HIMARS Mỹ lột xác: Hỏa lực tên lửa tăng gấp 4, tầm tấn công xa hơn 67%

HIMARS FLEX ở cấu hình tên lửa (trái) và tên lửa đẩy. Ảnh: MW.

Hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS của quân đội Mỹ đang trải qua cuộc nâng cấp được đánh giá là mang tính cách mạng, giúp tăng hỏa lực tên lửa lên gấp 4 lần đồng thời mở rộng đáng kể tầm tấn công. Những cải tiến mới không chỉ thay đổi khả năng tác chiến của HIMARS mà còn có thể làm thay đổi cán cân sức mạnh trên nhiều chiến trường trong tương lai.

Yếu tố quan trọng nhất đứng sau bước nhảy vọt này là việc tích hợp tên lửa đạn đạo tấn công chính xác thế hệ mới PrSM (Precision Strike Missile). So với dòng tên lửa ATACMS vốn được HIMARS sử dụng trong nhiều năm qua, PrSM có kích thước nhỏ gọn hơn đáng kể.

Trước đây, mỗi tên lửa ATACMS chiếm trọn một ống phóng trên HIMARS. Điều đó đồng nghĩa một xe phóng chỉ có thể mang theo một tên lửa ATACMS trước khi phải nạp đạn lại. Với thiết kế mới của PrSM, hai tên lửa có thể được bố trí trong cùng một khoang phóng, giúp số lượng tên lửa mang theo trên mỗi bệ phóng tăng gấp đôi.

Cảnh phóng tên lửa đạn đạo ATACMS. Ảnh: MW.

Bước tiến thứ hai đến từ phiên bản HIMARS FLEX. Thiết kế HIMARS nguyên bản chỉ mang được một cụm rocket hoặc tên lửa. Trong khi đó, HIMARS FLEX được nâng cấp để mang hai cụm phóng cùng lúc.

Điều này cho phép hệ thống mang theo 12 rocket GMLRS, hai tên lửa ATACMS hoặc tới bốn tên lửa PrSM. Khi kết hợp với việc mỗi khoang chứa được hai tên lửa PrSM, năng lực mang tên lửa đạn đạo của HIMARS đã tăng gấp đôi thêm một lần nữa, đưa tổng mức tăng hỏa lực lên gấp bốn lần so với cấu hình sử dụng ATACMS trước đây.

Không chỉ mang được nhiều đạn hơn, PrSM còn được đánh giá là vượt trội về công nghệ. Tên lửa được trang bị hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp GPS thế hệ mới, cho độ chính xác cao hơn đáng kể so với các phiên bản ATACMS cũ.

Khả năng xử lý dữ liệu được nâng cấp cùng các công nghệ chống gây nhiễu hiện đại giúp PrSM duy trì độ chính xác cao ngay cả trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp. Sai số mục tiêu được giảm xuống, cho phép tấn công hiệu quả các mục tiêu có giá trị cao như sở chỉ huy, trận địa phòng không hoặc bệ phóng tên lửa đối phương.

Tên lửa đạn đạo PrSM được phóng từ bệ phóng HIMARS. Ảnh: MW.

PrSM cũng sở hữu động cơ rocket hiệu quả hơn và thiết kế khí động học tối ưu hơn. Điều này giúp tên lửa đạt tốc độ cao hơn, bay xa hơn và có quỹ đạo khó đoán hơn so với ATACMS.

Những đặc điểm này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh chiến tranh hiện đại, nơi các hệ thống phòng thủ tên lửa ngày càng tinh vi. Trong chiến trường Ukraine, nhiều tên lửa ATACMS từng bị mạng lưới phòng không nhiều tầng của Nga đánh chặn. Mỹ kỳ vọng PrSM sẽ có khả năng sống sót cao hơn đáng kể trước các hệ thống đánh chặn hiện đại.

Khác với nhiều biến thể ATACMS sử dụng đầu đạn chùm trước đây, PrSM được thiết kế với đầu đạn nổ mạnh đơn khối nhằm phá hủy các mục tiêu quân sự kiên cố. Cách tiếp cận này phù hợp hơn với chính sách hiện nay của Mỹ trong việc hạn chế sử dụng bom đạn chùm.

Một ưu thế lớn khác của PrSM là khả năng tích hợp vào mạng lưới chỉ huy và kiểm soát liên quân đa miền JADC2 mà quân đội Mỹ đang xây dựng. Thông qua mạng lưới này, tên lửa có thể nhận dữ liệu mục tiêu từ vệ tinh, máy bay, UAV hoặc các cảm biến đặt cách xa hàng trăm, thậm chí hàng nghìn kilomet.

Hệ thống phóng HIMARS của Lục quân Mỹ với tên lửa đạn đạo ATACMS. Ảnh: MW.

Điều đó đồng nghĩa một bệ HIMARS có thể khai hỏa vào mục tiêu mà chính nó không trực tiếp phát hiện được, dựa trên dữ liệu thời gian thực từ toàn bộ hệ sinh thái tác chiến của quân đội Mỹ.

Nếu được triển khai với số lượng lớn, PrSM được kỳ vọng sẽ biến HIMARS từ một hệ thống tấn công chiến thuật tầm ngắn thành vũ khí tấn công chính xác tầm xa có khả năng tác động đến cấp độ chiến dịch và chiến lược.

Một điểm đáng chú ý khác là PrSM được xây dựng theo kiến trúc mở. Không giống ATACMS vốn có thiết kế gần như cố định, PrSM cho phép dễ dàng nâng cấp phần mềm, cảm biến và tính năng trong suốt vòng đời sử dụng.

Hệ thống phóng tên lửa HIMARS M142 của Lục quân Australia được sắp xếp để chất lên máy bay vận tải C-17 của Không quân Mỹ. Ảnh: MW.

Lục quân Mỹ hiện đã lên kế hoạch cho nhiều gói nâng cấp trong tương lai, bao gồm bổ sung đầu dò đa chế độ để tấn công các mục tiêu cơ động trên biển và trên bộ, tăng tầm bắn, cải tiến đầu đạn và tích hợp nhiều công nghệ mới.

Triết lý kiến trúc mở này cũng được áp dụng cho HIMARS FLEX. Hệ thống được thiết kế để có thể tiếp nhận các loại tên lửa tương lai mà không cần phát triển một bệ phóng hoàn toàn mới.

Nhờ đó, quân đội Mỹ có thể giảm đáng kể chi phí nâng cấp trong dài hạn đồng thời bảo đảm hệ thống luôn tương thích với các loại vũ khí mới xuất hiện trong tương lai.

Tác động chiến trường của sự thay đổi này được đánh giá là rất lớn. Một xe HIMARS FLEX giờ đây có thể tấn công liên tiếp bốn mục tiêu giá trị cao ở khoảng cách xa hoặc dồn toàn bộ hỏa lực vào một mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt.

Việc mang nhiều tên lửa hơn cũng giúp giảm số lần nạp đạn, kéo dài thời gian tác chiến và nâng cao khả năng sống sót nhờ chiến thuật "bắn rồi cơ động".

Về mặt thực tế, HIMARS FLEX đang tiệm cận hỏa lực của hệ thống M270 bánh xích nặng hơn nhiều, nhưng vẫn giữ được các ưu điểm vốn làm nên thành công của HIMARS như tính cơ động cao, chi phí vận hành thấp và khả năng vận chuyển bằng máy bay vận tải C-130.

Điều này đặc biệt quan trọng khi HIMARS hiện được triển khai rộng rãi trên nhiều khu vực chiến lược, từ lực lượng vũ trang Đài Loan, các đơn vị Mỹ tại Nhật Bản, Philippines, Bắc Cực cho đến toàn bộ sườn đông châu Âu.

Với khả năng mang bốn tên lửa PrSM cùng lúc và tầm tấn công được mở rộng thêm khoảng 67%, HIMARS đang tiến gần hơn tới vai trò một hệ thống tấn công tầm xa chiến lược, thay vì chỉ là pháo phản lực hỗ trợ chiến trường như trước đây. Đây được xem là một trong những bước nâng cấp quan trọng nhất của pháo phản lực HIMARS kể từ khi hệ thống này ra đời.

Theo MW

Huyền Chi