Hiện thực hóa các thỏa thuận cấp cao thành động lực phát triển mới cho quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc

Ngày 18/6, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tiếp Đại sứ Hàn Quốc tại Việt Nam Choi Young Sam đến chào từ biệt dịp kết thúc nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam. (Ảnh: DUY LINH)

Nhận lời mời của Chủ tịch Quốc hội Đại Hàn Dân Quốc Cho Jeong Sik và Phu nhân, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Trần Thanh Mẫn và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm chính thức Hàn Quốc ngày 6 đến 9/9/2026. Nhân dịp này, phóng viên Báo Nhân Dân đã có cuộc trao đổi với Đại sứ Việt Nam tại Hàn Quốc Vũ Hồ về ý nghĩa chuyến thăm này.

Chuyến thăm mang nhiều tầng ý nghĩa

Chia sẻ về ý nghĩa chuyến thăm chính thức Hàn Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Đại sứ Vũ Hồ cho rằng, chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc phát triển mạnh mẽ, toàn diện và ngày càng đi vào chiều sâu. Đây là sự tiếp nối trực tiếp nhịp độ trao đổi cấp cao thời gian qua, trong đó đặc biệt có Tổng bí thư Tô Lâm Việt Nam thăm cấp nhà nước tới Hàn Quốc, Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc thăm Việt Nam năm 2025 và gần đây nhất là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tháng 4/2026.

Sự tiếp nối đó cho thấy quan hệ hai nước đang được thúc đẩy đồng bộ trên các kênh Đảng, Nhà nước và Quốc hội. Quan trọng hơn, nó phản ánh một thực tế: Việt Nam và Hàn Quốc ngày càng coi nhau là đối tác quan trọng, lâu dài trong chiến lược phát triển và đối ngoại của mỗi nước.

Ý nghĩa của chuyến thăm càng nổi bật khi cả hai nước đều đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình phát triển. Việt Nam đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Hàn Quốc cũng tìm kiếm những thị trường, địa bàn sản xuất và đối tác công nghệ mới trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược, chuyển dịch chuỗi cung ứng và chuyển đổi xanh diễn ra ngày càng mạnh mẽ. Hai nền kinh tế có nhiều điểm bổ trợ, nhưng để biến tiềm năng thành kết quả, cần có định hướng chính trị rõ ràng và khuôn khổ pháp lý ổn định.

Trong bối cảnh đó, theo Đại sứ Vũ Hồ, chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân mang một tầng ý nghĩa riêng. Hợp tác giữa hai cơ quan lập pháp không chỉ bổ trợ cho quan hệ giữa Chính phủ hai nước, mà còn góp phần bảo đảm tính liên tục, ổn định và khả năng thực thi của các cam kết song phương. Khi các thỏa thuận lớn ngày càng liên quan nhiều hơn đến luật pháp, ngân sách, tiêu chuẩn công nghệ, lao động và môi trường, vai trò của Quốc hội càng trở nên thiết thực.

Đại sứ Vũ Hồ cho biết, chuyến thăm lần này tập trung vào bốn trọng tâm. Một là, củng cố tin cậy chính trị và tăng cường trao đổi chiến lược. Hai là, làm sâu sắc hợp tác giữa Quốc hội hai nước trong lập pháp, giám sát và hoàn thiện thể chế phát triển. Ba là, thúc đẩy hợp tác kinh tế chuyển từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng, hướng tới mục tiêu thương mại 150 tỷ USD vào năm 2030 theo hướng cân bằng và bền vững hơn. Bốn là, củng cố nền tảng xã hội của quan hệ hai nước thông qua hợp tác địa phương, giáo dục, văn hóa, du lịch, giao lưu nhân dân và chăm lo các cộng đồng của hai nước.

Bốn trọng tâm này có quan hệ biện chứng. Tin cậy chính trị tạo nền tảng; hợp tác nghị viện tạo khuôn khổ; kinh tế, công nghệ tạo động lực; còn giao lưu nhân dân tạo sức bền. Nếu được triển khai đồng bộ, chuyến thăm sẽ không chỉ tạo thêm những thỏa thuận mới mà còn thúc đẩy xử lý các vấn đề đang đặt ra trong quan hệ hai nước.

“Thông điệp của chuyến thăm vì vậy rất rõ: đưa quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc tiến thêm từ khuôn khổ chính trị tốt đẹp đến những kết quả cụ thể, có thể đo đếm và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp hai nước”, Đại sứ Vũ Hồ nhấn mạnh.

Tin cậy mở đường, lợi ích gắn kết

Đại sứ Việt Nam tại Hàn Quốc Vũ Hồ. (Ảnh do Đại sứ cung cấp)

Theo Đại sứ Vũ Hồ, có thể dùng ba từ để khái quát quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc hiện nay: thường xuyên, thực chất và tin cậy.

Điều đó thể hiện rất rõ thông qua các hoạt động trao đổi cấp cao được duy trì đều đặn ngay cả khi tình hình khu vực và quốc tế có nhiều biến động. Quan hệ hai nước không phụ thuộc vào một nhiệm kỳ hay một thời điểm nhất định, mà đã có nền tảng vững chắc, động lực nội sinh và sự ủng hộ rộng rãi của nhân dân hai nước. Đối tác chiến lược toàn diện vì thế không chỉ là một tên gọi, mà đang được cụ thể hóa bằng đối thoại thường xuyên, chương trình hợp tác rõ mục tiêu và trách nhiệm triển khai của từng cơ quan.

Đại sứ Vũ Hồ cho rằng, những con số là minh chứng rõ nét phản ánh sức sống của mối quan hệ Việt-Hàn. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 89,5 tỷ USD, tăng 9,6% so với năm trước; trong đó Việt Nam xuất khẩu 28,9 tỷ USD và nhập khẩu 60,5 tỷ USD. Đà tăng tiếp tục được duy trì khi chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, thương mại hai chiều đã đạt khoảng 47,4 tỷ USD, tăng gần 35% so với cùng kỳ. Tính đến tháng 5/2026, tổng vốn đầu tư lũy kế của Hàn Quốc tại Việt Nam đạt khoảng 101 tỷ USD, với hơn 10.000 dự án. Hơn 5 triệu lượt người qua lại giữa hai nước trong năm 2025. Gần 400 nghìn người Việt đang cư trú tại Hàn Quốc và hơn 200 nghìn người Hàn đang sinh sống tại Việt Nam.

Đằng sau những con số ấy là hàng nghìn doanh nghiệp cùng tham gia chuỗi sản xuất, những sinh viên học tập tại trường đại học của nhau, các địa phương kết nghĩa và nhiều gia đình đa văn hóa. Nếu tính bổ trợ về kinh tế tạo nên tốc độ phát triển của quan hệ trong hơn ba thập niên qua, thì tin cậy chính trị và gắn kết giữa người dân đang tạo nên chiều sâu và sức bền cho chặng đường tiếp theo.

Điều đáng chú ý là quan hệ hai nước đã vượt ra ngoài khuôn khổ trao đổi giữa các cơ quan trung ương. Nhiều tỉnh, thành phố của Việt Nam và Hàn Quốc đã thiết lập quan hệ hợp tác trực tiếp; doanh nghiệp Hàn Quốc hiện diện tại hầu hết các vùng kinh tế trọng điểm của Việt Nam; văn hóa, ẩm thực và ngôn ngữ của mỗi nước ngày càng trở nên quen thuộc với công chúng nước kia. Đây là một nguồn lực đặc biệt mà không phải cặp quan hệ nào cũng có được.

Phát huy vai trò mở đường của Quốc hội

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, Đại sứ Vũ Hồ khẳng định, hợp tác nghị viện là một trụ cột quan trọng trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hàn Quốc.

Ngày 2/6/2026, Đại sứ Vũ Hồ đã có buổi làm việc với ông Koo Huck Chae, Thứ trưởng thứ nhất Bộ Khoa học, Công nghệ thông tin và Truyền thông Hàn Quốc nhằm trao đổi các biện pháp thúc đẩy hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Hàn Quốc. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc cung cấp)

Theo Đại sứ Vũ Hồ, Quốc hội hai nước không chỉ tạo dựng hành lang pháp lý, phân bổ nguồn lực và giám sát thực hiện, mà còn bảo đảm các cam kết cấp cao được chuyển hóa thành chính sách và chương trình cụ thể.

Vai trò đó thể hiện trên bốn phương diện. Trước hết là vai trò kiến tạo thể chế, tạo môi trường pháp lý minh bạch và ổn định cho hợp tác lâu dài. Thứ hai là vai trò giám sát, bảo đảm các thỏa thuận được triển khai đúng tiến độ và nguồn lực được sử dụng hiệu quả. Thứ ba là vai trò đại diện, chuyển tải tiếng nói của cử tri, cộng đồng doanh nghiệp và người dân vào quá trình hoạch định chính sách. Thứ tư là vai trò đối ngoại nghị viện, góp phần xây dựng đồng thuận và tăng cường hiểu biết giữa hai nước.

Theo nhận định của Đại sứ Vũ Hồ, quan hệ giữa Quốc hội hai nước Việt Nam và Hàn Quốc thời gian qua phát triển khá toàn diện, từ trao đổi giữa lãnh đạo Quốc hội, các ủy ban chuyên môn đến hoạt động của nghị sĩ và cơ quan tham mưu. Trong đó, các Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam-Hàn Quốc và Hàn Quốc-Việt Nam là những cầu nối thiết thực, góp phần thúc đẩy quan hệ giữa hai cơ quan lập pháp, đồng thời hỗ trợ xử lý các vấn đề liên quan đến doanh nghiệp, người lao động, cộng đồng người Việt Nam và các gia đình đa văn hóa.

Thời gian tới, hợp tác nghị viện cần tập trung vào ba hướng. Trước hết, duy trì trao đổi thường xuyên giữa lãnh đạo Quốc hội, các ủy ban và nghị sĩ trẻ; tăng cường chia sẻ kinh nghiệm lập pháp trong những lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, kinh tế số, chuyển dịch năng lượng và đổi mới sáng tạo. Tiếp đó, phát huy vai trò giám sát thực hiện các thỏa thuận cấp cao, nhất là những chương trình có quy mô lớn và tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, tăng cường phối hợp tại các diễn đàn nghị viện đa phương, đóng góp vào hòa bình, ổn định, tôn trọng luật pháp quốc tế và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN.

Hợp tác nghị viện cần vừa giữ vai trò mở đường, vừa là một kênh đối thoại linh hoạt, gần với thực tiễn; không chỉ vun đắp tình hữu nghị mà còn nhận diện sớm và tháo gỡ kịp thời những vấn đề nảy sinh trong quan hệ hai nước.

Từ “nhiều hơn” đến “tốt hơn”

Nhận định về sự phát triển của mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Hàn Quốc, Đại sứ Vũ Hồ cho rằng, chuyển biến đáng chú ý nhất hiện nay là hợp tác Việt Nam-Hàn Quốc đang đi từ “nhiều hơn” sang “tốt hơn”, từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức lan tỏa.

Trong hơn ba thập niên qua, vốn đầu tư và năng lực sản xuất của doanh nghiệp Hàn Quốc đã đóng góp quan trọng vào công nghiệp hóa, xuất khẩu và tạo việc làm tại Việt Nam. Giai đoạn mới đòi hỏi một bước tiến cao hơn: từ địa điểm sản xuất sang trung tâm nghiên cứu và đổi mới; từ lắp ráp sang tham gia sâu hơn vào thiết kế, linh kiện và dịch vụ công nghệ; từ quan hệ giữa một tập đoàn lớn với mạng lưới nhà cung ứng Hàn Quốc sang sự liên kết chặt chẽ hơn với doanh nghiệp Việt Nam.

Trong kinh tế, điều Việt Nam mong muốn không chỉ là tăng thêm vốn đầu tư, mà còn là chuyển giao công nghệ, tăng tỷ lệ nội địa hóa và tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn Hàn Quốc. Không gian hợp tác cũng đang mở rộng sang các động lực tăng trưởng mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, chuyển đổi số, năng lượng sạch, đường sắt, đô thị thông minh và công nghiệp quốc phòng.

Đây là bước chuyển từ các ngành sử dụng nhiều lao động sang những lĩnh vực dựa nhiều hơn vào công nghệ, tri thức và nguồn nhân lực chất lượng cao. Vì vậy, hợp tác giáo dục, đào tạo và khoa học-công nghệ cần gắn chặt hơn với nhu cầu của thị trường, tập trung xây dựng đội ngũ kỹ sư, chuyên gia và lao động kỹ thuật cho các ngành công nghiệp mới.

Trong lĩnh vực bán dẫn, chẳng hạn, cơ hội hợp tác không chỉ nằm ở thu hút một vài dự án lớn. Điều quan trọng hơn là xây dựng hệ sinh thái gồm doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu, trường đại học và nguồn nhân lực kỹ thuật. Với trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số, hai bên cần quan tâm đồng thời đến hạ tầng dữ liệu, chuẩn mực quản lý, an toàn thông tin và khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đây là những lĩnh vực mà hợp tác giữa Chính phủ, Quốc hội, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo phải đi cùng nhau.

Cùng với thành tựu, Đại sứ Vũ Hồ cho rằng, hai bên cần nhìn thẳng vào những vấn đề còn tồn tại. Riêng năm 2025, chênh lệch giữa nhập khẩu và xuất khẩu của Việt Nam trong thương mại với Hàn Quốc ở mức hơn 31 tỷ USD. Điều đó cho thấy yêu cầu cấp thiết phải cải thiện cán cân thương mại, nâng mức tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tiếp tục xử lý các vấn đề về lao động, cư trú trên tinh thần hợp tác và chia sẻ trách nhiệm.

Cải thiện cán cân thương mại không đơn thuần là giảm nhập khẩu. Nhiều mặt hàng Việt Nam nhập từ Hàn Quốc là máy móc, nguyên liệu và linh kiện phục vụ sản xuất, xuất khẩu. Giải pháp căn cơ là nâng cao năng lực công nghiệp hỗ trợ trong nước, tăng kết nối giữa doanh nghiệp hai nước, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường Hàn Quốc cho nông sản, thực phẩm chế biến và những sản phẩm có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng cao của Việt Nam.

Giai đoạn tới phải lấy hiệu quả thực chất làm thước đo. Mỗi chuyến thăm cần mở thêm một hướng hợp tác; mỗi thỏa thuận cần có cơ quan chịu trách nhiệm và lộ trình triển khai; mỗi chương trình cần mang lại lợi ích cụ thể cho người dân và doanh nghiệp.

Để làm được điều đó, hai bên cần chuyển mạnh từ tư duy ký kết sang tư duy thực hiện. Những thỏa thuận lớn nên được cụ thể hóa bằng danh mục dự án, mốc thời gian, đầu mối phụ trách và cơ chế rà soát định kỳ. Quốc hội hai nước có thể đồng hành bằng việc hoàn thiện hành lang pháp lý, giám sát những chương trình trọng điểm và kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục, tiêu chuẩn và nguồn lực.

Chuyến thăm chính thức Hàn Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân sẽ góp phần tạo thêm xung lực cho hợp tác nghị viện và kết nối các yêu cầu phát triển mới. Với nền tảng được vun đắp trong hơn ba thập niên, có cơ sở để tin tưởng quan hệ Việt Nam-Hàn Quốc sẽ bước lên một tầm cao mới: tin cậy hơn về chính trị, thực chất hơn về kinh tế, rộng mở hơn về hợp tác và bền vững hơn từ nền tảng nhân dân.

Khánh Lan