Hiểm họa tiềm ẩn từ mũ bảo hiểm không đạt chuẩn

Trên nhiều tuyến đường tại các phường trung tâm tỉnh, không khó bắt gặp người điều khiển, người ngồi trên xe máy sử dụng các loại mũ bảo hiểm có kiểu dáng đơn giản, vỏ mỏng, không có lớp đệm bảo vệ hoặc quai mũ không chắc chắn. Một số loại mũ được bán với giá khá rẻ tại các cửa hàng, điểm bán hàng ven đường hoặc trên mạng xã hội, chủ yếu đáp ứng nhu cầu che nắng, che mưa hơn là bảo vệ vùng đầu.

Không ít người tham gia giao thông vẫn lựa chọn các loại mũ mỏng, nhẹ mà không chú ý đến tiêu chuẩn của mũ bảo hiểm.

Chị Đ.T.M, tổ dân phố Hoà Chung 2, phường Tân Giang chia sẻ: Trước đây tôi thường lựa chọn mũ bảo hiểm nhẹ, giá rẻ vì chỉ di chuyển ở gần nhà. Tôi cũng biết mũ tốt sẽ an toàn hơn nhưng trước đây chưa để ý nhiều đến tem, nhãn hay tiêu chuẩn của mũ. Sau khi tìm hiểu mới thấy, nếu chẳng may xảy ra tai nạn thì chiếc mũ không bảo đảm chất lượng gần như không thể bảo vệ được phần đầu.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến mũ bảo hiểm không đạt chuẩn vẫn có nhiều người sử dụng. Tâm lý chủ quan của một bộ phận người dân; thói quen chỉ quan tâm đến việc “có đội mũ hay không” mà chưa chú trọng chất lượng; trong khi việc nhận biết mũ đạt chuẩn bằng mắt thường không phải lúc nào cũng dễ dàng.

Không chỉ xuất phát từ tâm lý chủ quan của người sử dụng, thực tế thị trường mũ bảo hiểm cũng đặt ra không ít vấn đề. Tại một số điểm kinh doanh, các loại mũ có dấu hợp quy CR, đầy đủ thông tin về sản phẩm được bày bán cùng với những loại mũ có kiểu dáng giống mũ bảo hiểm nhưng chủ yếu phục vụ nhu cầu che nắng, che mưa. Khi các sản phẩm được bày bán đan xen, người tiêu dùng, đặc biệt là những người ít quan tâm đến quy chuẩn kỹ thuật, không dễ nhận biết đâu là sản phẩm có khả năng bảo vệ khi xảy ra va chạm.

Giá bán cũng là yếu tố tác động trực tiếp đến lựa chọn của người mua. Một chiếc mũ có thiết kế đơn giản, trọng lượng nhẹ, giá chỉ vài chục nghìn đồng dễ tạo tâm lý “mua để đội cho có”, nhất là với những người thường chỉ di chuyển quãng đường ngắn. Trong khi đó, không phải ai cũng biết rằng hình thức bên ngoài hay việc chiếc mũ có tên gọi “mũ bảo hiểm” không đồng nghĩa với việc sản phẩm đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật để bảo vệ vùng đầu.

Từ thực tế này, bên cạnh nâng cao nhận thức của người dân, việc kiểm tra, kiểm soát nguồn hàng, cơ sở sản xuất, kinh doanh mũ bảo hiểm cũng cần được quan tâm thường xuyên hơn. Khi những sản phẩm không bảo đảm chất lượng vẫn có cơ hội tiếp cận người tiêu dùng, nỗ lực tuyên truyền “đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn” sẽ khó đạt hiệu quả nếu người dân chưa có đủ thông tin và điều kiện để lựa chọn đúng sản phẩm.

Các loại mũ bảo hiểm nhẹ, mỏng có giá bán từ 50.000 - 80.000 đồng được nhiều người lựa chọn.

Theo Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh, người dân không nên lựa chọn mũ chỉ dựa vào giá thành hoặc hình thức bên ngoài. Khi mua cần kiểm tra nguồn gốc, nhãn hàng hóa, dấu CR và lựa chọn loại mũ vừa kích cỡ, có kết cấu bảo vệ phù hợp; khi sử dụng phải cài quai đúng quy cách. Đặc biệt, sau khi mũ đã chịu va đập mạnh, người sử dụng nên thay mũ mới dù bên ngoài chưa xuất hiện hư hỏng rõ rệt, bởi khả năng bảo vệ của các bộ phận bên trong có thể đã bị ảnh hưởng.

Có thể thấy, để hạn chế nguy cơ từ mũ bảo hiểm kém chất lượng, cần sự vào cuộc đồng bộ từ cơ quan chức năng trong kiểm tra, kiểm soát thị trường đến trách nhiệm của người kinh doanh và ý thức của người sử dụng. Mũ bảo hiểm không nên được xem đơn thuần là một vật dụng để “đối phó” với quy định giao thông, mà phải được coi là thiết bị bảo vệ tính mạng trong mỗi hành trình.

Mũ bảo hiểm có dấu hợp quy CR là một trong những dấu hiệu người dân cần lưu ý khi lựa chọn sản phẩm.

Hiện quy chuẩn kỹ thuật quốc gia áp dụng là QCVN 2:2021/BKHCN về mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy. Theo quy chuẩn, mũ phải đáp ứng các yêu cầu về kích thước và phạm vi bảo vệ của vỏ mũ, lớp đệm hấp thụ xung động, độ bền va đập và hấp thụ xung động, độ bền đâm xuyên, quai đeo, độ ổn định và góc nhìn. Trên mũ phải có nhãn hàng hóa với các thông tin bắt buộc như tên hàng hóa, đơn vị chịu trách nhiệm, xuất xứ, cỡ mũ, tháng, năm sản xuất, kiểu mũ…; đồng thời phải thể hiện dấu hợp quy CR rõ ràng, dễ nhận biết.

Trí Nam