Hiến pháp 1946 trong hành trình 80 năm Quốc hội Việt Nam

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2026), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Văn phòng Quốc hội và Bộ Nội vụ tổ chức Triển lãm “Quốc hội Việt Nam - 80 năm đồng hành cùng dân tộc”.

Bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Đây là sự kiện chính trị - văn hóa quan trọng, nhằm tôn vinh chặng đường lịch sử vẻ vang của Quốc hội Việt Nam, đồng thời khẳng định vai trò của Quốc hội trong việc xây dựng và phát triển Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Dự án Hiến pháp Việt Nam do Tiểu ban Hiến pháp Quốc hội khởi thảo năm 1946. Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III

Một trong những điểm nhấn đặc biệt của triển lãm là trưng bày các tài liệu về việc soạn thảo và thông qua bản Hiến pháp 1946.

Các tài liệu được giới thiệu bao gồm: Dự án Hiến pháp Việt Nam do Tiểu ban Hiến pháp Quốc hội khởi thảo năm 1946; bản thuyết trình của Tiểu ban Hiến pháp do ông Đỗ Đức Dục trình bày ngày 29/10/1946; Hiến pháp nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thông qua ngày 8/11/1946 và công nhận chính thức ngày 9/11/1946; Nghị quyết của Quốc hội về việc ủy nhiệm Chính phủ và Ban Thường trực Quốc hội thi hành Hiến pháp…

Thuyết trình của Tiểu ban Hiến pháp trong Quốc hội do ông Đỗ Đức Dục trình bày, ngày 29/10/1946. Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III

Hiến pháp 1946 là bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, được thông qua với 240/242 phiếu tán thành tại Kỳ họp thứ Hai của Quốc hội Khóa I, ngày 8/11/1946.

Hiến pháp nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã thông qua ngày 8/11/1946 và công nhận chính thức là ngày 9/11/1946. Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III

Bản Hiến pháp gồm Lời nói đầu, 7 chương và 70 điều, quy định đầy đủ về chính thể, quyền và nghĩa vụ công dân, tổ chức bộ máy nhà nước từ Nghị viện nhân dân, Chính phủ, Hội đồng nhân dân, Ủy ban hành chính đến cơ quan tư pháp, cũng như cơ chế sửa đổi Hiến pháp…

Quyết nghị của Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội Khóa I từ ngày 28/10 - 9/11/1946 về việc ủy nhiệm Chính phủ và Ban Thường trực Quốc hội thi hành Hiến pháp. Nguồn: Trung tâm Lưu trữ quốc gia III

Việc trưng bày các tài liệu lưu trữ không chỉ giúp công chúng hiểu rõ hơn về quá trình hình thành và phát triển của Quốc hội, mà còn khẳng định giá trị trường tồn của Hiến pháp 1946 trong lịch sử lập hiến Việt Nam.

Thảo Nguyên