Hiệu quả từ những 'mắt thần' giữ rừng

Thông qua phần mềm FMS, mọi biến động bất thường của thảm thực vật được cập nhật tức thời qua ảnh vệ tinh.

Hạt Kiểm lâm Sông Lô hiện đang quản lý trên 3.937 ha đất lâm nghiệp, bao gồm 1.446 ha rừng phòng hộ và trên 2.490 ha rừng sản xuất (thuộc địa bàn huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc cũ). Qua điều tra khảo sát, đơn vị xác định có khoảng 1.004 ha thảm thực vật có nguy cơ xảy ra cháy rất cao, tập trung tại các địa hình phức tạp như Núi Thét, Núi Sáng, Bù Thần, Bù Sặt, Hố Cọ, Ao Hâm, Đầu Voi và Lũng Chéo. Trong bối cảnh địa hình chia cắt mạnh, nếu chỉ dựa vào phương thức tuần tra truyền thống, việc bao quát toàn bộ diện tích rừng trên diện rộng là một bài toán nan giải đối với lực lượng chức năng.

Trước thách thức đó, Hạt Kiểm lâm Sông Lô triển khai đồng bộ các giải pháp, lấy công tác tuyên truyền làm nền tảng và sức mạnh công nghệ làm đòn bẩy. Đơn vị đẩy mạnh phổ biến các chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước liên quan đến lâm nghiệp cho cán bộ và Nhân dân bằng nhiều hình thức linh hoạt như họp thôn, chương trình truyền thanh và thông tin cảnh báo kịp thời.

Đặc biệt, việc hướng dẫn xây dựng thành công 114 phương án phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) cho các chủ rừng và hộ gia đình đã tạo nên một thế trận phòng vệ vững chắc từ cơ sở. Song song đó, lực lượng kiểm lâm duy trì chế độ trực 24/24 giờ, sẵn sàng huy động tối đa quân số khi dự báo cháy rừng ở cấp nguy hiểm theo phương châm “4 tại chỗ” và “4 sẵn sàng”.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm Sông Lô vận hành thiết bị bay không người lái (flycam) để giám sát các vùng rừng trọng điểm cháy.

Bước đột phá thực sự tạo nên sự thay đổi về chất trong công tác quản lý chính là việc chuyển đổi số mạnh mẽ thông qua bộ đôi công nghệ, phần mềm FMS và thiết bị bay không người lái. Đánh giá về sự thay đổi này, ông Trần Việt Khoa - Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Sông Lô khẳng định: “Để nâng cao hiệu quả công tác, từ năm 2023, đơn vị đã được đầu tư ứng dụng phần mềm FMS cùng thiết bị bay không người lái. Công nghệ FMS cho phép cán bộ kiểm tra biến động rừng qua ảnh vệ tinh tại bất cứ đâu và vào bất kỳ thời điểm nào, từ đó kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường để có phương án bảo vệ tối ưu. Bên cạnh đó, những hình ảnh độ phân giải cao từ flycam giúp việc giám sát trở nên nhanh chóng, chính xác tuyệt đối”.

Thực tế, sự xuất hiện của flycam đã thay đổi hoàn toàn cục diện quản lý tại những địa hình dốc đứng hay rừng sâu - vốn là những “thách thức” lớn đối với sức người. Giờ đây, một chuyến bay chỉ mất vài phút đã có thể thay thế cho cả ngày tuần tra bộ, không chỉ giúp tối ưu hóa nhân lực mà còn đảm bảo an toàn tính mạng cho cán bộ kiểm lâm khi không còn phải trực tiếp dấn thân vào những địa bàn hiểm trở, tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Góc nhìn từ trên cao giúp lực lượng chức năng bao quát toàn bộ diện tích rừng tại những địa hình dốc đứng, hiểm trở.

Kết quả triển khai cho thấy, công nghệ số đã giúp rút ngắn tối đa thời gian phản ứng - yếu tố sống còn trong cứu rừng. Hình ảnh trực tiếp truyền về từ flycam cho phép chỉ huy xác định chính xác tọa độ điểm cháy, hướng gió và các tuyến đường tiếp cận nhanh nhất để điều động lực lượng kịp thời. Hơn thế, việc ứng dụng công nghệ còn mang lại tính minh bạch tuyệt đối trong xử lý vi phạm lâm luật. Mọi dữ liệu về tọa độ và hình ảnh hiện trạng được lưu trữ số hóa, trở thành cơ sở dữ liệu khách quan để quản lý và ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng.

Có thể khẳng định, sự kết hợp đột phá giữa phần mềm FMS và flycam tại Hạt Kiểm lâm Sông Lô không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã thực sự trở thành “cánh tay nối dài” đắc lực, giúp lực lượng kiểm lâm nâng cao năng lực thực thi pháp luật. Đây chính là giải pháp then chốt để đáp ứng yêu cầu quản lý rừng hiện đại, bền vững, bảo vệ an toàn cho “lá phổi xanh” của địa phương trước những thách thức khắc nghiệt của biến đổi khí hậu và áp lực phát triển kinh tế - xã hội.

Trần Tỉnh