Phan Thanh Hùng không mất đi sau khi ông chia tay CLB bóng đá Hà Nội. Người kế nhiệm ông - HLV Chu Đình Nghiêm tiếp tục phát huy nền tảng ấy và đưa đội bóng Thủ đô bước vào một giai đoạn thành công khác. Có thể nói, Phan Thanh Hùng chính là một trong những người đặt nền móng quan trọng cho bản sắc và vị thế của bóng đá Hà Nội trong hơn một thập kỷ qua.

HLV Phan Thanh Hùng là nhà cầm quân tài ba của bóng đá Việt Nam. Ảnh: VFF

Một đời tận hiến cho bóng đá Việt Nam

Nếu bóng đá Hà Nội là nơi ghi dấu đậm nét nhất sự nghiệp CLB của Phan Thanh Hùng thì đội tuyển quốc gia lại chứng kiến một vai trò khác của ông: Một người làm chuyên môn tận tâm, trách nhiệm và luôn đặt lợi ích tập thể lên trên hết.

Năm 2008, Phan Thanh Hùng là trợ lý của HLV Henrique Calisto tại đội tuyển Việt Nam. Trong hành trình lịch sử ấy, ông được xem là một trong những cánh tay phải đắc lực của nhà cầm quân người Bồ Đào Nha.

Đội tuyển Việt Nam khi đó đã tạo nên kỳ tích khi lần đầu tiên vô địch AFF Cup. Hai trận chung kết với Thái Lan trở thành một trong những dấu mốc đáng nhớ nhất lịch sử bóng đá nước nhà. Bên cạnh HLV Henrique Calisto, những trợ lý như Phan Thanh Hùng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị chuyên môn, xây dựng chiến thuật và quản lý đội bóng.

Một năm sau, ông tiếp tục đồng hành cùng đội tuyển U23 Việt Nam giành Huy chương bạc SEA Games 2009. Những thành tích ấy góp phần khẳng định năng lực chuyên môn của một thế hệ HLV Việt Nam có khả năng làm việc trong môi trường đỉnh cao và thích ứng với những yêu cầu chiến thuật hiện đại.

Năm 2012, Phan Thanh Hùng được Liên đoàn Bóng đá Việt Nam tín nhiệm bổ nhiệm làm HLV trưởng đội tuyển quốc gia và U23 Việt Nam. Đây là sự ghi nhận cho quá trình dài ông làm việc ở cả đào tạo trẻ, cấp CLB và đội tuyển.

AFF Cup 2012 trên đất Thái Lan lại trở thành một nốt trầm trong sự nghiệp của ông. Đội tuyển Việt Nam dừng bước từ vòng bảng sau những kết quả không như mong đợi. Phan Thanh Hùng chia tay vị trí HLV trưởng, nhưng cách ông đối diện với thất bại cho thấy rõ phẩm chất của một người làm nghề.

Sau khi rời đội tuyển, ông tiếp tục công việc huấn luyện ở cấp CLB. Năm 2015, Phan Thanh Hùng chuyển tới Than Quảng Ninh và nhanh chóng tạo dấu ấn. Năm 2016, đội bóng đất Mỏ lần lượt giành Cúp Quốc gia và Siêu cúp Quốc gia, những danh hiệu lớn đầu tiên trong lịch sử câu lạc bộ.

Dưới bàn tay ông, Than Quảng Ninh sở hữu lối chơi giàu tính tổ chức, phối hợp nhuần nhuyễn và có bản sắc. Năm 2019, đội bóng đất Mỏ giành vị trí thứ ba tại V.League 1. Đến AFC Cup 2020, Than Quảng Ninh tiếp tục tạo dấu ấn khi đứng nhì bảng.

Với người hâm mộ Quảng Ninh, quãng thời gian Phan Thanh Hùng dẫn dắt đội bóng được xem như một trong những chương đẹp nhất của bóng đá đất Mỏ. Đó là minh chứng cho khả năng của ông trong việc xây dựng tập thể, tạo bản sắc và truyền cảm hứng cho cầu thủ.

Những năm cuối sự nghiệp, Phan Thanh Hùng trở về quê nhà, đảm nhiệm nhiều vị trí tại Đà Nẵng, trong đó có Giám đốc kỹ thuật, Giám đốc đào tạo trẻ. Ông cũng là Ủy viên Hội đồng Huấn luyện viên quốc gia khóa IX, giai đoạn 2022-2026.

Đáng tiếc, những năm cuối đời, sức khỏe không cho phép ông tiếp tục công việc như mong muốn. Sau giai đoạn 1 mùa giải 2025-2026, ông xin nghỉ cương vị Giám đốc kỹ thuật SHB Đà Nẵng để tập trung điều trị bệnh.

Ngày 9-8, chỉ hai ngày trước khi qua đời, Phó Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Việt Nam Nguyễn Xuân Vũ đã tới nhà riêng ở Đà Nẵng thăm hỏi và trao Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp bóng đá Việt Nam” cho HLV Phan Thanh Hùng. Phần thưởng ấy đến trong những ngày cuối cùng của cuộc đời, nhưng cũng là sự ghi nhận trọn vẹn cho những đóng góp bền bỉ của ông.

Tối 11-8, sau thời gian dài chống chọi với bệnh ung thư thanh quản giai đoạn cuối, Phan Thanh Hùng trút hơi thở cuối cùng tại nhà riêng ở Đà Nẵng, hưởng thọ 66 tuổi.

Ông ra đi, để lại khoảng trống lớn với bóng đá Việt Nam, nhưng những gì Phan Thanh Hùng tạo dựng sẽ còn được nhắc nhớ. Và có lẽ, di sản lớn nhất của Phan Thanh Hùng không chỉ nằm ở những chiếc cúp, đó còn là cách ông làm nghề: Điềm đạm, khiêm nhường, trách nhiệm và luôn tận tâm với công việc.

“Chơi có thể không giỏi nhất, nhưng nhiệm vụ được giao thì phải làm cho tốt nhất”, câu nói được nhắc lại về ông cũng chính là cách có thể khắc họa một cuộc đời bóng đá của Phan Thanh Hùng.

Một cầu thủ tận tụy, một HLV tài năng, một người thầy được học trò kính trọng và một người làm bóng đá nghĩa tình, Phan Thanh Hùng đã đi qua hơn ba thập kỷ bóng đá Việt Nam với dấu ấn riêng, để rồi khi khép lại hành trình, ông vẫn để lại những giá trị bền vững cho bóng đá quê hương Đà Nẵng, bóng đá Hà Nội và nền bóng đá nước nhà.

Ngân Hà