Hiểu gì về cuộc 'đại phẫu' đằng sau những con số đi lùi của SACOMBANK

- Thưa ông, hiện nay đang có nhiều dự đoán về tình hình tăng trưởng quý 2 của SACOMBANK, ông có thể chia sẻ đôi chút về dự phóng lợi nhuận của Ngân hàng không?

Cảm ơn bạn vì đã có cuộc trò chuyện này nhưng trước tiên, tôi nghĩ chúng ta nên thiết lập nguyên tắc chung cho quá trình trao đổi, tất cả cần phải được chia sẻ bằng sự thẳng thắn và minh bạch. Đây cũng là hai từ khóa mô tả chính xác nhất những gì đang diễn ra tại SACOMBANK và cách làm mới của đội ngũ điều hành.

Với sức ép chi phí vốn hiện tại và các tồn đọng từ quá khứ, thật khó để nói mọi thứ đang diễn ra tốt đẹp. SACOMBANK đang ở tình thế rất nan giải khi NIM bị thu hẹp, tỷ lệ nợ xấu ước tính có thể tăng vọt lên 5,6%, chi phí dự phòng vì thế theo tính toán nhanh có thể bật tăng kỷ lục lên mức hơn 4.700 tỷ đồng, thuộc nhóm cao nhất ngành ngân hàng.

Lợi nhuận trước thuế sau khi trừ chi phí dự phòng dự kiến chỉ dao động khoảng 1.900 đến 2.000 tỷ, giảm xấp xỉ 50% so với cùng kỳ và tiếp nối đà giảm kể từ đầu năm. Con số chính xác vẫn đang được đội ngũ chúng tôi tính toán và sẽ công bố chính thức trong báo cáo tài chính.

- Kinh doanh là phải có lãi nhưng lợi nhuận của SACOMBANK lại liên tiếp giảm mạnh. Điều gì đang xảy ra vậy thưa ông?

Sự thật là SACOMBANK đang đứng “chót bảng” về tốc độ tăng trưởng nếu so với các ngân hàng cùng quy mô. Lúc này, tôi nghĩ câu hỏi phải là chuyện gì đã xảy ra vì tất cả những gì chúng tôi đang làm là đưa mọi thứ trở về đúng bản chất của nó như phân loại nợ một cách quyết liệt hơn, phân bổ nguồn lực hợp lý hơn, định hướng dòng vốn vào những nhóm khách hàng chất lượng hơn.

Với cổ đông, đây đúng là một bức tranh không hề dễ chịu nhưng với chúng tôi đó là sự đánh đổi cần thiết để đưa hoạt động kinh doanh về trạng thái phản ánh đúng 100% chất lượng tài sản, minh bạch hóa các khoản nợ xấu và tạo nền tảng bền vững hơn cho tương lai.

Chúng ta phải biết thực sự mình đang ở đâu thì mới tính chuyện phát triển được.

Ông Loic Faussier, Quyền Tổng giám đốc SACOMBANK.

- Từ đầu năm đến nay cũng có nhiều ngân hàng chấp nhận giảm lợi nhuận để trích lập nhiều hơn. Nhiều người cho rằng sự sụt giảm của SACOMBANK hẳn cũng là do xu thế đó?

Đúng là có ảnh hưởng một phần khi chi phí huy động vốn trên thị trường tăng so với cuối năm ngoái. Cùng lúc đó, các ngân hàng không thể đẩy hết gánh nặng sang người vay vì định hướng chung là phải giữ mặt bằng lãi suất cho vay ổn định để hỗ trợ thị trường.

Tuy nhiên, nếu cho rằng kết quả của SACOMBANK chỉ xuất phát từ xu hướng chung này thì chưa phản ánh đầy đủ bản chất vấn đề. SACOMBANK còn đang đối mặt với áp lực lớn hơn từ nền tảng nợ xấu tồn đọng nhiều năm, chi phí xử lý tài sản có vấn đề cũng như những mất cân đối trong cơ cấu hoạt động khiến khả năng mở rộng cả huy động và tín dụng đều bị hạn chế. Điển hình, dư nợ tín dụng ước tính chỉ tăng khoảng 9.148 tỷ đồng, tương đương tăng khoảng 1,49% so với cuối năm 2025. Vì vậy, mức độ ảnh hưởng của Ngân hàng không hoàn toàn giống với phần còn lại của thị trường.

- Theo ông thì áp lực này sẽ còn tiếp diễn đến bao giờ? Ngân hàng sẽ ưu tiên điều hành như thế nào trong giai đoạn tới?

Rất khó để đưa ra một mốc thời gian cụ thể, bởi tiến độ còn phụ thuộc vào quá trình rà soát, xử lý các tồn đọng lịch sử và các điều kiện khách quan. Ngân hàng đang chủ động rà soát lại toàn bộ danh mục tín dụng, đánh giá lại chất lượng tài sản, thực hiện các biện pháp phân loại nợ một cách quyết liệt và triệt để. Khi thực hiện quá trình này, tỷ lệ nợ xấu và chi phí dự phòng chắc chắn sẽ tăng lên. Quá trình này có thể tiếp tục tạo áp lực lên kết quả ngắn hạn, nhưng là cơ sở cần thiết để Ngân hàng từng bước củng cố bộ đệm dự phòng và nâng cao khả năng hấp thụ rủi ro trong trường hợp điều kiện kinh doanh tiếp tục bất lợi.

Bên cạnh đó, chúng tôi tập trung kiểm soát chất lượng tín dụng, hạn chế nợ xấu phát sinh mới, cải thiện NIM và duy trì các chỉ số an toàn hoạt động của ngân hàng.

- Ông đã có một sự nghiệp đủ thành công và không thiếu lựa chọn. Động lực nào hay sự “liều lĩnh” khiến ông quyết định nhận vị trí “ghế nóng” của một ngân hàng đang có quá nhiều vấn đề như SACOMBANK?

Tôi nghĩ gọi là liều lĩnh thì hơi quá. Người ta gọi vị trí CEO là “ghế nóng” vì cho rằng SACOMBANK đang kém đi, nhưng với tôi, đây là một giai đoạn trong vòng đời của một tổ chức.

Trước khi nhận lời gia nhập ngân hàng, tôi và HĐQT đã có nhiều cuộc trao đổi rất thẳng thắn và chân tình, chúng tôi không né tránh bất kỳ khó khăn nào, kể cả việc SACOMBANK đang trong giai đoạn tái cơ cấu đầy gian nan, áp lực từ nợ xấu và những tồn đọng lịch sử luôn hiện hữu. Nhưng sau cùng, tôi vẫn mong muốn đồng hành, cùng chung lưng đấu cật, cùng tâm huyết với tập thể để giải quyết những bài toán khó và quyết liệt xử lý một cách hiệu quả nợ xấu, đặc biệt là những khoản nợ xấu “nổi tiếng” của nhóm ông Trầm Bê, FLC, Bamboo Airways và những khách hàng có liên quan. Những khoản nợ tồn đọng này đã nằm trong kết luận thanh tra của Ngân hàng Nhà nước được công bố ban hành trích dẫn.

Nói tới đây, tự nhiên tôi nghĩ có thể bạn cũng có một phần đúng. Tôi có một chút liều lĩnh vì muốn thử sức mình tại một tên tuổi lớn như SACOMBANK, tôi muốn cùng HĐQT và cán bộ nhân viên Ngân hàng hiện thực hóa những chiến lược đang đặt ra, đưa SACOMBANK cất cánh trong 4-5 năm nữa khi nợ xấu được giải quyết triệt để và không phát sinh nợ xấu mới.

Tôi không nhận vị trí này vì Ngân hàng đang ở trong trạng thái thuận lợi. Tôi nhận vì cho rằng SACOMBANK vẫn có nền tảng để tiếp tục hoàn thiện mô hình quản trị và xử lý những tồn đọng còn lại. Điều quan trọng với tôi không phải là tốc độ tăng trưởng, mà là chất lượng của quá trình tái cơ cấu.

- Điều gì khiến ông trăn trở nhiều nhất kể từ ngày đảm nhận vị trí CEO?

Ngân hàng đang ở chặng cuối của quá trình tái cơ cấu. Tôi thường ví giai đoạn này giống như một bệnh nhân đã đi gần hết phác đồ điều trị. Đây chưa phải lúc có thể nói bệnh đã khỏi, nhưng cũng không phải lúc được phép dừng thuốc. Chỉ cần thiếu kiên trì ở giai đoạn cuối, toàn bộ nỗ lực trước đó có thể bị ảnh hưởng.

Có lẽ nhiều người nghĩ điều khiến tôi mất ngủ là hàng chục nghìn tỷ đồng nợ xấu đã phát sinh. Nhưng thực ra không phải. Điều khiến tôi trăn trở nhất là niềm tin và làm sao để ngân hàng không bao giờ phải tạo ra những khoản nợ như thế nữa.

Một ngân hàng có thể mất nhiều năm để xây dựng niềm tin với khách hàng, cổ đông và cán bộ nhân viên, nhưng chỉ cần một vài quyết định sai lầm là niềm tin ấy có thể bị bào mòn. Tái cơ cấu không chỉ là xử lý nợ xấu, mà còn là hành trình giành lại niềm tin đó.

Tôi không sợ công bố những vấn đề nội tại của ngân hàng. Điều tôi sợ hơn là chúng ta không dám đối diện với chúng. Chỉ khi nhìn thẳng vào thực trạng, chúng ta mới có cơ hội thay đổi thực chất.

- Sau hơn 3 tháng điều hành, ông đánh giá quá trình triển khai Đề án tái cơ cấu hiện nay đang ở giai đoạn nào?

Đề án tái cơ cấu của SACOMBANK đã bước vào giai đoạn cuối. Tuy nhiên, quá trình rà soát, minh bạch hóa chất lượng tài sản và xử lý các tồn đọng lịch sử mới chỉ hoàn thành bước chuẩn bị. Bài toán quan trọng nhất vẫn còn ở phía trước và cũng là bài toán khó nhất. Thành công hay thất bại của quá trình tái cơ cấu sẽ phụ thuộc rất lớn vào việc xử lý dứt điểm khối tài sản bảo đảm liên quan đến khoản nợ được bảo đảm bằng 32,5% cổ phần STB của nhóm ông Trầm Bê hiện đã chuyển giao cho VAMC theo Đề án tái cơ cấu.

Đó không còn là câu chuyện của riêng ngân hàng, tiến độ xử lý còn phụ thuộc vào các quy trình pháp lý và các cơ quan có thẩm quyền. Chúng tôi rất mong tiếp tục nhận được sự kiên nhẫn, đồng hành của cổ đông, đặc biệt là sự hỗ trợ, phối hợp của các cơ quan ban ngành và VAMC để sớm hoàn tất các thủ tục cần thiết, đưa tài sản ra đấu giá theo đúng quy định.

Nếu nút thắt này chưa được tháo gỡ, áp lực nợ xấu vẫn sẽ tiếp tục đè nặng lên ngân hàng. Trong quá trình rà soát và phản ánh đầy đủ chất lượng tài sản, dư nợ thuộc nhóm có mức độ rủi ro cao nhất (nợ nhóm 5 - nợ có khả năng mất vốn) có thể tiếp tục gia tăng, kéo theo quy mô nợ xấu tăng từ khoảng 62.000 tỷ đồng tại thời điểm 30/6/2026 lên hơn 86.000 tỷ đồng, chưa bao gồm nợ CIC, và con số này vẫn có thể tiếp tục lớn hơn nữa trong quý III.

- Còn về chiến lược kinh doanh thì sao thưa ông, trong bối cảnh tín dụng và huy động vẫn đang tăng trưởng chậm, tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cũng đang giảm sút?

Như đã nói ở trên, chúng tôi tiếp tục sự cẩn trọng mang tính chiến lược, áp dụng quản trị rủi ro với quan điểm phòng thủ, không có chuyện “nhắm mắt cho vay” mà tín dụng sẽ được tập trung có chọn lọc vào những nhóm khách hàng chất lượng. Dòng vốn được định hướng đi vào lĩnh vực sản xuất thực, doanh nghiệp vừa và nhỏ, khách hàng có dòng tiền minh bạch, tài sản đảm bảo vững chắc.

Còn với nguồn vốn, đây là khó khăn chung của thị trường, ngân hàng sẽ tập trung vào việc thu hút CASA trở lại. Chiến lược của SACOMBANK về bán lẻ vẫn không đổi, đi sâu vào công nghệ, chuyển thành dịch vụ thực sự hữu ích cho khách hàng, đặc biệt là trong định hướng phát triển tài chính số và tài chính toàn diện.

- Trên thị trường, giá cổ phiếu SACOMBANK vẫn duy trì ở vùng cao, trong khi ngân hàng vẫn đang trong quá trình tái cơ cấu và lợi nhuận đang suy giảm. Ông nghĩ gì về cách định giá này của thị trường?

Chúng tôi không bình luận về giá cổ phiếu, đó là câu chuyện của thị trường, nhưng chúng ta cũng phải thừa nhận rằng những khó khăn của SACOMBANK không thể giải quyết qua một đêm. Đại hội cổ đông năm nay chỉ thống nhất mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận khiêm tốn là 6,2%, thể hiện rõ ràng quan điểm của chúng tôi về việc đi chậm lại, đặc biệt trong bối cảnh vĩ mô năm 2026 chịu áp lực rất lớn về lạm phát, tỷ giá và dư địa hạ lãi suất hẹp dần. Nhìn tích cực thì đây cũng là khoảng thời gian để ngân hàng tiếp tục xử lý các tồn đọng và củng cố nội lực, thay vì chạy đua tăng trưởng nóng.

Cuộc đại phẫu nào cũng đi kèm đau đớn, nhưng tôi tin rằng SACOMBANK sẽ từng bước cải thiện nền tảng hoạt động và nâng cao năng lực cạnh tranh trong chu kỳ kinh tế tiếp theo. Trong hành trình này, chúng tôi rất cần sự đồng hành của các cổ đông, nhà đầu tư và khách hàng. Ngân hàng vẫn còn nhiều lợi thế về mạng lưới, khách hàng và kinh nghiệm bán lẻ. Tuy nhiên, việc chuyển hóa các lợi thế này thành kết quả kinh doanh sẽ cần thêm thời gian và sự kiên trì trong quá trình tái cơ cấu.

Xin cảm ơn ông!

P.V