Hiện đại hóa công tác bầu cử: Bước tiến từ công nghệ số

"Cánh tay nối dài" tại cơ sở: Vai trò của 72.191 tổ bầu cử

Nếu công tác nhân sự là "linh hồn" của cuộc bầu cử, thì công tác tổ chức thực địa và quản lý cử tri chính là "xương sống" đảm bảo cho ngày hội toàn dân diễn ra công bằng, chính xác và minh bạch. Với con số kỷ lục hơn 73 triệu cử tri, việc đưa từng lá phiếu đến đúng tay người dân, đặc biệt là trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính và ứng dụng công nghệ số, là một bài toán thực tiễn đầy thách thức nhưng cũng đầy tính nhân văn.

Theo báo cáo mới nhất từ Hội đồng bầu cử quốc gia tính đến ngày 3.3.2026, cả nước có tổng cộng 73.457.255 cử tri. Đây là một khối lượng công việc khổng lồ đối với các cấp chính quyền cơ sở. Để phục vụ số lượng cử tri này, hệ thống hạ tầng bầu cử đã được thiết lập rộng khắp với 72.195 khu vực bỏ phiếu.

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác thực địa.

Việc lập và rà soát danh sách cử tri năm nay mang những đặc điểm rất mới. Thứ nhất là sự biến động dân cư sau đại dịch và quá trình đô thị hóa mạnh mẽ đòi hỏi việc rà soát phải "đi từng ngõ, gõ từng nhà".

Thứ hai là việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã theo chủ trương của Đảng và Nhà nước khiến việc phân chia khu vực bỏ phiếu phải thực hiện lại ở nhiều địa phương, đảm bảo không bỏ sót bất kỳ công dân nào.

Báo cáo khẳng định, danh sách cử tri đã được niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã và các điểm công cộng đúng thời hạn luật định. Đây là bước đi đầu tiên và quan trọng nhất để người dân kiểm tra thông tin cá nhân, thực hiện quyền làm chủ trực tiếp của mình.

Để vận hành một bộ máy khổng lồ cho ngày 15.3.2026, cả nước đã huy động một lực lượng nhân sự cơ sở hùng hậu. Theo thống kê: 3.321 Ủy ban bầu cử cấp xã, 22.541 Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp xã, 72.191 tổ bầu cử.

Đây chính là những người trực tiếp hướng dẫn cử tri, chuẩn bị hòm phiếu và bảo vệ an ninh tại điểm bỏ phiếu. Vai trò của các Tổ bầu cử năm nay được nâng cao thông qua các đợt tập huấn chuyên sâu. Đặc biệt, lần đầu tiên các thành viên Tổ bầu cử được hướng dẫn sử dụng phần mềm quản lý biến động cử tri và tích hợp dữ liệu dân cư quốc gia, giúp việc đối soát thông tin nhanh chóng và chính xác hơn bao giờ hết.

Một điểm nhấn mang đậm tính nhân văn trong công tác thực địa nhiệm kỳ này chính là việc tổ chức bỏ phiếu sớm. Căn cứ vào điều kiện địa lý và đặc thù nghề nghiệp, Hội đồng bầu cử quốc gia đã cho phép 218 khu vực bỏ phiếu tại 11 tỉnh, thành phố tiến hành bỏ phiếu sớm.

Đối tượng ưu tiên bao gồm: Các chiến sĩ hải quân, kiểm ngư đang làm nhiệm vụ trên biển, tại các đảo tiền tiêu, lực lượng vũ trang trực chiến tại biên giới, người lao động tại các giàn khoan dầu khí ngoài khơi, bệnh nhân và nhân viên y tế tại các khu cách ly đặc biệt (nếu có)…

Việc tổ chức bỏ phiếu sớm không chỉ đảm bảo quyền công dân cho những người ở "đầu sóng ngọn gió" mà còn khẳng định sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với mọi tầng lớp nhân dân, không để ai bị bỏ lại phía sau trong ngày hội của toàn dân.

Hiện đại hóa công tác bầu cử: Bước tiến từ công nghệ số

Năm 2026 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác thực địa. Thay vì các bản danh sách viết tay dễ sai sót, hệ thống quản lý cử tri trực tuyến đã được triển khai rộng khắp.

Tuy nhiên, báo cáo cũng thẳng thắn thừa nhận những khó khăn: "Phần mềm ứng dụng CNTT lần đầu triển khai quy mô lớn, hệ thống chưa ổn định, còn phải thường xuyên cập nhật nội dung". Đây là một sự cầu thị đáng ghi nhận. Ngay lập tức, các đoàn giám sát của Trung ương đã đến 24 tỉnh, thành phố để kiểm tra và khắc phục lỗi kỹ thuật.

Tại các khu vực bỏ phiếu, bên cạnh hòm phiếu truyền thống, công tác truyền thông số được đẩy mạnh qua mã QR. Cử tri chỉ cần quét mã là có thể xem toàn bộ tiểu sử, quá trình công tác và chương trình hành động của các ứng cử viên. Đây là cách làm minh bạch hóa thông tin, giúp cử tri "soi" kỹ người đại diện trước khi cầm bút gạch tên.

Để đảm bảo các điều kiện vật chất tốt nhất, Chính phủ đã phân bổ nguồn kinh phí tương xứng, tập trung vào: In ấn hàng chục triệu thẻ cử tri, phiếu bầu với tiêu chuẩn chống giả cao, trang bị hòm phiếu mới, sửa chữa các khu vực bỏ phiếu xuống cấp, hỗ trợ thù lao cho đội ngũ hơn 1 triệu người làm công tác bầu cử tại các tổ, ban, tăng cường cơ sở vật chất cho công tác y tế và phòng chống dịch bệnh (nếu có tình huống phát sinh).

Một cuộc bầu cử thực sự dân chủ là cuộc bầu cử biết lắng nghe những ý kiến trái chiều. Công tác tiếp dân, xử lý đơn thư khiếu nại về danh sách cử tri và tư cách người ứng cử đã được thực hiện quyết liệt.

Với con số chỉ 37 đơn thư tại 12 địa phương có thấy được sự đồng thuận cao trong xã hội. Hầu hết các kiến nghị đều liên quan đến việc đính chính thông tin cá nhân hoặc thắc mắc về nơi cư trú của cử tri tạm trú. Tất cả đều được giải quyết kịp thời, thấu đáo tại cơ sở, không để phát sinh "điểm nóng" hay vụ việc phức tạp kéo dài.

Từ những bản danh sách niêm yết trên bảng tin đơn sơ ở vùng cao đến những hệ thống dữ liệu số hiện đại tại thành thị, tất cả đều hướng chung về một mục tiêu: Đảm bảo quyền làm chủ tuyệt đối của nhân dân.

Công tác thực địa từ nay đến ngày 15.3.2026 vẫn còn nhiều việc phải làm, đặc biệt là việc mạn đàm tiểu sử ứng viên và hướng dẫn quy trình bỏ phiếu cho cử tri lần đầu. Tuy nhiên, với sự chuẩn bị bài bản, tinh thần trách nhiệm của hàng vạn cán bộ cơ sở và sự hỗ trợ mạnh mẽ về tài chính, công nghệ, mỗi lá phiếu phát ra sẽ mang theo trọn vẹn niềm tin và kỳ vọng của người dân vào một tương lai tươi sáng của đất nước.

Tuyết Nhung